Instalacja elektryczna i teletechnika w remontowanym mieszkaniu

2014-03-07 10:14

Planuję remont mieszkania. Mam bardzo starą instalacje elektryczną i za mało gniazdek w pokojach. Chciałbym zaczerpnąć kilku porad. Zastanawiam się, jak bardzo zmieniły się normy od 2004 roku.   Moje pytania to: Czy jest sens zabezpieczać każde pomieszczenie dwoma wyłącznikami nad prądowymi (1 światło i 1 gniazdka)? Czy dać jeden wyłącznik różnicowo-prądowy na całe mieszkanie, czy rozdzielać na pomieszczenia? Czy są jakieś nowości, do których trzeba doprowadzać jakieś specjalne przewody? Co z teletechniką? Jakie przewody, gniazda i gdzie?   Jeżeli jest coś ciekawego, co powinienem wiedzieć o instalacjach, a o co nie dopytałem, również proszę o podpowiedź, bądź wskazówki.

Proponuję podzielić temat na dwa zagadnienia – instalacja elektryczna i teletechnika.

 

Instalacja elektryczna

Ostatnia bardzo poważna zmiana przepisów dotyczących szeroko pojętej elektryki miała miejsce w 2010 r. Zmian było dużo i były dość znaczne. Na przykład definicja instalacji odgromowej została poszerzona o LPS wewnętrzny, a więc o wyrównanie potencjałów, kompatybilność elektromagnetyczną EMC oraz o KOMPLETNĄ ochronę przeciwprzepięciową torów zasilających i sygnałowych (o odstępie izolacyjnym chyba nie muszę wspominać). Zmieniły się również zasady wykonywania pomiarów rezystancji uziemienia (zniknęła „odwieczna” tabelka współczynników). To tylko kilka przykładów wprowadzonych zmian.

 

Wracając do Pana pytania, podstawowym zagadnieniem z punktu widzenia Prawa budowlanego jest kwalifikacja prac, jakie zamierza Pan wykonać. Możliwości są dwie:

1. Remont – w skrócie jest to odtworzenie istniejącej instalacji z użyciem nowych produktów (bez zmiany jej funkcjonalności i parametrów). Czyli jeśli w instalacji ma Pan bezpieczniki topikowe, może je pan zamienić tylko na bezpieczniki topikowe o takich samych parametrach. To samo z białym osprzętem czyli gniazdkami i włącznikami światła. Może Pan zamontować nowe, ale w tym samym miejscu.

2. Przebudowa – zmiana parametrów instalacji elektrycznej, czyli np. dołożenie gniazdka, punktu świetlnego lub wymiana bezpieczników topikowych na „automatyczne” modułowe. Nawet przesunięcie gniazdka elektrycznego na ścianie (a więc wydłużenie lub skrócenie przewodów) jest już z punktu widzenia prawa zmianą parametrów instalacji elektrycznej.

 

Z Pana pytania wynika, że zakres prac, jakie zamierza Pan przeprowadzić, jednoznacznie wskazuje na PRZEBUDOWĘ. W takim wypadku prawo nakazuje doprowadzenie całej instalacji elektrycznej do takiego stanu technicznego, jaki jest określony w przepisach obowiązujących w dniu dokonywania przebudowy. Proszę poszukać w Internecie informacji na temat obowiązujących aktów prawnych dotyczących przeróbek, o które Pan pyta.

 

Poruszył Pan również temat zabezpieczeń, liczby obwodów oraz okablowania. Tu także nie otrzyma Pan jednoznacznej odpowiedzi. Okablowanie należy dobrać w zależności od spodziewanego prądu. Dobierając okablowanie, należy uwzględnić długość przewodu, spadki napięcia związane z obciążeniem, sposób ułożenia (a więc temperaturę pracy). Na tej podstawie można dopiero dobrać przekrój przewodu i zabezpieczenia nadprądowe (popularne esy), które zabezpieczą instalację przed skutkami zwarć i przeciążeń. Kolejnym zagadnieniem jest zapewnienie właściwej ochrony przeciwporażeniowej. Przy przebudowie instalacji elektrycznej jest to szczególnie trudne, ponieważ należy odpowiednio skoordynować różne zabezpieczenia, aby zapewniały właściwą ochronę. Dodatkowo należy uwzględnić zabezpieczenia przeciwprzepięciowe. Pamiętajmy, że aby prawidłowo dobrać zabezpieczenia, należy uwzględnić udarowy prąd zwarciowy. Zabezpieczenia, jak i cała rozdzielnia, muszą zostać odpowiednio dobrane ze względu na udarowy prąd zwarciowy oraz udary przepięciowe.

 

Bardzo ważną aczkolwiek bagatelizowaną sprawą jest fakt, że każdy elektroinstalator, wykonując rozdzielnię, jest zobowiązany do wystawienia dla niej deklaracji CE. Zaświadcza ona o spełnianiu przez rozdzielnię odpowiednich wymogów, potwierdza wykonanie z komponentów o odpowiedniej jakości i, co najważniejsze, zapewnia, że rozdzielnia nie stwarza zagrożenia. I tu również znajdzie Pan wiele przydatnych informacji w Internecie. Proszę poszukać szczegółów na temat doboru zabezpieczeń do wybranych zagrożeń. Nie można również zapominać, że większość zabezpieczeń nie zadziała w ogóle lub ich działanie będzie błędne, jeśli nie zostanie zapewnione uziemienie spełniające określone wymagania. Nie chodzi tu jedynie o uzyskanie rezystancji na poziomie poniżej 10 Ω, ale również o odpowiednie przekroje przewodów, które muszą odprowadzić spodziewane zakłócenia (w przypadku ochronników przeciwprzepięciowych są to wartości mogące osiągać nawet 100 kA czyli 100 000 A – proszę pamiętać, że obwody gniazdek zabezpieczamy najczęściej bezpiecznikiem 16 A). Proszę sprawdzić, jakie informacje na temat uziemienia z punktu widzenia zmian w przepisach znajdzie Pan w Internecie.

 

Teletechnika

 

Tu sprawa jest nieco prostsza. Proponuję dobrze zastanowić się nad docelowym miejscem ustawienia telewizora, komputera, kina domowego, radia internetowego, telefonu itp. Poszerzając wiedzę w tym zagadnieniu, zauważy Pan dwa mocno ścierające się poglądy. Jedni uważają, że powinno się minimalizować okablowanie na rzecz komunikacji bezprzewodowej, inni natomiast zdecydowanie faworyzują rozwiązania przewodowe.

 

Uważam, że złoty środek w tej sytuacji nie istnieje i każdorazowo należy dobierać rozwiązania najlepiej nadające się do danej sytuacji, opierając się przy tym na niepodważalnych faktach:

  • Komunikacja bezprzewodowa: o zalety – minimalne okablowanie, mniejsze koszty, możliwość dowolnej aranżacji wnętrz bez potrzeby zmiany okablowania, szybka w montażu, możliwość rozbudowy w dowolnej chwili o wady – łatwa do zakłócenia, wraz z upływem czasu „zapychają się” częstotliwości, wytwarza promieniowanie, nie nadaje się do większych obiektów, np. dostawienie ściany lub jakiegoś sprzętu może spowodować konieczność przebudowy (dołożenia wzmacniaczy itd.).
  • Komunikacja przewodowa: o zalety – stabilne łącze, bardzo trudna do zakłócenia o wady – wymaga dobrego zastanowienia się, gdzie dociągnąć oprzewodowanie, uwzględniając przyszłościową rozbudowę, wymaga przestrzegania zasad dotyczących kładzenia okablowania, droższa w wykonaniu Osobiście staram się tworzyć instalacje w oparciu o komunikację przewodową, a w przypadku dalszej rozbudowy wykorzystuję komunikację bezprzewodową (powstaje hybryda łącząca korzyści z obu rozwiązań). Do każdego z tych miejsc proponuję doprowadzić skrętkę komputerową UTP lub FTP (polecam FTP, ponieważ posiada ekran, który po uziemieniu zmniejsza możliwość wystąpienia zakłóceń). W zależności od wybranego przewodu (FTP/UTP) należy dokonać zakupu gniazd - ekranowanych lub nie. Przewody antenowe – proponuję do zastosowań wewnętrznych użyć przewodu YWDXpek (biały), natomiast elementy instalacji będące na zewnątrz budynku należy położyć przewodem antenowym odpornym na wilgoć oraz promieniowanie UV. Takim przewodem jest XzWDXpekw. Światłowód – przyszłościowo można doprowadzić do punktów multimedialnych światłowód lub wprowadzić popularne „peszle” (rury karbowane z pilotem), w które będzie można wciągnąć światłowód. Przewody głośnikowe należy dobrać w zależności od mocy głośników i długości przewodu. Polecam PGY-p 2x1,5 lub 2x2,5. Należy też zastanowić się, czy nie potrzebuje Pan innych przewodów chociażby do HDMI.

Ważne wskazówki:

  • Przewody teletechniczne kładziemy w odległości przynajmniej 10 cm od przewodów zasilających 230 V.
  • Należy zwrócić uwagę na minimalny promień gięcia (inny wg różnych producentów, a wartość ta zawiera się w zakresie od 6 do 15 mm średnicy zewnętrznej kabla), ponieważ mocniejsze zgięcie przewodu może spowodować utratę parametrów kabla.
  • Jeśli chcemy jednocześnie oglądać i nagrywać dwa różne programy telewizyjne, należy doprowadzić dwa przewody antenowe do gniazdka. Nie zapominajmy, że wiele urządzeń wymaga zasilania 230 V oraz przewodów sygnałowych.
  • Okablowanie kładziemy w gwiazdę (wszystkie przewody schodzą się od gniazdek w jedno miejsce). Jest to zdecydowanie lepszy sposób okablowania niż sposób przelotowy (od gniazdka do gniazdka). Należy pomyśleć także o urządzeniach typu domofon, wideodomofon czy zewnętrzne kamery. W przypadku oświetlenia 12 V (halogenowe lub dekoracyjne LED) należy maksymalnie skracać długości przewodów po stronie niskonapięciowej, a wyłączniki montować po stronie 230 V.

 

 Mam nadzieję, że znalazł Pan w powyższym tekście odpowiedzi na zadane przez Pana pytania.