Spis treści
Cóż, do formy pokryć łupkowych nawiązywały, niestety, przed laty płytki dachowe i elewacyjne z eternitu. To materiał, którego jednak nie chcielibyśmy już widzieć na naszych domach. Na szczęście imitacje łupka produkowane są także z materiałów, które w żaden sposób nie szkodzą środowisku, a dodatkowo są trwalsze i prezentują się bardzo estetycznie.
Włóknocement stworzony na dachy
Włóknocement jest materiałem, który zastąpił w budownictwie szkodliwy dla środowiska i zdrowia ludzkiego azbestocement. Jest mrozoodporny, nieprzepuszczalny dla wody, niepalny, charakteryzuje się małym ciężarem przy dużej sztywności i wytrzymałości mechanicznej oraz stosunkowo niską ceną.
Włóknocement jest mieszaniną cementu, miału wapiennego, włókien celulozowych i polipropylenowych oraz wypełniaczy, dodatków uszlachetniających i barwnika. Mieszanina ta jest prasowana pod wysokim ciśnieniem, a następnie kształtowana. Pełną wytrzymałość ukształtowane elementy uzyskują po całkowitym wyschnięciu, w ciągu około miesiąca. Wyrabia się z niego m.in. płyty i płytki do pokrywania dachów i elewacji.
Włóknocement jest łatwo obrabialny, a do jego obróbki używa się zwykłych, powszechnie stosowanych narzędzi, jak piła ręczna, tarnik, młotek, wkrętak.
Płytki dachowe z włóknocementu
Niezwykle estetycznym i trwałym materiałem pokryciowym są włóknocementowe płytki dachowe. Doskonale imitują pokrycie z naturalnego łupka kamiennego. Występują zresztą w wymiarach dostosowanych do wzorów krycia łupkiem. Mają kształt kwadratu lub prostokąta o jednym lub dwóch bokach ściętych prosto lub owalnie. Mają grubość 4 mm i dostępne są w wymiarach 200x200, 300x300, 300x600, 400x400 mm.
Występują w dwóch wzorach powierzchni: gładkie i z fakturą przypominającą łupek. Płytki fakturowane często występują tylko w jednej odmianie kolorystycznej, szaro-grafitowej. Mogą być jednak barwione na inne kolory, w jakich produkuje się płytki gładkie. Najczęściej oprócz koloru grafitowego są one barwione na czerwono, jasnoszaro, granatowo, brązowo. To pozwala na estetyczne dobranie kolorystyki do architektury każdego budynku. Z płytek o różnych kolorach można na dachu tworzyć też barwne kompozycje, podobnie jak w przypadku dachów łupkowych.
Łupek czy nie łupek, oto jest pytanie
Można je układać na dachu wzorując się na sposobach krycia łupkiem i z daleka tylko fachowiec spostrzeże różnicę materiału. W zależności od potrzeb można wykonywać krycie niemieckie, francuskie, podwójne, woszczynowe, rombowe i in.
Płytki układa się na dachu zakładkowo, mocując każdą z nich dwoma cynkowymi gwoździami. Dodatkowo zabezpiecza się każda płytkę spinkę burzową. Chroni ona płytkę przed oderwaniem w wyniku bezpośredniego silnego podmuchu lub ssania wiatru. Płytki do krycia wzorem niemieckim układane są na pełnym deskowaniu połaci dachowej. Przy pokryciach innymi wzorami mocuje się je do łat, podobnie jak dachówki. Metr kwadratowy pokrycia z płytek włóknocementowych waży 14 - 20 kg.
Ułożenie wymaga dużej staranności, dokładności i umiejętności obchodzenia się z płytkami włóknocementowymi. Jest niezwykle czasochłonne, ale efekt, jaki uzyskuje się dzięki tej mozolnej pracy jest niepowtarzalny.
Metal jak łupek
Drobnowymiarowe pokrycia dachowe imitujące łupek należą do ciekawszych segmentów nowoczesnej stolarki dachowej. Z zewnątrz mają oddawać rytm, format i elegancję naturalnego łupka, ale od strony technicznej bazują na cienkich panelach najczęściej stalowych lub aluminiowych, łączonych w systemie zakładkowym albo na ukryte zamki.
Nowoczesne imitacje łupka nie bazują na połyskującej blasze. Producenci stosują przede wszystkim powierzchnie matowe oraz strukturalne, których zadaniem jest rozproszenie światła i ograniczenie „metalicznego” charakteru pokrycia. Popularnym rozwiązaniem są delikatnie tłoczone faktury przypominające naturalną strukturę kamienia.
Pokrycia dostępne są zwykle gamie kolorystycznej charakterystycznej dla łupków: od antracytu i czerni, przez odcienie szarości i grafitu, po ceglaste czerwienie, zielenie, ale są także w naturalnym kolorze metalu. Pokryte są powłokami o podwyższonej odporności na promieniowanie UV, zabrudzenia i zarysowania.
Drobny format i regularny układ połaci
Najbardziej charakterystyczną cechą takich pokryć jest mały format pojedynczych elementów. Typowe moduły mają około 42 – 48 cm szerokości i 240 – 262 mm szerokości. W zależności od systemu oznacza to zużycie od około 8 do 10 elementów na m² dachu. Dzięki temu połać zyskuje wyraźny, drobny podział przypominający naturalny łupek dachowy.
Małowymiarowe elementy dobrze sprawdzają się na dachach o skomplikowanej geometrii: z lukarnami, koszami, załamaniami i dużą liczbą detali. Drobny moduł ułatwia dopasowanie pokrycia do nieregularnych fragmentów połaci i ogranicza ilość odpadów materiałowych.
Metal zamiast kamienia
W przeciwieństwie do naturalnego łupka, którego ciężar może przekraczać 25–30 kg/m², metalowe imitacje wykorzystują cienkie arkusze aluminium lub stali. W przypadku systemów aluminiowych standardem jest grubość około 0,7 mm, co pozwala ograniczyć ciężar gotowego pokrycia nawet do około 2,5–2,8 kg/m².
Tak niewielka masa jest jedną z największych zalet tego typu dachów. Pozwala stosować pokrycie zarówno na nowych budynkach energooszczędnych, jak i podczas modernizacji starszych obiektów, gdzie konstrukcja więźby nie została zaprojektowana pod ciężkie dachy kamienne lub ceramiczne.
System ukrytego mocowania
Najważniejszym elementem takich pokryć jest sposób montażu. Dachówki łupkowe z metalu najczęściej układa się na pełnym deskowaniu lub odpowiednio przygotowanym podłożu. Elementy mocowane są przy pomocy gwoździ, wkrętów lub specjalnych zaczepów montażowych, ale same punkty mocowania pozostają niewidoczne po ułożeniu kolejnych rzędów.
System bazuje zwykle na bocznych i poprzecznych zakładach, które poprawiają szczelność dachu oraz odporność na podwiewanie śniegu i deszczu. W zależności od rozwiązania stosuje się około 8–10 zaczepów lub mocowań na m².
System mocowania pozwala na ruchome połączenie elementów metalowego dachu, co jest wymagane ze względu na wysoki współczynnik rozszerzalności cieplnej, najmniejszy dla stali a największy dla aluminium. Różnica 100oC powoduje zmianę wymiarów: stal - 1,2-1,4 mm/m; miedź - 1,65-1,8 mm/m, cynk - 2,2 mm/m, aluminium – 2,4 mm/m.
Dach o wyglądzie łupka, ale z nowoczesną technologią
Metalowe imitacje łupka stanowią kompromis między tradycyjną estetyką a współczesnymi wymaganiami technicznymi. Oferują charakterystyczny wygląd drobno dzielonej połaci dachowej, ale przy zdecydowanie niższej masie i prostszym montażu niż naturalny kamień. Dzięki temu coraz częściej pojawiają się zarówno na nowoczesnych domach jednorodzinnych, jak i przy renowacji budynków stylizowanych na architekturę tradycyjną.
