Kania a muchomor. Jak rozpoznać kanię? Jak zbierać i przyrządzić te pyszne grzyby?

2022-10-13 14:08
Czubajka kania
Autor: GettyImages Czubajka kania

Kania (czubajka kania) to grzyb jadalny, który przez wiele osób uważany jest za przysmak. Niestety, kania często bywa mylona z grzybami trującymi, w tym z muchomorem sromotnikowym. Sprawdź, jak wygląda kania i jak ją odróżnić od trujących grzybów?

Jesień to czas grzybobrania, dlatego kiedy tylko pogoda jest sprzyjająca, wielu z nas chętnie wybiera się do lasu w poszukiwaniu grzybów. Największym uznaniem cieszą się borowiki szlachetne (prawdziwki), podgrzybki, koźlarze, maślaki i kurki, ale nie mniej amatorów mają też okazałe kanie, których smak i zapach nie ma sobie równych.

Spis treści

  1. Grzyb kania - jak wygląda?
  2. Grzyby trujące podobne do kani: muchomory
  3. Grzyby trujące podobne do kani: czubajki, czubajeczka, sinoblaszek
  4. Co można zrobić z grzybów kania

Grzyb kania - jak wygląda?

Czubajki kanie, bo taka jest pełna nazwa kani, to duże, blaszkowe grzyby z rodziny pieczarkowatych. Dorosłe osobniki mogą dorastać do 20-30 cm wysokości i rozwijać okazałe kapelusze, których średnica dochodzi nawet do 30 cm.

Kapelusze kani osadzone są na smukłym, prostym, sztywnym, prążkowanym, pustym wewnątrz trzonie z bulwiastą podstawą i okazałym, białym, luźnym pierścieniem, ulokowanym pod kapeluszem.

Owocniki w zależności od stopnia rozwoju różnią się wyglądem. U młodych osobników są jajowate, zamknięte, brunatne i słabo łuskowate, w miarę rozwoju jaśnieją i przybierają stożkowy kształt, a po dojrzeniu stają się płaskie, parasolowate, rozpostarte i postrzępione wzdłuż brzegów. Górna część ich kapelusza jest kremowa, pokryta licznymi, brązowymi strzępkami i ma charakterystyczny, brązowy garbek po środku. Na spodzie widoczne są natomiast kremowobiałe, liczne, szerokie, luźne (nie dochodzą do trzonu), gęsto ułożone blaszki. Miąższ kani jest biały i nie zmienia barwy pod naciskiem lub po uszkodzeniu.

Przeczytaj też: Huba - grzyb na drzewie. Jak rozpoznać hubę? Czy huba jest jadalna? >>>

Grzyby trujące podobne do kani: muchomory

Czubajka kania owocuje zwykle od lipca do końca października i najczęściej pojawia się na leśnych polanach, obrzeżach lasów, zrębach, łąkach i pastwiskach. Jest pospolita, ale na ogół występuje pojedynczo lub po kilka w małych grupach. Jej amatorzy mogą być jednak w niebezpieczeństwie, gdyż czubajka kania ma kilku trujących kuzynów, z którymi można ją pomylić, dlatego warto wiedzieć, do jakich grzybów kania jest podobna i czym się od nich różni.

  • Na czele najgroźniejszych grzybów podobnych do kani jest śmiertelnie trujący muchomor zielonawy, powszechnie znany jako muchomor sromotnikowy. Ma on zbliżony kształt i rozmiar jak kania, ale w przeciwieństwie do niej, jego kapelusz jest zielonkawy, zwykle gładki (bez łatek) i pozbawiony garbka. Trzon jest biały i nie ma zygzakowatego wzoru, charakterystycznego dla kani. Bardzo ważną cechą rozpoznawczą jest kołnierz znajdujący się na trzonie, który u muchomora jest falbaniasty i nieruchomy, a u kani kryzowany i ruchomy (łatwo daje się przesuwać). Kolejna ważna cecha dotyczy podstawy grzyba, która u obu gatunków jest bulwiasta, ale u muchomora otoczona jest pochewką, której u kani nie znajdziemy.
  • Podobnymi cechami kania różni się też od muchomora jadowitego, który ma biały kapelusz (czasami z cętkami), biały, gładki trzon, nieruchomy kołnierz i pochewkę na bulwiastej podstawie trzonu.
  • Z kolei od podobnego muchomora plamistego, kania odróżnia się kolorem łatek na kapeluszu (u muchomora białe, u kani brązowe), trzonem (cieńszym u kani, grubszym u muchomora) i kołnierzem (ruchomym u kani i nieruchomym, z czasem zanikającym, u muchomora).

Przeczytaj też: Te gatunki grzybów są najbardziej trujące! >>>

Grzyby trujące podobne do kani: czubajki, czubajeczka, sinoblaszek

Czubajkę kanię można też pomylić z mniej groźnymi, ale niesmacznymi lub trującymi grzybami jak np.:

  • czubajka czerwieniejąca (czubajnik – uznany za grzyb jadalny, ale niesmaczny), która jest łudząco podobna do kani i nawet ma ruchomy pierścień, ale nie ma pręgowanego wzoru na trzonie, ma słaby zapach i bardziej ostające łuski na kapeluszu, a jej biały miąższ po uszkodzeniu czerwienieje,
  • czubajka gwiaździsta - grzyb jadalny, ale mniej wartościowy od kani; jest mniejsza od kani i ma mniej łatek na kapeluszu,
  • grzyby z rodzaju czubajeczka, wśród których jest kilka gatunków podobnych do kani, ale trujących lub silnie trujących (zwykle są mniejsze od kani),
  • a także sinoblaszek trujący - grzyb silnie trujący, bardzo podobny do kani, od której różni się zielonkawym zabarwieniem blaszek (jedynie u dorosłych osobników). Na szczęście w naszym kraju spotykany rzadko lub wcale.
Pamiętaj!

Wszystkie cechy, pozwalające odróżnić czubajkę kanię od innych grzybów widoczne są głównie u dorosłych egzemplarzy. Dlatego najbezpieczniej zbierać grzyby duże i dojrzałe (młode łatwiej jest ze sobą pomylić). Jeśli nie mamy pewności, czy napotkany grzyb to właśnie czubajka kania, lepiej pozostawmy go w spokoju, gdyż nie warto ryzykować dla niego życia ani zdrowia.

Co można zrobić z grzybów kania

Jeśli jednak upewniliśmy się, że mamy do czynienia z kanią, możemy wykorzystać ten pyszny grzyb na różne sposoby.

  • Schabowy z kani

Najbardziej popularną metodą jego przyrządzania jest smażenie kapelusza w panierce, czyli tzw. kania a'la schabowy. W tym celu pozbawia się grzyb łykowatego trzonu, moczy kapelusz w mleku, a po odsączeniu doprawia solą i pierzem, moczy w jajku, obtacza w bułce tartej i smaży na gorącym oleju lub maśle klarowanym (kanie można też smażyć w cieście naleśnikowym).

  • Marynowane kanie

Smażone kapelusze można też marynować w zalewie octowej.

  • Zupa z kani

Popularna jest również zupa z kani a′la flaczki. Przyrządza się ją z pokrojonych w paski kapeluszy i przyprawia podobnie jak flaki wołowe.

  • Kanie suszone

Kanie można też suszyć (bez tronów). Wprawdzie po wysuszeniu kapelusze stają się kruche i delikatne, ale można zetrzeć je na proszek i dodawać jako aromatyczną przyprawę do zup, omletów czy jajecznicy.

Przeczytaj też:

Jak zbierać grzyby – wykręcać czy wycinać? >>>

Suszenie i przechowywanie grzybów zebranych w lesie >>>

Grzyby na trawniku – skąd się biorą, czy należy się ich pozbyć? >>>

Jak odróżnić grzyby trujące od jadalnych - prawdy i mity

Sezon na grzyby czas zacząć - potraficie je rozpoznać i co o nich wiecie? [QUIZ]

Pytanie 1 z 10
Jaki grzyb jest widoczny na zdjęciu?
Sezon na grzyby czas zacząć - potraficie je rozpoznać i co o nich wiecie? [QUIZ]
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają

Materiał Partnerski

Materiał sponsorowany

Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE