Symbolika i ludowe nazewnictwo ziół i warzyw uprawianych w ogrodach

2016-06-14 12:55 Katarzyna Józefowicz

W przydomowych ogródkach chętnie uprawiamy zioła i warzywa. Wykorzystujemy je w kuchni oraz domowej apteczce. Poznaj symbolikę i ludowe nazewnictwo popularnych ziół: mięty, dziurawca, ruty i czosnku. Zioła i warzywa w ogrodzie.

Niemal każdego dnia korzystamy z cennych właściwości leczniczych i odżywczych ziół oraz warzyw. Chętnie używamy ich w kuchni, a także doceniamy jako rośliny lecznicze i kosmetyczne. Nie zawsze jednak pamiętamy, że były one również cenione przez nasze babcie i prababcie, choć ich nazwy i przeznaczenie nie zawsze były takie jak dzisiaj. Wiele cennych roślin doczekało się ludowych i zwyczajowych nazw, które odnosiły się do właściwości lub wyglądu danej rośliny. Zioła często miały też znaczenie symboliczne, dlatego wykorzystywano je w praktykach religijnych i obrzędach mistycznych.

Mięta

Źródłem niektórych wierzeń była już nawet starożytność, czego przykładem może być doskonale nam znana mięta. W czasach rzymskich uznawano ja za roślinę sprzyjającą rozwojowi umysłu i poprawiającą zdolności poznawcze, dlatego wieńce z jej liści chętnie nosili filozofowie. Także nazwa rośliny ma swój starożytny rodowód, gdyż pochodzi od imienia greckiej nimfy. W Polsce miętę nazywano miętkiewką, miętwką, zielem św. Jana lub dobrym zielem i uznawano za symbol mądrości, gościnności i miłości, wykorzystując roślinę między innymi w obrzędach związanych z dniem św. Jana (noc świętojańska).

>>Przeczytaj też: Gatunki i odmiany mięty do uprawy w ogrodzie i na balkonie. ZDJĘCIA

Dziurawiec

Podobne zastosowanie miał także dziurawiec, nazywany zielem guślarskim, obieżyświatem, dzwonkami Marii Panny, zielem Św. Jana lub przestrzelonem, który wraz z macierzanką, miętą i rutą był ważnym elementem świętojańskich wianków. Dziurawiec uznawany był też za roślinę magiczną, chroniącą przed złymi czarami i urokami oraz przed smutkiem i żalem (co ma uzasadnienie w jej właściwościach przeciwdepresyjnych). Roślina posiada jednak też swoją ciemniejszą stronę, gdyż w połączeniu ze słońcem może prowadzić do niebezpiecznych zmian skórnych (właściwości fotouczulające).

Ruta

Moc odpędzania złych czarów i demonów, przypisywano także rucie zwyczajnej nazywanej też rutką lub ostrowonką. Roślina była uważana też za symbol niewinności i czystości, dlatego wykonane z niej wianki chętnie nosiły przyszłe panny młode.

Czosnek

Właściwości mistyczne przypisywano jednak nie tylko ziołom, ale również niektórym roślinom warzywnym, czego doskonałym przykładem może być czosnek nazywany białym zielem, którego splecione główki miały chronić domostwo przed złymi mocami, demonami, czarownicami i wampirami, a także przed urokami i czarami. Czosnkowi przypisywano także właściwości wzmacniające organizm i poprawiające kondycję fizyczną, czyli cechy, za które ceniony jest do dzisiaj. Przed złem, koszmarami sennymi i czarami miał również chronić koper ogrodowy, którego określano jako kajzer lub krop. Roślina symbolizowała także długowieczność i siłę.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE