Spis treści
Z poddaszem czy piętrowy – oto jest pytanie
Domy parterowe często wybierane są ze względów ekonomicznych, natomiast dom piętrowy bywa efektem świadomego planowania i potrzeby wygody. Nie oznacza to oczywiście, że dom parterowy nie może być komfortowy — wymaga jednak większej działki. Dom piętrowy może być węższy i mniejszy pod względem powierzchni zabudowy, a jednocześnie oferować znacznie większą przestrzeń użytkową niż dom z poddaszem użytkowym. Warto to uwzględnić już na etapie wyboru projektu.
Domy z poddaszem użytkowym zyskały popularność po okresie dominacji tzw. kostek w budownictwie jednorodzinnym. Był to powrót do tradycyjnych dachów spadzistych. W latach 90. oraz na początku XXI wieku domy piętrowe budowano stosunkowo rzadko. Wiele starszych budynków przebudowywano wtedy, dodając nad stropodachami drewniane konstrukcje dachów skośnych. Dziś moda na dachy spadziste nadal jest silna, jednak inwestorzy coraz częściej poszukują innych rozwiązań. Jednym z nich są właśnie domy piętrowe.
Mała lub wąska działka
To jeden z najważniejszych argumentów przemawiających za wyborem domu piętrowego. Gdy ograniczeniem są wymiary działki, naturalnym rozwiązaniem staje się projekt z dwiema pełnymi kondygnacjami. Dla rodzin planujących rozwój, ale także dla niewielkich gospodarstw domowych typu 2+1, taki układ często okazuje się najbardziej funkcjonalny.
Oczywiście niewielki dom z poddaszem użytkowym może zyskać dodatkową powierzchnię dzięki podwyższeniu ścianek kolankowych czy zmianie kąta nachylenia dachu, jednak nadal jest to próba „wyciągania” przestrzeni ku górze. W wielu przypadkach bardziej praktyczne okazuje się wykonanie pełnego piętra.
Garaż się zmieści
Często można spotkać się z opinią, że garaż w bryle domu to zbędny luksus zajmujący cenną przestrzeń. W praktyce jest to jednak rozwiązanie bardzo wygodne i funkcjonalne. Samochód jest lepiej chroniony przed warunkami atmosferycznymi, co może wpływać także na jego wartość i trwałość.
W domach z poddaszem użytkowym garaż rzeczywiście ogranicza dostępną powierzchnię mieszkalną. W przypadku domu piętrowego strata ta jest znacznie mniej odczuwalna, nawet przy niewielkiej powierzchni zabudowy. Oczywiście garaż można umieścić również w piwnicy lub w osobnej części budynku, jednak dom piętrowy pozwala łatwiej połączyć wygodny garaż z dużą przestrzenią mieszkalną.
Brak skosów to same plusy
W budynku parterowym drugą kondygnację najczęściej stanowi poddasze użytkowe. Oznacza to konieczność zagospodarowania przestrzeni pod skosami, co wiąże się ze stratą części powierzchni użytkowej. Wiele zależy oczywiście od wysokości ścianek kolankowych oraz kąta nachylenia połaci dachowych — im są większe, tym łatwiej wykorzystać poddasze.
Trzeba jednak pamiętać, że poddasze użytkowe wymaga odpowiedniej izolacji cieplnej, wykończenia oraz skutecznego doświetlenia. Izolację najczęściej montuje się między krokwiami. W przypadku wełny mineralnej jej grubość wynosi zazwyczaj około 30 cm. Taka warstwa zapewnia również dobrą izolację akustyczną, co ma znaczenie zwłaszcza w pobliżu ruchliwych ulic. Szczególnej staranności wymaga wykonanie izolacji w okolicy murłaty, czyli miejsca styku ściany z konstrukcją dachu.
Wykończenie poddasza, najczęściej wykonywane z płyt gipsowo-kartonowych, wymaga bardzo dokładnego szpachlowania połączeń. W praktyce miejsca te z czasem często pękają pod wpływem pracy więźby dachowej i zmian temperatury.
- Polecamy także: Domy piętrowe z poddaszem - 5 projektów domów, które nie muszą być duże, ale są wielkie
Problemem może być również doświetlenie pomieszczeń. O ile pokoje przy ścianach szczytowych mogą korzystać z dużych okien pionowych, o tyle łazienki, klatki schodowe czy wnętrza położone w centralnej części poddasza wymagają montażu okien dachowych. To z kolei komplikuje wykonanie pokrycia dachowego i zwiększa ryzyko problemów eksploatacyjnych.
Skosy niosą ze sobą wiele ograniczeń, dlatego dawniej poddasza pełniły głównie funkcję strychów i domowych magazynów. W domu piętrowym problem ten nie występuje. Proste ściany i płaski strop są łatwiejsze do ocieplenia, wykończenia i doświetlenia. Dodatkowo dach można częściowo wykorzystać jako taras.
Ściany zewnętrzne zachowują ciągłość izolacji cieplnej na całej wysokości budynku. Dzięki temu dom może być lepiej zabezpieczony zarówno termicznie, jak i akustycznie, co ma znaczenie np. na działkach położonych przy ruchliwych ulicach. Łatwiejszy jest także montaż standardowych okien pionowych, które zapewniają dobre doświetlenie wszystkich pomieszczeń bez konieczności stosowania dodatkowych świetlików dachowych.
Dom piętrowy – ściany do nieba i dużo okien
Pełne ściany zewnętrzne aż do poziomu dachu upraszczają i przyspieszają budowę. Standardowe okna pionowe są łatwiejsze w montażu, zapewniają lepszą szczelność oraz umożliwiają stosowanie dużych przeszkleń. Cztery pełne ściany na piętrze ułatwiają również projektowanie balkonów i tarasów.
Dach płaski, ale niekoniecznie
Dom piętrowy często kojarzy się z płaskim dachem, jednak nie jest to regułą. Współczesne projekty coraz częściej wykorzystują niskie dachy skośne — dwu- lub czterospadowe — które dobrze wpisują się w aktualne trendy architektoniczne.
Takie dachy nie wymagają już izolacji cieplnej w połaci, ponieważ warstwa ocieplenia znajduje się na stropie ostatniej kondygnacji. Dzięki temu konstrukcja może być prostsza i mniej kosztowna. Jeśli przestrzeń pomiędzy stropem a pokryciem dachowym ma pełnić funkcję schowka lub magazynu, konieczne będzie wykonanie podłogi technicznej oraz montaż schodów strychowych.
W przypadku dachów płaskich stosuje się obecnie najczęściej stropodachy pełniące jednocześnie funkcję stropu i pokrycia. Taka konstrukcja bywa mniej pracochłonna i tańsza niż wykonanie stromego dachu nad poddaszem użytkowym. Dodatkowo dach płaski nagrzewa się inaczej niż skośny, co może ułatwiać utrzymanie komfortu cieplnego na piętrze.
Dom piętrowy a przepisy miejscowe
Każda gmina ma prawo samodzielnie określać zasady kształtowania zabudowy na swoim terenie. Oznacza to, że jeśli zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykluczają budynki dwukondygnacyjne — np. poprzez nakaz budowy domu parterowego z poddaszem użytkowym albo ograniczenie wysokości budynku — uzyskanie pozwolenia na budowę domu piętrowego może być niemożliwe.
Ograniczenia zawarte w MPZP mogą dotyczyć m.in.:
- maksymalnej wysokości zabudowy,
- liczby kondygnacji,
- kąta nachylenia dachu,
- rodzaju i geometrii połaci dachowych.
Dlatego planując budowę domu piętrowego, warto jeszcze przed zakupem działki dokładnie przeanalizować zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz parametry zabudowy obowiązujące na danym terenie.
Dom piętrowy jednak lepszy
Realizując dom piętrowy i dom z poddaszem użytkowym na takiej samej powierzchni zabudowy w przypadku tego pierwszego uzyskać można znacznie niższe koszty budowy metra kwadratowego powierzchni użytkowej. Wpływ na to ma oczywiście większe wykorzystanie przestrzeni wewnątrz a także możliwość stosowania nieco tańszych technologii podczas budowy.
Dom piętrowy zapewnia większy komfort mieszkania pod względem cieplnym, akustycznym i lepiej jest go zagospodarować.
