Dziwaczek jalapa – uprawa dziwaczka w ogrodzie, na balkonie i tarasie

2019-12-11 11:43
Dziwaczek jalapa
Autor: GettyImages Dziwaczek jalapa to kwitnąca roślina, którą warto mieć w ogrodzie

Mało które rośliny ozdobne są tak osobliwe, jak pochodzący z Meksyku dziwaczek jalapa. Roślina cechuje się tak niejednorodnym kwitnieniem, że nawet na jednym okazie mogą wystąpić kwiaty o różnej barwie, a pojedynczy kwiat może zmienić kolor wraz z rozwojem. Dziwaczka nazywa się także „świecącym kwiatem”. Poznaj walory dziwaczka i dowiedz się, dlaczego warto mieć go w ogrodzie.

Dziwaczek jalapa (łac. Mirabilis jalapa), nazywany także dziwaczkiem peruwiańskim, pochodzi nie z Peru, ale z Meksyku. Jest wybitnie ciepłolubny, dlatego w naszym klimacie uprawia się go zazwyczaj jako roślinę jednoroczną (w cyklu sezonowym), rzadziej dwuletnią lub wieloletnią. Jakie są największe walory dziwaczka?

Efektowny trend: wiszące kwiaty

Dziwaczek jalapa - charakterystyka rośliny

Dziwaczek jalapa ma nieco krzewiasty, szeroki pokrój i osiąga 70-80 cm wysokości. Tworzy silnie rozgałęzione pędy, pokryte jasnozielonymi, szerokolancetowatymi liśćmi. Kwitnie od połowy lipca do końca sierpnia. Pięciopłatkowe kwiaty zebrane w baldachogrona mają różnorodną barwę – są białe, żółte, różowe, czerwone i fioletowe. Kwiaty często są dwubarwne z wyraźnie rozdzielonymi lub pstrokatymi kolorami. Zdarza się, że na jednej roślinie pojawiają się kwiaty w różnych barwach. Pojedynczy kwiat otwiera się po południu i przekwita nad ranem. Najczęściej odbywa się to około godz. 16.00 (stąd angielska potoczna nazwa - the four o'clock flower). Wraz z rozwojem kwiat może zmienić swoją barwę, nie lubi bezpośredniego słońca, jest zapylany przez motyle nocne, wydziela intensywny, słodki zapach. Kwiaty dziwaczka są bardzo dobrze widoczne w godzinach wieczornych. Nazwa „świecący kwiat” została jednak nadana na wyrost. Dziwaczki będą świeciły nocą, ale dopiero poddane silnemu promieniowaniu UV. Kwitnienie dziwaczka jest obfite. Owocem jest czarny orzeszek otoczony okrywą kwiatową.

Jak uprawiać dziwaczek?

Dziwaczek lubi miejsca częściowo zacienione, w takich warunkach prawidłowo rozwija się a kwiaty są najlepiej wyeksponowane. Poradzi sobie także w cieniu. Miejsce powinno być ciepłe i zaciszne. Jest wybitnie ciepłolubny – ginie już przy przymrozkach. Preferuje żyzne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne gleby o odczynie zbliżonym do obojętnego.

Dziwaczek jalapa
Autor: GettyImages Nasiona dziwaczka zaleca się wysiewać wczesną wiosną do pojemników umieszczonych w szklarni, inspekcie lub pomieszczeniu

Nasiona dziwaczka zaleca się wysiewać wczesną wiosną do pojemników umieszczonych w szklarni, inspekcie lub pomieszczeniu. Na zewnątrz można je wysadzać (lub ustawiać pojemniki) w drugiej połowie maja, gdy minie ryzyko przymrozków. Średnia rozstawa sadzenia wynosi 50 cm (można nawet sadzić rzadziej). Roślina ma tendencję do rozrastania się wszerz. Dziwaczki warto umieszczać pojedynczo w pojemnikach, ewentualnie po dwa egzemplarze w długich i pojemnych skrzyniach.

Dziwaczek jalapa
Autor: GettyImages Najlepsze dla dziwaczków są miejsca częściowo zacienione - wtedy roślina lepiej rośnie, a kwiaty są bardziej widoczne

Pielęgnacja dziwaczka

  • Podlewanie dziwaczka. Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest podlewanie. Należy wykonywać je regularnie latem, w uprawie pojemnikowej nawet codziennie.
  • Nawożenie dziwaczka. Od późnej wiosny do lata zaleca się stosować nawozy wieloskładnikowe, co 2-3 tygodnie. Ważne makroelementy dla gatunku to fosfor i potas. Dobrym sposobem nawożenia jest zastosowanie nawozów organicznych (obornik, kompost) i wymieszanie ich z podłożem jeszcze przed sadzeniem.
  • Ściółkowanie dziwaczka. Podłoże wokół roślin zaleca się ściółkować. Zabieg ograniczy zachwaszczenie i wyparowywanie wody z gleby.
  • Odchwaszczanie dziwaczka. Młode dziwaczki są wrażliwe na zachwaszczenie, szybko rosnące gatunki mogą je zagłuszyć.
  • Rozmnażanie dziwaczka. Rozmnażanie jest łatwe, można je praktykować przez samodzielny zbiór nasion.
Dziwaczek jalapa
Autor: GettyImages Kwiaty dziwaczka mogą być dwubarwne

Rośliny są dość odporne na choroby i szkodniki. Należy unikać zalewania i nadmiaru wody, wtedy mogą pojawić się chorobotwórcze patogeny grzybowe. Profilaktycznie można stosować gnojówki z roślin, ważniejsze jednak jest zapewnienie dobrych warunków i odpowiednia pielęgnacja.

Dziwaczka można zimować i traktować jako bylinę. W takim wypadku przed nadejściem mrozów karpy wykopuje się, wstawia do pojemników z suchym piaskiem i przechowuje w chłodnym miejscu aż do wiosny.

Dziwaczek jalapa
Autor: GettyImages Kwiaty dziwaczka mogą być białe, żółte, różowe, czerwone i fioletowe. Często na jednym egzemplarzu są kwiaty w różnych kolorach

Zastosowanie dziwaczka w ogrodzie

Dziwaczki często uprawia się w zacienionych rabatach, w pobliżu drzew i krzewów. Dobrze dekorują elementy małej architektury – od ławek i romantycznych zakątków po ściany altan i pawilonów. Są chętnie uprawiane na balkonach i tarasach, najczęściej w pojemnikach wolnostojących. Ze względu na intensywny zapach szczególnie odczuwalny w godzinach wieczornych warto sadzić dziwaczki przy oknach. Dobrze komponują się w wieloma bylinami – serduszkami, tawułkami, języczkami i świecznicami. Są na tyle zróżnicowane, że swobodnie można uprawiać je również w grupach po kilkanaście egzemplarzy w obrębie gatunku. Pojedynczo nie prezentują się dobrze. Dziwaczek jalapa pasuje do ogrodów różnego typu, szczególnie ogrodów urządzonych w stylu angielskim i wiejskim. Czasem wykorzystuje się je na kwiat cięty.

Przeczytaj też:

Ogród w pojemnikach: jakie rośliny sadzić w donicach na balkonie i tarasie >>>

Wysokie byliny do ogrodu - gatunki, uprawa, zastosowanie >>>

Pomysł na rabatę w stylu angielskim - jak stworzyć naturalistyczny zakątek w ogrodzie>>>

Dziwaczek jalapa
Autor: GettyImages Dziwaczek jalapa w naszym klimacie najczęściej uprawiany jest jako roślina jednoroczna

Co to za kwiaty?

Pytanie 1 z 10
Co to za kwiaty?
aster chiński
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE