Spis treści
Parapet to szczegół - tak myśli wielu inwestorów, ale to nieprawda. Są równie ważne jak ściany czy dach. Źle dobrany lub nieprawidłowo zamontowany parapet zewnętrzny może być przyczyną zacieków, zawilgocenia ocieplenia, pękania tynku, korozji, a także powstawania mostków termicznych pod oknem. O trwałości podokiennika decyduje nie tylko materiał, z którego został wykonany, ale przede wszystkim jego właściwe wymierzenie, podparcie, uszczelnienie i zachowanie odpowiedniego spadku.
Cena gra rolę, ale nie najważniejszą
Parapety zewnętrzne wykonuje się ze stali ocynkowanej, aluminium, PCW, ceramiki, kamienia naturalnego oraz konglomeratów. Każdy z tych materiałów może prawidłowo spełniać swoją funkcję, pod warunkiem że zostanie zastosowany zgodnie z przeznaczeniem i poprawnie zamontowany.
Najtańsze i bardzo popularne są parapety ze stali ocynkowanej, często zabezpieczone dodatkową warstwą antykorozyjną (powłoki poliestrowe, akrylowe lub inne). Są lekkie i łatwe do dopasowania do okna. Trzeba jednak uważać, aby podczas docinania i montażu nie uszkodzić powłoki ochronnej. Niezabezpieczona krawędź może szybko zacząć korodować. Ważne jest stosowanie odpowiednich narzędzi do cięcia, które nie powodują odsłonięcia „gołego” metalu.
Parapety aluminiowe są lżejsze i bardziej odporne na korozję, ale mają większą rozszerzalność cieplną niż stalowe. Wymagają pozostawienia sporego luzu umożliwiającego swobodne wydłużanie się i kurczenie materiału pod wpływem temperatury.
Jeszcze większą rozszerzalnością charakteryzuje się PCW. Generalnie parapety z materiałów o dużej rozszerzalności zamocowane na sztywno mogą się odkształcać, wyginać albo uszkodzić tynk na krawędziach ościeża.
Parapety ceramiczne i kamienne są trwałe, odporne na warunki atmosferyczne i efektowne. Są jednak cięższe, dlatego wymagają stabilnego podłoża. W przypadku piaskowca należy wybierać odmiany o małej nasiąkliwości albo zabezpieczyć materiał odpowiednim impregnatem.
Błędem jest zatem nie tylko zakup materiału niskiej jakości, lecz także nieuwzględnienie jego ciężaru, nasiąkliwości, rozszerzalności termicznej i sposobu mocowania.
Uszkodzenie powłoki parapetu podczas montażu
Parapety metalowe są fabrycznie zabezpieczone przed korozją. Wszelkie zarysowania, przecięcia i uszkodzenia powłok zabezpieczających mogą odsłonić, np. stalową blachę, która pod wpływem wilgoci zacznie się utleniać.
Po przycięciu parapetu stalowego jego krawędzie trzeba zabezpieczyć środkiem antykorozyjnym. Należy także uważać podczas wiercenia, transportu i osadzania elementu.
Fabrycznie nałożoną folię ochronną trzeba pozostawić na powierzchni parapetu do zakończenia wszelkich prac elewacyjnych. Jednak nie należy zwlekać z jej zdjęciem zbyt długo, gdyż pod wpływem słońca może mocno przywrzeć do powierzchni i stać się trudna do usunięcia.
Niewłaściwa szerokość parapetu
Zewnętrzna krawędź parapetu musi wystawać poza lico ściany na około 4–5 cm. Dzięki temu woda będzie odrywała się od krawędzi i spływała przed elewacją, zamiast podciekać na spód i po elewacji.
Przy ustalaniu szerokości parapetu trzeba uwzględnić wszystkie warstwy ściany. W przypadku ściany dwuwarstwowej należy doliczyć grubość ocieplenia i tynku, a w ścianie trójwarstwowej ocieplenie i warstwy elewacyjnej (cegła, pustak oraz ewentualnie wykończenie).
Częstym błędem jest zamówienie parapetów jeszcze przed wykonaniem ocieplenia, bez dokładnego określenia jego docelowej grubości. Zbyt wąski podokiennik nie odprowadzi prawidłowo wody. Zbyt szeroki, szczególnie jeśli nie zostanie właściwie podparty, może się natomiast uginać i być bardziej narażony na uszkodzenia.
Niby oczywiste, czyli spadek
Parapet zewnętrzny powinien być pochylony w stronę krawędzi pod kątem co najmniej 2–3°. Spadek formuje się najczęściej w warstwie zaprawy lub wykorzystuje gotowy profil podparapetowy o odpowiednim nachyleniu.
Ułożenie parapetu poziomo powoduje zaleganie na nim wody. Jeszcze groźniejsze jest wykonanie spadku w kierunku okna nawet na fragmencie. Woda będzie wtedy gromadziła się przy ościeżnicy i może przenikać pod ramę, do warstwy ocieplenia lub wewnątrz muru.
Należy również zwrócić uwagę na kapinos. W parapetach metalowych i z tworzyw sztucznych jest nim odpowiednio wyprofilowana zewnętrzna krawędź. W parapetach kamiennych oraz ceramicznych funkcję tę pełni najczęściej rowek wykonany na spodniej stronie, około 1–2 cm od krawędzi. Bez kapinosa, szczególnie w parapetach kamiennych i ceramicznych, które są często układane z niewielkim spadkiem (estetyka) woda może z łatwością podciekać pod parapet i zalewać elewację.
Nieszczelne połączenie z oknem
Najbardziej narażonym na przeciekanie miejscem jest styk parapetu z dolną częścią ościeżnicy. Podokiennika nie powinno się jedynie dosunąć do ramy i wypełnić szczeliny przypadkowym uszczelniaczem.
W wielu współczesnych oknach dolny profil ramy ma specjalne podcięcie, w które można wsunąć tylną krawędź parapetu. Jeżeli okno nie jest przystosowane do takiego montażu, należy zastosować profil bazowy lub listwę podokienną.
Połączenie powinno być wykonane w taki sposób, aby woda spływająca po szybie i ramie trafiała od razu na powierzchnię parapetu, a nie na połączenie lub pod niego. Do uszczelnienia można wykorzystać odpowiednio dobrane elastyczne masy lub taśmy rozprężne.
Niedopuszczalne jest także zasłonięcie parapetem otworów odwadniających (okna PCW, aluminiowe) znajdujących się w dolnej części ramy okiennej. Ich zablokowanie może spowodować gromadzenie się wody wewnątrz profilu ościeżnicy.
Niewłaściwe uszczelnienie boków
Woda może przenikać pod parapet nie tylko na styku z ramą okienną, lecz także przy jego bocznych krawędziach. Niedokładnie wykonane uszczelnienie prowadzi do zawilgocenia ościeża oraz warstwy ocieplenia.
W przypadku parapetów kamiennych ich końce można zagłębić w bocznych ścianach ościeża na około 3 cm, a następnie uszczelnić szczeliny i przykryć je materiałem elewacyjnym.
Pod parapetami wykonanymi z płytek lub kształtek ceramicznych warto ułożyć dodatkową warstwę hydroizolacyjną, na przykład fartuch z EPDM. Spoiny powinny zostać wypełnione starannie wodoodporną i mrozoodporną zaprawą. Nawet niewielka szczelina w fudze może stać się drogą przenikania wody.
Parapet musi mieć luz
Metale i tworzywa sztuczne zmieniają znacznie swoje wymiary pod wpływem temperatury. Silnie nagrzewający się na słońcu parapet wydłuża się, a podczas ochłodzenia kurczy. To „praca” wykonywana każdego dnia, ale trzeba także wziąć pod uwagę różnicę temperatur między latem a zimą, a jest ona znaczna i wynoszi przynajmniej 50oC.
Jeśli boczne krawędzie parapetu zostaną sztywno zamurowane lub trwale przyklejone do ościeża, rozszerzający się element może popękać, wygiąć się albo uszkodzić tynk. Przy parapetach aluminiowych o długości przekraczającej około 3 m konieczne może być podzielenie elementu na odcinki i połączenie ich za pomocą odpowiedniego profilu z zachowaniem luzu dylatacyjnego.
Boczne zakończenia parapetów metalowych i z PCW najlepiej wyposażyć w systemowe profile krawędziowe. Umożliwiają one niewielkie ruchy materiału, a jednocześnie zapewniają estetyczne i szczelne połączenie z elewacją.
Stabilne podparcie
Parapet powinien opierać się na równym, trwałym i odpowiednio wyprofilowanym podłożu. Nie może być podparty jedynie punktowo ani wisieć na warstwie piany montażowej lub izolacji cieplnej.
Problem jest szczególnie istotny w ścianach dwuwarstwowych, w których parapet znajduje się częściowo nad warstwą ocieplenia. Styropian lub wełna mineralna nie zapewniają tak sztywnego podparcia jak mur. Lekkie parapety metalowe lub z PCW można oprzeć na odpowiednio przygotowanej warstwie zbrojonej, ale cięższe elementy kamienne i ceramiczne mogą wymagać zastosowania konsol zamocowanych do ściany nośnej albo ościeżnicy.
Parapetu nie należy traktować jako stopnia. Dotyczy to zwłaszcza podokienników przy drzwiach tarasowych. Jeżeli istnieje ryzyko, że ktoś będzie na nim stawał, konieczne jest wykonanie podparcia na całej szerokości lub zastosowanie specjalnych elementów konstrukcyjno-termoizolacyjnych.
Brak podparcia może doprowadzić do pęknięcia parapetu, odspojenia kleju, uszkodzenia elewacji albo zmiany spadku, a w konsekwencji do zalegania wody.
Mostki termiczne pod oknem
Strefa pod ościeżnicą jest jednym z najbardziej narażonych na straty ciepła fragmentów otworu okiennego. Nierówne lub niepełne wypełnienie szczeliny pianą poliuretanową może pozostawić puste miejsca, przez które będzie uciekało ciepło.
W zimnych fragmentach przegrody może dochodzić do kondensacji pary wodnej, zawilgocenia ściany, rozwoju pleśni, a nawet przemarzania ościeża.
Rozwiązaniem jest zastosowanie profilu podparapetowego z materiału termoizolacyjnego albo tak zwanego ciepłego parapetu. Gotowa kształtka dopasowana do konkretnego profilu okiennego podpiera ramę oraz parapet wewnętrzny i zewnętrzny, a jednocześnie zapewnia ciągłość izolacji pod oknem.
Błędem jest jednak montowanie takiego elementu na niewyrównanym podłożu albo niedopasowanie go do modelu ramy. Ciepły parapet musi przylegać do podłoża całą powierzchnią i zostać prawidłowo połączony z izolacją ściany tak, aby tworzyć jej ciągłość.
Zobacz także: Parapet z blachy czy tworzywa? Jak poprawnie połączyć parapet zewnętrzny z oknem i ościeżem?
6
