Spis treści
Zioła goszczą w naszych domach już od bardzo dawna - chętnie wykorzystujemy je w kuchni jako rośliny przyprawowe i przyrządzamy z nich lecznicze napary lub herbatki. Wiele cenionych i lubianych przez nas ziół to rośliny jednoroczne (np. cząber ogrodowy, koper ogrodowy) lub wrażliwe na mróz byliny (np. bazylia, rozmaryn, majeranek), dlatego w ogrodzie możemy uprawiać je wyłącznie sezonowo.
Istnieje jednak całkiem sporo ziół odpornych na mróz, które z powodzeniem mogą przetrwać zimę w gruncie, pozostając w ogrodzie przez wiele lat. Niektóre zioła wymagają delikatnego okrycia i ciepłego, zacisznego stanowiska, inne dobrze sobie radzą nawet bez naszej pomocy.
Przeczytaj też: Zioła w doniczkach: czy można zostawić na zimę na dworze?
Mięta pieprzowa dobrze zimuje w ogrodzie
Jednym z ziół odpornych na mróz jest mięta pieprzowa. Jej liście w stanie świeżym są znakomitym dodatkiem do zimnych napojów, surówek i sałatek, natomiast w postaci suszu idealnie nadają się do przyrządzania naparów i herbatek. Można nimi również przyprawiać wiele potraw, szczególnie z ryb i owoców morza.
Mięta pieprzowa dobrze zimuje w ogrodzie i nie wymaga zimowego okrycia, gdyż jest dostatecznie mrozoodporna, ale oczekuje słonecznego stanowiska i żyznej, próchniczej, lekko wilgotnej gleby. W ogrodzie pięknie się rozrasta za pomocą podziemnych rozłogów i może pozostać na jednym stanowisku przez lata. Trzeba jednak pamiętać, że roślina ma tendencje do ekspansywności i potrafi wymknąć się spod kontroli, kolonizując sąsiednie rabaty, warto więc kontrolować jej rozwój.
Tymianek przetrwa zimę w ogrodzie
W naszym klimacie przez cały rok w gruncie może być też uprawiany tymianek właściwy. Ta niewielka krzewinka wykazuje wyjątkowe właściwości bakteriobójcze, grzybobójcze i wykrztuśne, dlatego często stosowana jest w leczeniu przeziębień i infekcji. Poprawia apetyt i ułatwia trawienie. Jej silny, świeży, cytrusowy aromat, doskonale sprawdza się też w kuchni, dlatego ziele zarówno w postaci świeżej jak i suszonej, chętnie dodawane jest do wielu potraw w tym pieczonego drobiu, dań rybnych, rozmaitych farszy, sosów mięsnych, duszonych warzyw, zup czy potraw z ryżu.
W ogrodzie tymianek musi mieć zapewnione ciepłe, osłonięte od wiatru, słoneczne stanowisko oraz przepuszczalną, lekką i niezbyt wilgotną glebę. Ponieważ pochodzi z Basenu Morza Śródziemnego, jego wymagania cieplne są nieco wyższe niż mięty, mimo to na dobrym stanowisku może bez przeszkód zimować w ogrodzie. Jedynie przed mroźną zimą lub w najchłodniejszych rejonach kraju, warto zabezpieczyć go przed chłodem gałązkami roślin iglastych (tzw. stroiszem).
Szałwia lekarska przezimuje w ogrodzie
Kolejnym popularnym ziołem, które dobrze zimuje w ogrodzie jest szałwia lekarska. Jej omszone, silnie pachnące liście po wysuszeniu mają zastosowanie jako środek przeciwzapalny, idealny do łagodzenia obrzęków lub płukania gardła podczas infekcji. Napar z liści może też ograniczyć nadmierną potliwość. Szałwia czasami bywa też wykorzystywana w kuchni jako roślina przyprawowa. Jej liście mają jednak silny aromat, dlatego należy dodawać je do potraw z dużym wyczuciem, aby całkiem nie zdominowały ich smaku.
Szałwia potrzebuje w ogrodzie słonecznego stanowiska i lekkiej, przepuszczalnej, niezbyt wilgotnej gleby, o zasadowym lub obojętnym odczynie pH. Ponieważ nie jest w pełni mrozoodporna (niskie temperatury mogą uszkodzić jej pędy, które jednak wiosną dobrze się regenerują), przed zimą warto okryć ją stroiszem lub okopczykować podstawę jej pędów ziemią.
Zioła odporne na mróz: hyzop lekarski
Zimą w ogrodzie doskonale radzi sobie też hyzop lekarski, o ile tylko ma zapewnione słoneczne, ciepłe stanowisko i lekką, przepuszczalną, dość suchą glebę. Jego właściwości lecznicze są duże, gdyż roślina zawiera wiele cennych substancji aktywnych (w tym m.in. liczne olejki eteryczne). Jej spożywanie, np. w postaci naparu, pomaga przy infekcjach, nadmiernej potliwości, nieżycie górnych dróg oddechowych, zaburzeniach pokarmowych, astmie i infekcji gardła. Roślina bywa też czasami wykorzystywana w kuchni jako przyprawa do dań mięsnych, sosów, zup i sałatek.
Bylica estragon dobrze zimuje w ogrodzie
Równie wartościowym i lubianym ziołem, które dobrze zimuje w ogrodzie jest bylica estragon. Ta okazała bylina doskonale zimuje w gruncie i nie wymaga okrycia. Oczekuje jednak słonecznego, ciepłego stanowiska oraz próchniczej, lekko wilgotnej gleby. Jej właściwości lecznicze nie są zbyt imponujące, chociaż roślina może poprawiać trawienie i pomóc przy nieżycie żołądka. Doskonale natomiast sprawdza się w kuchni, gdzie wykorzystywana jest głównie jako przyprawa do marynat, octów, musztardy i kiszonek (min. kiszonej kapusty i ogórków), a także sałatek, dań rybnych i mięsnych, jajek oraz zup. Ziela nie należy jednak gotować, gdyż łatwo traci smak i aromat. Jeśli ma być dodane do potrawy gotowanej, najlepiej użyć je pod sam koniec gotowania. Z estragonem nie należy też przesadzać, gdyż jego silny aromat może zdominować potrawę. Można nim natomiast z powodzeniem zastąpić sól, ograniczając jej ilość w diecie.
Inne zioła, które mogą zimować w ogrodzie
Oprócz wymienionych ziół, w ogrodzie doskonale zimują także:
- lubczyk ogrodowy - okazała bylina i cenna roślina przyprawowa,
- lebiodka pospolita czyli oregano - niezwykle popularne zioło i roślina przyprawowa,
- dziurawiec zwyczajny - cenna roślina lecznicza,
- rozmaryn lekarski - wartościowe zioło i roślina przyprawowa.
Zobacz galerię zdjęć: Remont domu z lat 30. i wiejski ogród
47
Karina i Mariusz, poszukując idealnego miejsca dla swojej sześcioosobowej rodziny, zdecydowali się na remont starego budynku z lat 30. Z zewnętrznej ściany zrobili wewnętrzną, a ogród mają jak u babci. Przeczytaj, jak przebiegała metamorfoza tego domu.
