Owies opałowy – czy to opłacalny i ekologiczny sposób ogrzewania domu w 2026?

Owies opałowy – co to jest i dlaczego wzrasta zainteresowanie?

Owies od dawna był stosowany jako paliwo energetyczne, jednak nie było to popularne rozwiązanie, gdy jest dużo tanich i efektywnych surowców opałowych. Owsem opalali domy właściciele gospodarstw rolnych, którzy w ten sposób wykorzystywali własne plony. Wobec braku węgla, a także bardzo wysokich cen węgla i pelletów wzrasta zainteresowanie innymi surowcami, które można wykorzystać jako opał. Za najlepsze uważa się ziarna owsa, ale znajdziemy też ziarna kukurydzy, jęczmienia, pellety ze słomy lub łusek słonecznika.

• Ekologiczne paliwa stałe: łuski słonecznika, słoma, pestki i kukurydza jako alternatywa dla węgla

Palenie zbożem może wzbudzać kontrowersje jak u proboszcza Wójtowicza w emitowanym przed laty serialu "Plebania". Teraz możemy tylko patrzeć z rozrzewnieniem, gdy Martyniuk żali się proboszczowi, że musi palić żytem, ponieważ cena węgla 500 zł za tonę jest dla niego nie do zaakceptowania. 

Wartość opałowa owsa – ile ciepła uzyskasz z jednego kilograma?

Tygodnik rolniczy.pl przytoczył wyniki badań naukowców z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, którzy ocenili, że owies ma najwyższą wartość opałową wśród zbóż. Ziarna owsa mają kaloryczność na poziomie ok. 19 MJ/kg. Jest to niewiele mniej niż kaloryczność węgla, a mniej więcej tyle, co pelletów drzewnych klasy DIN Plus. Niektóre źródła podają kaloryczność owsa na poziomie 15-18 MJ/kg, co odpowiada wartości opałowej peletów drzewnych. W mediach pojawiła się też informacja, że z 3 kg owsa uzyskuje się tyle ciepła co z 1 litra oleju opałowego. Kaloryczność oleju opałowego to 38,8 MJ/l. Żeby osiągnąć tyle ciepła, potrzeba nieco mniej niż 3 kg owsa.

Wartość opałowa owsa wynika z dużej zawartości tłuszczu. Jeszcze jedną zaletą owsa opałowego jest bardzo mała ilość powstającego popiołu – nieco ponad 2%. Żeby cieszyć się z efektów palenia owsem, należy zadbać o jego porządne wysuszenie. Ziarna nie powinny zawierać więcej niż 15% wilgoci. Jeśli zboże jest dobrze wysuszone, to znaczy ma wilgotność rzędu 15%, to można uzyskać z niego prawie dwa razy więcej ciepła niż z tej samej masy o wilgotności 50%, co wynika z tego, że do odparowania wody potrzeba dużo energii.

Nie można zapomnieć także o fakcie, że owies opałowy to biomasa, produkt ekologiczny o znikomej emisji zanieczyszczeń.

W jakich kotłach można palić owsem?

Ponieważ owies opałowy ma postać luźnych ziaren, które dość szybko się spalają, wykorzystywanie tego zboża do palenia wymaga stałego jego dosypywania. To z pewnością będzie uciążliwe w kotłach zasypowych. Trudno utrzymać odpowiednią wielkość płomieni paląc owsem. Gdy będziemy wsypywać za dużo, może dochodzić do zdławienia ognia.

Zdecydowanie lepiej będzie wykorzystać owies opałowy w kotle z zasobnikiem i podajnikiem na biomasę. Ślimak będzie równomiernie dozował owies na palnik, wentylator podawał powietrze. Owsem można też palić w piecu na ekogroszek lub pellety drzewne. Warto jednak skonsultować się z producentem kotła, czy dopuszcza on palenie w nim owsem albo paliwem zmieszanym z owsem. Inną opcją jest dokupienie do posiadanego pieca specjalnego palnika do zbóż.

Kotły z podajnikiem programuje się, tak że pracują automatycznie bez przerw. Żeby palić w nich owsem, należy dobrać nowe parametry pracy, np. częstotliwość i długość podawania paliwa, długość funkcji podtrzymania. To pozwoli utrzymać ciągłe ogrzewania domu. Jeśli pojawią się problemy z jednostajnym paleniem, można ziarna owsa zmieszać z pelletami drzewnymi, groszkiem węglowym lub innymi zbożami.

Jak przygotować owies opałowy do spalania – suszenie i parametry

Poprosiliśmy o komentarz do palenia owsem specjalistę z firmy Kostrzewa, która produkuje kotły na pellety oraz inną biomasę, np. owies.

"Kotły firmy Kostrzewa dopuszczają palenie mieszanką pellet drzewny klasy A1/owies w stosunku 50:50. Aczkolwiek trzeba przy tym pamiętać o kilku ważnych informacjach:

• paląc taką mieszanką trzeba częściej czyścić palnik i wybierać popiół
• owies musi mieć wilgotność poniżej 12%
• paląc mieszanką, kocioł nie osiągnie swojej nominalnej mocy, np. na pellecie A1 kocioł osiąga 16kW, paląc mieszanką z owsem 50/50 ta moc spadnie, do około 12kW

Zmianami w ustawieniach zajmują się autoryzowani serwisanci, których jest ponad 200 w całej Polsce.

Zaznaczę tylko, że wychodząc naprzeciw potrzebom klientów, wprowadziliśmy do oferty palnik Agromatic. Pozwala on spalać wszystkie klasy pelletu drzewnego, agropellet oraz biopaliwa".

Jaki owies do palenia w piecu?

Ziarna owsa są sprzedawane w workach wadze 20, 25 lub 30 kg. Można też kupić owies w big bagach albo luzem. Owies jest dość lekki, więc do jego przechowywania w sezonie grzewczym potrzeba dużo miejsca. Najwygodniej będzie palić owsem osobom, które mają duże pomieszczenie gospodarcze, a jeszcze lepiej osobny budynek gospodarczy, żeby przechowywać kilka ton na zimę. Poradzą sobie gospodarstwa rolne, w których są liczne zabudowania.

Ekologia i bezpieczeństwo – czy palenie owsem jest przyjazne środowisku?

Wielu może się wstrzymywać przed zakupem owsa opałowego, ponieważ jest to zboże, czyli nasza żywność. Warto uspokoić, że na opał przeznacza się gorsze gatunki owsa lub gorsze części zbiorów – te, które nie nadają się na pożywienie dla ludzi. Są to na przykład ziarna przeznaczone na paszę dla zwierząt.

Koszty ogrzewania owsem w 2026 – ceny, kalkulacje, porównania

Owies opałowy kiedyś kosztował 100-200 zł/t. Jeszcze niedawno było to kilkaset złotych za tonę. Był zdecydowanie tańszy od węgla i pelletów. Wraz z rozwojem kryzysu grzewczego i ciągłym brakiem węgla na rynku jego ceny też rosną. 

W lutym 2026 roku na rynku opału w Polsce widać wyraźne różnice cenowe między tradycyjnymi paliwami a alternatywami takimi jak owies opałowy. Owies opałowy jest oferowany zwykle w przedziale ok. 600–700 zł za tonę, co czyni go znacząco tańszym od pelletu drzewnego czy ekogroszku. Dla porównania certyfikowany pellet klasy A1 kosztuje obecnie około 1500–2300 zł/t w hurtowniach i u producentów, a czasami nawet ponad 3000 zł/t, co wynika z wysokiego popytu i ograniczonej podaży.

Węgiel kamienny (groszek, orzech) plasuje się w okolicach 1000–1300 zł/t. Przy tych cenach oraz przy uwzględnieniu realnej sprawności kotłów okazuje się, że koszt uzyskania 1 GJ ciepła z owsa jest nawet o 40–45% niższy niż z pelletu, a sezonowe ogrzewanie domu jednorodzinnego o powierzchni 150 m² przy wykorzystaniu owsa może kosztować mniej niż 4000 zł, podczas gdy pellet potrafi generować wydatki rzędu 6000–7000 zł rocznie.