| muratordom.pl » Prawo » Formalności budowlane » Prawo pierwokupu nieruchomości - na czym polega i komu przysługuje pierwszeństwo kupna

Prawo pierwokupu nieruchomości - na czym polega i komu przysługuje pierwszeństwo kupna

Prawo pierwokupu ogranicza właściciela w sprzedaży nieruchomości. Polega ono na tym, że jednej ze strony przysługuje pierwszeństwo w zakupie nieruchomości. Takie pierwszeństwo na mocy ustawy o gospodarownaiu nieruchomościami może w pewnych sytuacjach przysługiwać np. Agencji Nieruchomości Rolnych lub gminom. Ale nie tylko. 

Na czym polega prawo pierwokupu?

Prawo pierwokupu może wynikać z przepisów prawa albo z zawartej umowy (na przykład umowy sprzedaży lub najmu nieruchomości).

Prawo pierwokupu polega na zastrzeżeniu dla jednej ze stron pierwszeństwa kupna danej nieruchomości na wypadek, gdyby druga strona chciała sprzedać ją innej osobie. W takim wypadku swobodna sprzedaż nieruchomości wybranemu kontrahentowi może nastąpić pod warunkiem, że uprawniony nie wykona swojego prawa.

Jak sprzedać nieruchomość osobie, która nie ma prawa pierwokupu?

Jeśli chcesz sprzedać własną nieruchomość, a komuś przysługuje do niej prawo pierwokupu, możesz zawrzeć z inną osobą warunkową umowę sprzedaży, ale jesteś wówczas zobowiązany do niezwłocznego poinformowania uprawnionego o jej zawarciu i treści, w tym o cenie.

Uprawniony do pierwokupu może wówczas złożyć sprzedającemu oświadczenie w formie aktu notarialnego, że kupuje tę nieruchomość (za podaną cenę). Ma na to tylko miesiąc, licząc od dnia powiadomienia go o fakcie zawarcia warunkowej umowy sprzedaży, chyba że we wcześniejszej umowie między sprzedającym a uprawnionym ustalono inny termin – krótszy lub dłuższy.

Złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego skutkuje nabyciem nieruchomości przez uprawnionego do pierwokupu, czyli nie zawiera się już z nim kolejnej umowy – oświadczenie takie musi jednak dotrzeć do właściciela we właściwym, wskazanym powyżej terminie.

Co w przypadku niepowiadomienia o sprzedaży osoby uprawnionej do pierwokupu?

Zaniechanie obowiązku powiadomienia uprawnionego o zawartej umowie sprzedaży, podanie nieprawdziwych treści tej umowy (na przykład błędnej ceny), jak również w ogóle zawarcie umowy sprzedaży bezwarunkowej (bez ujawniania kupującemu istniejącego prawa pierwokupu), skutkuje tym, że osoba, której przysługiwało prawo pierwokupu, może dochodzić odszkodowania od sprzedawcy.

Umowa sprzedaży pozostaje jednak ważna z wyjątkiem sytuacji, gdy pierwokup z mocy ustawy przysługiwał Skarbowi Państwa, gminie, powiatowi, województwu, współwłaścicielowi albo dzierżawcy – w takim wypadku dokonana bezwarunkowo sprzedaż jest nieważna.

Z jakich ustaw wynika prawo pierwokupu?

Na mocy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Agencja Nieruchomości Rolnych ma prawo pierwokupu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w przypadku, gdy spr zedawca nabył tę nieruchomość od Agencji Nieruchomości Rolnych w terminie krótszym niż pięć lat wstecz i teraz sprzedaje ją innemu podmiotowi.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami przyznaje gminom – z pewnymi wyłączeniami – prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo od jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiatu lub województwa), jeżeli nie jest ona pr zeznaczona na cele rolne lub leśne. Gmina ma także prawo pierwokupu nieruchomości zabytkowych oraz położonych na obszarach przeznaczonych na cele publiczne.

Zgodnie z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego prawo pierwokupu przysługuje dzierżawcy – z pewnymi wyłączeniami – względem dzierżawionej przez niego nieruchomości rolnej, pod warunkiem że umowa dzierżawy była zawarta w formie pisemnej i ma datę pewną (poświadczoną urzędowo) oraz była wykonywana co najmniej trzy lata, licząc od tej daty. Jeżeli takiego dzierżawcy nie ma albo nie wykonuje on prawa pierwokupu, wówczas to prawo przysługuje – znowu z pewnymi wyłączeniami – Agencji Nieruchomości Rolnych, ale tylko wtedy, gdy sprzedawana nieruchomość rolna ma powierzchnię nie mniejszą niż 5 ha. Prawo pierwokupu nie działa między innymi w razie zbywania nieruchomości rolnej na rzecz osoby bliskiej.

WARTO WIEDZIEĆ

Gdzie sprawdzić, czy jest prawo pierwokupu?

Prawo pierwokupu (jak i odkupu) może być ujawnione w dziale III księgi wieczystej nieruchomości, nie ma jednak ustawowego obowiązku ich ujawniania. Jeżeli księga wieczysta nie zawiera żadnych wpisów w tym zakresie, potencjalny nabywca nieruchomości musi liczyć po prostu na prawdomówność zbywcy zapytanego o istnienie tych praw. Dlatego warto zawrzeć w umowie sprzedaży postanowienia przewidujące odpowiedzialność odszkodowawczą zbywcy za złożenie nieprawdziwych oświadczeń.

Dowiedz się: Czym się różni prawo pierwokupu od prawa odkupu

Definicja budowli ziemnej. Co przepisy mówią o nasypach, wykopach i wałach na działce

Co w świetle prawa budowlanego oznacza termin budowla ziemna? Czy na wykonanie nasypu na działce...

zobacz więcej
zamknij
Przeczytaj dodatkowo:
Budowa domu. Formalności przed budową KROK PO...

Budowa własnego domu to marzenie wielu osób. Aby je spełnić trzeba przejść długą drogę związaną między...

Spór z sąsiadem o granicę działki. Jak sprawdzić...

Spór o granicę działki to chyba najbardziej typowy konflikt z sąsiadem. Dlatego przed kupnem działki...

Formalności prawne przy budowie ogrodzenia. Czy...

Obecnie formalności związane z budową ogrodzenia zależą jedynie od jego wysokości. Jeżeli ogrodzenie nie...

Przyłącze wodociągowe - kto ponosi koszty...

Przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w...

Co to jest elektrownia wiatrowa i gdzie można ją...

Od 16 lipca 2016 r. obowiązuje ustawa, która określa warunki i tryb lokalizacji elektrowni wiatrowych,...

Jaki zbiornik wodny zablokuje naszą budowę?

W sąsiedztwie jakich zbiorników wodnych obowiązywać będzie zakaz lokalizowania nowych obiektów...

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.