Spis treści
Dlaczego pompa ciepła może mieć problemy zimą?
Ostatnie lata przyzwyczaiły nas do łagodnych zim, jednak w polskich warunkach temperatury sięgające -20°C nie są niczym nadzwyczajnym. Dla instalacji z pompą ciepła może to stanowić poważne wyzwanie, szczególnie dla urządzeń powietrze–woda, gdzie woda lub roztwór glikolu mogą zamarzać w rurach, wymiennikach czy elementach jednostki zewnętrznej. W mediach społecznościowych pojawia się wiele relacji użytkowników, których pompy nie poradziły sobie w trudnych zimowych warunkach.
Najczęstsze przyczyny problemów zimą:
- nieprawidłowe ustawienia sterownika,
- braki w zabezpieczeniach urządzenia,
- przerwy w zasilaniu,
- błędy montażowe i eksploatacyjne.
Skutki niskich temperatur:
- zamarzanie medium w rurach i wymiennikach – prowadzi do blokady przepływu i może przeciążać układ,
- spadek wydajności – pobieranie ciepła z bardzo zimnego powietrza jest mniej efektywne, a zużycie energii rośnie,
- szronienie i oblodzenie wymiennika – ogranicza przepływ powietrza i zwiększa obciążenie wentylatorów oraz sprężarki.
Aby skutecznie zabezpieczyć pompę ciepła przed mrozem, potrzebne są zarówno wbudowane funkcje ochronne, jak i działania podejmowane przez użytkownika.
Przeczytaj również o: Czy pompa ciepła jest opłacalna w mroźne dni? Ile rzeczywiście zużywa prądu – drobne szczegóły czynią różnicę
i
Zanim kupisz pompę ciepła
Na etapie wyboru pompy ciepła warto przyjrzeć się funkcjom, w które wyposażone są poszczególne modele. Najbardziej przydatne w zimie są:
- ochrona przeciwzamrożeniowa – system stale monitoruje temperaturę w obiegu hydraulicznym. W przypadku spadku poniżej bezpiecznego poziomu automatycznie uruchamiane są odpowiednie zabezpieczenia, takie jak włączenie grzałki lub praca pompy obiegowej, co zapobiega zastojowi medium w instalacji,
- grzałka elektryczna – dodatkowe źródło ciepła wspierające instalację przy bardzo niskich temperaturach. Włącza się automatycznie, gdy pompa obiegowa pracuje przez dłuższy czas, a temperatura cieczy roboczej nie wzrasta do wymaganego poziomu,
- zawory antyzamrożeniowe – ich zadaniem jest kontrolowane upuszczanie medium z układu, gdy temperatura spadnie poniżej bezpiecznego poziomu. Działają automatycznie, minimalizując ryzyko zamarznięcia instalacji,
- roztwory z dodatkiem glikolu – obniżają temperaturę zamarzania czynnika krążącego w układzie, co zwiększa bezpieczeństwo instalacji podczas długotrwałych mrozów,
- automatyczne odszranianie (defrost) – funkcja umożliwia usuwanie szronu i lodu osadzających się na wymienniku jednostki zewnętrznej. Sterownik monitoruje temperaturę i przepływ powietrza, w razie potrzeby uruchamia cykl odwróconego przepływu czynnika chłodniczego, co podnosi temperaturę wymiennika i topi szron oraz lód. Po zakończeniu cyklu urządzenie wraca do normalnej pracy,
- czujniki temperatury – są standardowym elementem nowoczesnych pomp ciepła, montowanym m.in. na zasilaniu, powrocie, tacy skroplin oraz na zewnątrz budynku. Umożliwiają sterownikowi szybką reakcję i uruchomienie zabezpieczeń zanim dojdzie do zamarznięcia. Liczba i lokalizacja czujników zależą od producenta i modelu.
Pisaliśmy również o: Pompa ciepła w czasie dużych mrozów. Czynniki chłodnicze w pompach ciepła - R410A, R32, R290. Który czynnik chłodniczy jest najlepszy dla pompy ciepła?
Zobacz też: Czy sama pompa wystarczy?
i
Co możesz zrobić sam, aby zabezpieczyć pompę ciepła przed niskimi temperaturami?
Zakup urządzenia to nie wszystko. Użytkownik może podjąć szereg prostych działań, które pozwalają jeszcze skuteczniej zabezpieczyć pompę ciepła przed mrozem:
- czyszczenie i odśnieżanie – regularne usuwanie śniegu, lodu i zanieczyszczeń z wymiennika oraz obudowy jednostki zewnętrznej, a także utrzymanie wolnej przestrzeni wokół urządzenia (około 50 cm), co zapewnia prawidłowy przepływ powietrza,
- izolacja przewodów – szczególnie tych prowadzonych na zewnątrz, aby ograniczyć ryzyko zamarzania medium i straty ciepła. Najlepiej użyć materiałów odpornych na wilgoć, UV i niskie temperatury. Regularnie sprawdzać stan izolacji,
- lekki daszek ochronny – ogranicza opadanie śniegu i lodu na jednostkę zewnętrzną. Osłona nie powinna być szczelna i powinna pozostawiać odstęp, aby nie zatrzymywać wilgoci i nie ograniczać dopływu powietrza,
- kontrola odprowadzenia skroplin – skropliny powinny swobodnie spływać, a lekkie pochylenie terenu zapobiega gromadzeniu się lodu pod urządzeniem.
Przeczytaj też: Dlaczego pompa ciepła może działać mniej efektywnie? Najczęstsze przyczyny spadku wydajności
Podczas wyjazdów lub nieobecności w domu nie należy całkowicie wyłączać pompy ciepła. Warto wówczas skorzystać z trybu wakacyjnego lub ustawić niższą temperaturę. Równie istotne jest regularne sprawdzanie ustawień sterownika, aby urządzenie pracowało w optymalnych warunkach.
Skuteczne zabezpieczenie pompy ciepła przed mrozem wymaga zarówno wbudowanych funkcji, jak i świadomych działań użytkownika. Wszystko to zwiększa komfort cieplny, oszczędność energii oraz żywotność instalacji. Zakres zabezpieczeń zależy od producenta i modelu urządzenia, dlatego warto zwracać uwagę na funkcje zimowe przy wyborze pompy ciepła.
Dowiedz się również: Ile kosztuje odwiert pod pompę ciepła? Ceny 2026 w całej Polsce
Przejdź do galerii: Najpiękniejsze domy w Polsce
