Twój ogród w niebezpieczeństwie? Chrabąszcz majowy niszczy rośliny! Rozpoznaj szkodnika i zwalcz go skutecznie!

Wiosną i na początku lata pojawiają się chrabąszcze majowe. Czy te chrząszcze są groźne dla roślin? Jak można zwalczać chrabąszcze majowe?

Chrabąszcz majowy - larwa i dorosły chrząszcz

Chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha) to duży chrząszcz o lekko omszonych brunatnych pokrywach skrzydeł. Larwy chrabąszcza majowego, nazywane pędrakami, są białoróżowe, grube, pałąkowato wygięte. Mają silny, gryzący aparat gębowy. Mogą osiągnąć nawet 60 mm długości. 

Szczegółowy cykl rozwojowy chrabąszcza majowego

Pełny cykl rozwojowy chrabąszcza majowego jest długotrwały i zazwyczaj zajmuje od czterech do nawet pięciu lat. Rozpoczyna się w maju i czerwcu, kiedy dorosłe samice składają w glebie od 60 do 100 jaj. Po około sześciu tygodniach wylęgają się z nich larwy, czyli pędraki. W pierwszym roku swojego życia żerują one na resztkach roślinnych i drobnych korzeniach. Kluczowe są drugi i trzeci rok rozwoju, kiedy larwy stają się wyjątkowo żarłoczne i intensywnie podgryzają korzenie drzew, krzewów oraz innych roślin, powodując największe szkody.

Pod koniec trzeciego lub na początku czwartego roku pędraki schodzą głębiej w glebę, gdzie następuje ich przepoczwarczenie. Stadium poczwarki jest ostatnim etapem przed pojawieniem się dorosłego osobnika. Wiosną czwartego lub piątego roku z poczwarek wylęgają się dojrzałe chrabąszcze, które wydostają się na powierzchnię, aby rozpocząć rójkę i dać początek nowemu pokoleniu.

Czy dorosły chrabąszcz majowy jest szkodliwy?

Dorosłe chrabąszcze majowe (chrząszcze) ogryzają w maju i czerwcu młode liście drzew, żerują około sześć tygodni. Wprawdzie na ogołoconych pędach rozwijają się pączki śpiące, ale zaatakowane rośliny są osłabione, źle rosną i źle zimują.

Przeczytaj też: Szkodniki glebowe – jak szkodzą roślinom, jak zwalczać szkodniki glebowe?

Jak szkodzą larwy chrabąszcza majowego?

Larwy chrabąszcza majowego - pędraki - są dla roślin szczególnie niebezpieczne. Ukryte w glebie, niszczą podziemne części nie tylko roślin zielnych, ale także drzew i krzewów:

• ogryzają korzenie wschodzących roślin i wysadzonej rozsady, co powoduje ich więdnięcie i zamieranie;
• wygryzają dziury w korzeniach drzew i krzewów, niszcząc wiązki przewodzące substancje odżywcze. Doprowadza to do zamierania gałęzi, słabego rozwoju młodych drzewek, a nawet do całkowitego ich obumierania.

Jak pozbyć się chrabąszcza majowego?

Jeśli w ogrodzie pojawiają się chrabąszcze majowe można:

• z młodych drzewek otrząsać chrabąszcze majowe na rozłożone na ziemi płachty (należy robić to rankiem, kiedy są odrętwiałe po nocnym obniżeniu temperatury). Sparzone wrzątkiem i wysuszone są doskonałą karmą dla ryb, drobiu i trzody chlewnej;

• wysokie drzewa liściaste (w ogrodzie lub jego pobliżu) zaatakowane przez chrabąszcze majowe można opryskiwać. Do oprysków stosuje się preparaty biologiczne z pasożytniczymi nicieniami, środki na bazie roślin (np. wrotyczu) oraz wybrane środki owadobójcze.

Czy chrabąszcz majowy jest groźny dla ludzi?

Chrabąszcz majowy nie jest groźny dla ludzi. Nie gryzie i nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia człowieka. Mimo że ma aparat gębowy, nie używa go do atakowania ludzi. Może jedynie być uciążliwy, gdy wplącze się we włosy lub próbuje dostać do mieszkania.

Nie przegap:

• Czym pryskać pomidory na mszyce? Mamy skuteczne domowe sposoby! Kiedy pryskać pomidory?
• Poskrzypka liliowa - czerwone robaki na liliach. Jak zwalczać poskrzypkę liliową?
• Skąd biorą się robaki w czereśniach? Jak zabezpieczyć czereśnie przed robakami?

Jak rozpoznać obecność pędraków w glebie?

Obecność pędraków jest trudna do wykrycia, ponieważ żerują one pod powierzchnią ziemi. Istnieje jednak kilka charakterystycznych objawów, które mogą świadczyć o ich inwazji. Pierwszym sygnałem ostrzegawczym jest nagłe więdnięcie i żółknięcie roślin lub pojawianie się suchych, martwych placów na trawniku, mimo regularnego podlewania. Uszkodzone przez larwy korzenie nie są w stanie pobierać wody i składników odżywczych, co prowadzi do zamierania roślin. Charakterystyczne jest również to, że zaatakowane rośliny lub fragmenty darni można bardzo łatwo wyrwać z ziemi.

Innym wskaźnikiem jest wzmożona aktywność zwierząt, które żywią się larwami. Jeśli w ogrodzie często pojawiają się krety, jeże lub ptaki (zwłaszcza szpaki i drozdy) intensywnie rozkopujące ziemię, może to oznaczać, że poszukują one pędraków. Aby mieć pewność, można wykopać fragment darni na głębokość około 30 cm – znalezienie więcej niż dwóch larw na metr kwadratowy to znak, że należy podjąć działania zwalczające.

Najlepsze terminy na zwalczanie szkodnika

Skuteczność walki z chrabąszczem majowym zależy od wyboru odpowiedniego terminu, dostosowanego do jego fazy rozwojowej. Zwalczanie larw, czyli pędraków, jest najbardziej efektywne na przełomie sierpnia i września. Młode larwy znajdują się wtedy blisko powierzchni gleby i są najbardziej wrażliwe na działanie preparatów biologicznych, na przykład tych zawierających pasożytnicze nicienie.

Dorosłe osobniki należy zwalczać w maju i na początku czerwca, w okresie ich masowych lotów godowych oraz składania jaj. To właśnie wtedy mechaniczne metody, takie jak otrząsanie chrząszczy z drzew wczesnym rankiem, przynoszą najlepsze rezultaty. Stosowanie oprysków w tym okresie również ogranicza populację szkodników, zanim zdążą one złożyć jaja i dać początek nowemu, żarłocznemu pokoleniu larw.