Co siać we wrześniu po zebranych warzywach? Te rośliny zdążą jeszcze dać plon albo przygotują grządki na wiosnę

Wrzesień to miesiąc, w którym lato zmienia się w jesień. Dni stają się coraz krótsze, noce chłodniejsze, a tempo wzrostu wielu roślin wyraźnie spada. W warzywniku wiele grządek pustoszeje po zbiorach. Warto je wykorzystać i wysiać szybko rosnące warzywa, które przy sprzyjającej pogodzie zbierzemy przed nadejściem silniejszych chłodów. Można też wysiać rośliny ozime albo takie, które posłużą jako zielony nawóz.

Przeczytaj też: Jak założyć niewielki warzywnik i co w nim uprawiać?

Jakie warzywa można siać we wrześniu na jesienny zbiór?

Początek września to dobry moment na wysiew warzyw o krótkim okresie wegetacji oraz odmian przeznaczonych do późnej uprawy. Puste grządki można wykorzystać do uprawy:

• rzodkiewki - jesienią rośnie bardzo dobrze, ponieważ nie przeszkadzają jej już wysokie temperatury typowe dla środka lata. Krótszy dzień ogranicza także ryzyko szybkiego wybijania roślin w pędy kwiatostanowe. Do wrześniowego wysiewu warto wybierać odmiany wczesne, które tworzą zgrubienia w ciągu kilku tygodni;
• rukoli - kiełkuje szybko, a jej młode liście nadają się do zbioru już po stosunkowo krótkim czasie. Jesienna rukola często ma delikatniejszy smak niż rośliny rosnące podczas największych letnich upałów;
• szpinaku - odmiany przeznaczone do jesiennego zbioru można wysiewać na początku września. Szpinak dobrze znosi chłód, a jego liście można zbierać sukcesywnie;
• roszponki - jest odporna na niskie temperatury i przy łagodnej zimie może pozostawać na grządce znacznie dłużej niż wiele innych warzyw liściowych.
• sałaty - wybieramy odmiany o krótkim okresie wegetacji. Najlepiej siać je na początku miesiąca i w razie zapowiadanych chłodów zabezpieczyć włókniną.

W cieplejszych rejonach kraju oraz podczas długiej, łagodnej jesieni można próbować także wysiewu kopru ogrodowego na młode liście. Trzeba jednak pamiętać, że wrześniowy koper nie zawsze zdąży osiągnąć duże rozmiary. 

Co siać we wrześniu na zbiór zimowy i wiosenny?

Niektóre rośliny wysiewane we wrześniu nie są przeznaczone do zbioru jeszcze w tym samym roku. Ich zadaniem jest przezimowanie i rozpoczęcie intensywnego wzrostu wczesną wiosną.

• Szpinak ozimy - tworzy przed zimą niewielką rozetę liściową, a następnie wznawia rozwój wraz z pierwszymi cieplejszymi dniami. Dzięki temu świeży szpinak można zbierać wcześniej niż z wysiewów wiosennych.
• Sałata zimowa - odmiany sałaty odporne na chłód wysiewa się do gruntu w pierwszej połowie września, by zimowały w formie małych rozet.
• Cebula ozima - sadzimy cebulę dymkę, która powinna przed zimą zdążyć się ukorzenić, ale nie może nadmiernie się rozrosnąć. Zbiór cebuli posadzonej jesienią będzie przypadał na czerwiec.
• Czosnek ozimy - sadzimy ząbki w drugiej połowie września, wybierając specjalne odmiany zimowe, które ukorzenią się przed mrozami.

Zobacz galerię zdjęć: Co wysiewać w warzywniku we wrześniu?

Co siać we wrześniu na zielony nawóz?

Nawet jeśli nie planujemy na grządkach dalszych upraw w tym roku, nie warto pozostawiać ich pustych. Świetnym rozwiązaniem jest wysiew roślin uprawianych dla poprawiania kondycji gleby, czyli nawozów zielonych. Ograniczają one rozwój chwastów, osłaniają ziemię przed deszczem i erozją, wiążą składniki pokarmowe, a po przekopaniu lub pozostawieniu na powierzchni dostarczają materii organicznej. We wrześniu, ze względu na krótszy dzień i niższe temperatury, najlepiej sprawdzają się gatunki szybko rosnące i odporne na chłód. Wysiać można:

• gorczycę białą - wschodzi bardzo szybko i w krótkim czasie tworzy sporą ilość zielonej masy. Dobrze przykrywa powierzchnię gleby i ogranicza rozwój chwastów. Trzeba jednak pamiętać, że należy do rodziny kapustowatych, dlatego nie powinna być wysiewana przed planowaną uprawą kapusty, kalafiora, brokułu, rzodkiewki czy innych warzyw należących do tej samej rodziny;
• facelię błękitną - rośnie szybko, ma niewielkie wymagania i może być wykorzystywana w płodozmianie przed wieloma warzywami. Jej dużą zaletą jest także to, że nie jest blisko spokrewniona z większością popularnych roślin uprawianych w warzywniku;
• żyto ozime - jest odporne na niskie temperatury, dobrze się korzeni i może pozostawać na stanowisku przez zimę. Wiosną rośliny można skosić i wykorzystać jako materię organiczną.

W zależności od terminu i warunków można stosować także mieszanki poplonowe zawierające kilka gatunków. Takie rozwiązanie pozwala uzyskać bardziej zróżnicowany system korzeniowy i większą ilość zielonej masy.

O czym pamiętać przed wrześniowym siewem?

Przed ponownym obsianiem grządek w warzywniku należy usunąć resztki poprzedniej uprawy, szczególnie jeśli rośliny były porażone przez choroby. Zdrowe pozostałości mogą trafić na kompost.

Glebę wystarczy płytko spulchnić i wyrównać. Jeśli jest bardzo sucha, warto nawodnić ją jeszcze przed siewem. Jesienne nasiona również potrzebują wilgoci do skiełkowania, dlatego podczas suchego września nie można zapominać o podlewaniu.

Nie należy natomiast intensywnie nawozić wszystkich stanowisk nawozami azotowymi. Szczególnie w przypadku roślin mających zimować nadmiar azotu może prowadzić do zbyt bujnego wzrostu i zwiększać podatność na mróz.

Przy wyborze poplonu warto też przestrzegać zasad zmianowania.

Przeczytaj też: Co zrobić w ogrodzie we wrześniu?

Zobacz galerię zdjęć: Remont domu z lat 30. i wiejski ogród