Zakładamy żywopłot w ogrodzie. Kiedy i jak sadzić rośliny w żywopłocie?

Kiedy zakładać żywopłot?

Termin zakładania żywopłotu zależy od roślin, które chcemy posadzić.

• Drzewa i krzewy liściaste z odsłoniętym systemem korzeniowym, czyli takie, które uprawiane były w szkółce w gruncie, a potem wykopane do sprzedaży, sadzimy w październiku, gdy opadną liście lub wczesną wiosną, zanim zaczną rozwijać się pąki. Na glebach lekkich, które szybciej wysychają, lepiej jest posadzić rośliny jesienią, na ciężkich i wilgotnych – wiosną. Zawsze wiosną lepiej sadzić graby, buki i głogi.

• Krzewy i drzewa iglaste oraz krzewy zimozielone liściaste są bardzo wrażliwe na przesuszenie, dlatego musimy je sadzić z bryłą ziemi, która chroni korzenie przed utratą wody. Najlepiej robić to na przełomie sierpnia i września. Świerki, jałowce, cisy i żywotniki możemy sadzić również wiosną – od momentu, gdy zaczną rozwijać się ich pąki, do połowy maja.

Rośliny uprawiane i sprzedawane w pojemnikach można sadzić przez cały sezon, od kwietnia do października.

Sadzenie żywopłotu - przygotowanie gleby

Przy zakładaniu żywopłotu glebę żyzną i niezachwaszczoną wystarczy przekopać na głębokość szpadla w pasie 50-70 cm. Ziemię, która dawno nie była uprawiana, spulchniamy znacznie głębiej – na głębokość dwóch szpadli, czyli około 50 cm. Pamiętajmy, aby żyznej wierzchniej warstwy gleby nie mieszać z mniej urodzajną ziemią ze spodu dołu: żyzną ziemię odkładamy na bok, spulchniamy dno i dopiero wtedy sypiemy ją na wierzch. Przy okazji usuwamy kamienie, śmieci i korzenie chwastów.

Po tych zabiegach zasypujemy doły, dodając kompostu lub odkwaszonego torfu (1 część kompostu lub torfu na 2-3 części ziemi). Do ciężkich, zbitych gleb gliniastych warto dodać gruboziarnistego piasku (1 część piasku na 3 części ziemi), dzięki czemu staną się one mniej zwięzłe.

Jak sadzić rośliny w żywopłocie?

Rośliny w żywopłocie sadzimy najczęściej w jednym lub dwóch rzędach.

• Sadzenie w jednym rzędzie polecamy zwłaszcza dla żywopłotów nieformowanych oraz dla roślin światłolubnych, na przykład świerków, modrzewi i jałowców (jeśli rośliny światłolubne posadzimy w dwóch rzędach, będą się wzajemnie zacieniać i żywopłot zacznie „łysieć” od dołu).

• W dwóch rzędach powinniśmy natomiast sadzić żywopłoty, które zamierzamy intensywnie ciąć, oraz te, które mają tworzyć szczelną przesłonę.

Rośliny sadzimy wzdłuż linii wyznaczonej przez sznur rozciągnięty na powierzchni przygotowanego pasa ziemi. Jeśli rośliny zamierzamy sadzić gęsto, wygodnie jest wykopać wzdłuż sznura jeden rów – pod żywopłot jednorzędowy lub dwa – pod dwurzędowy. Rośliny w rowach umieszczamy w równych odstępach.

Jeżeli odległości między roślinami w żywopłocie mają być duże, na przykład 60-70 cm, lepiej je sadzić do osobnych dołków zamiast kopać rów. W zależności od tego, czy sadzimy żywopłot jedno- czy dwurzędowy, dołki kopiemy z jednej lub obu stron sznurka.

Pamiętajmy, aby były one odpowiednio duże – korzenie muszą w nich swobodnie leżeć i nie powinny być pozaginane do góry. Jeśli korzenie są zbyt długie, lepiej je trochę przyciąć, niż zaginać przy sadzeniu. Usuwamy jednocześnie korzenie uszkodzone i połamane. Na korzenie sypiemy żyzną ziemię i ubijamy ją. Wokół roślin formujemy miski, w których będzie się gromadziła woda. Rośliny podlewamy. Młode żywopłoty założone przy ulicy, domu lub często odwiedzanym miejscu w ogrodzie tuż po posadzeniu narażone są na zniszczenie, dlatego warto je zabezpieczyć niskim ogrodzeniem do czasu, aż podrosną.

Przeczytaj też: Dobra ziemia w ogrodzie: sprawdzone metody na poprawę struktury podłoża

Zakładanie żywopłotu: pierwsze cięcie po sadzeniu

Wykonujemy je niezależnie od tego, czy żywopłot ma być formowany, czy nieformowany.

Rośliny zrzucające na zimę liście, które posadziliśmy:

• wiosną – przycinamy tuż po posadzeniu,
• jesienią – zostawiamy na zimę bez cięcia i odkładamy tę czynność do wiosny przyszłego roku; rośliny nieprzycinane lepiej zimują, a poza tym wiosną, gdy zaczną się rozwijać pąki będzie widać, które pędy trzeba usunąć, bo są uszkodzone.

Okazy silnie rozgałęzione tniemy 30-40 cm nad ziemią. Jeśli jednak mają mało pędów bocznych, przycinamy je znacznie niżej – 10 cm nad ziemią. Usuwamy jednocześnie pędy uszkodzone, złamane i słabe.

Roślin zimozielonych – ani iglastych, ani liściastych – nie tniemy po posadzeniu. Jeśli uważamy, że są zbyt słabo rozkrzewione, możemy je nieco przyciąć w następnym roku w lipcu lub sierpniu. Zwykle jednak młode rośliny zimozielone z natury są ładnie rozkrzewione, dlatego zaczyna się je ciąć dopiero po kilku latach uprawy. Wyjątkiem jest modrzew i choina kanadyjska, które przycinamy już w pierwszym roku uprawy.

Przeczytaj też: Co zamiast tui na żywopłot? Sprawdź, czym je zastąpić, by ogród zachwycał

Zobacz galerię zdjęć: Jak założyć żywopłot z tui

Pielęgnacja założonego żywopłotu w kolejnych latach

• Żywopłoty formowane

Pielęgnacja żywopłotu formowanego to przede wszystkim regularne jego przycinanie (strzyżenie). Tylko wtedy będzie on zwarty i gęsty od samego dołu .

• Żywopłoty z roślin liściastych zrzucających na zimę liście przycinamy co najmniej dwukrotnie w ciągu roku. Pierwszy raz robimy to na przełomie czerwca i lipca. Przycinamy wtedy pędy o połowę ich długości. Powtórnie – po zakończeniu wzrostu jesienią. Skracamy wtedy wszystkie tegoroczne pędy do długości 10 cm.
• Żywopłoty zimozielone przycinamy zwykle raz w roku – w lipcu lub na początku sierpnia. Skracamy wówczas o 5-10 cm przyrosty, nie tniemy natomiast gałęzi starszych.

Żywopłot, który osiągnął oczekiwaną przez nas wysokość i szerokość, powinniśmy ciąć często (nawet raz w miesiącu), bo tylko wtedy będzie on miał regularny, geometryczny kształt. Usuwamy wszystkie gałązki wyrastające poza ustaloną linię.

Dobrze uformowany żywopłot powinien być szerszy u podstawy, a węższy u szczytu. Zapewni to dobre oświetlenie także dolnych części roślin. W konsekwencji żywopłot od samego dołu będzie dobrze rozgałęziony i ulistniony. Szczególne znaczenie ma to w uprawie gatunków światłolubnych, które nie znoszą bocznego zacienienia. Gatunki znoszące zacienienie, na przykład: cisy, buki lub graby, można natomiast formować również w kształcie prostokąta.

• Żywopłoty nieformowane

Pielęgnacja żywopłotu nieformowanego jest znacznie prostsza – nie wymaga on częstego, regularnego cięcia. Nawet taki żywopłot warto jednak raz na kilka lat wczesną wiosną prześwietlić. Tuż przy ziemi wycinamy wtedy wszystkie stare gałęzie, młode zaś skracamy o 2/3 ich długości.

• Nawożenie żywopłotu

Żywopłoty, zwłaszcza intensywnie cięte, potrzebują systematycznego nawożenia. Najlepszy jest kompost, bo nawóz ten nie tylko dostarcza roślinom potrzebnych do wzrostu substancji, lecz także poprawia ogólny stan gleby. Rozkładamy go wczesną wiosną 3-5-centymetrową warstwą wokół roślin. Żywopłoty możemy też zasilać specjalnym nawozem do żywopłotów lub na przykład Azofoską w dawce 20-30 g/m² powierzchni żywopłotu. Rośliny nawozimy trzykrotnie – wiosną, gdy rozpoczynają wzrost, w czerwcu i pod koniec lipca. Pamiętajmy też o regularnym podlewaniu, zwłaszcza młodych roślin w pierwszych latach po posadzeniu.

Z jakich roślin zakładać żywopłot?

• Na żywopłot formowany nadają się: choina kanadyjska, modrzew europejski, świerk pospolity, buk zwyczajny, dereń jadalny, glediczja trójcierniowa, głóg jednoszyjkowy, grab pospolity, klony – ginnala i polny, ligustr pospolity, morwa biała.

• Na żywopłoty naturalne nadają się: jaśminowiec wonny, karagana syberyjska, krzewuszka cudowna, leszczyna pospolita, tawuły – wczesna i van Houtte’a, żylistek szorstki.

• Na żywopłoty formowane lub naturalne nadają się: cisy – pospolity i pośredni, cyprysik groszkowy, jałowce – pospolity, chiński i wirginijski, żywotnik zachodni, berberys Thunberga, dereń jadalny, forsycja pośrednia, irga błyszcząca, karagana syberyjska, ognik szkarłatny, pęcherznica kalinolistna, suchodrzew tatarski, śliwa ałycza, złotlin japoński.

Poznaj najciekawsze krzewy o kolorowych liściach polecane na żywopłoty.

Zobacz galerię zdjęć: Rośliny na żywopłot nieformowany