Spis treści
Van Gogh w Brzózkach
W Polsce różnie to z tymi muralami bywa - są raz lepsze, raz gorsze. Jedni je uwielbiają, inni nie znoszą. W ostatnich latach malujemy na potęgę. I choć wielu urzędników chciałoby, by pełniły przeróżne miastotwórcze funkcje, duża część z nich nie daje mieszkańcom absolutnie nic. Na przeciwległym biegunie leży jednak wieś Brzózki. Tu murale wiernie odtwarzające obrazy Vincenta Van Gogha zaczęły absolutnie przełomowy rozdział dla społeczności. Jeżeli ten trend w Brzózkach się utrzyma, za parę lat ten przypadek będą pewnie analizować naukowcy i studenci.
Zobacz także: Domy jak z obrazka. Malowana wioska w Zalipiu
Brzózki leżą pod Bydgoszczą, mają stu mieszkańców i dziesięć murali. To proporcja, jaką nie może się pochwalić żadne inne miejsce w Polsce. Ich autorami, jak podają media, są polscy artyści: Grzegorz Ilski i Dawid Chmielecki z Łodzi oraz Jarek Strzałka ze Żnina. Murali, początkowo tworzonych z użyciem sprayów (Ilski i Chmielecki), a dziś pędzli (Strzałka), sukcesywnie przybywa. A wraz z nimi rzeźb wszelakich.
Inicjatywa zrodziła się bardziej z myślą o mieszkańcach wsi. Dopiero co zostali osobnym sołectwem, zyskali nową drogę dojazdową; na fali optymizmu pojawił się pomysł kolejnego ulepszenia przestrzeni: może murale? Koordynacją zajęli się Waldemar i Katarzyna Baszakowie. Brzózki zaczęły pięknieć, mieszkańcy wzięli za rewitalizację miejsc historycznych. Zorganizowali plenery artystyczne, i lawina ruszyła.
Pewnie nikt się wtedy nie spodziewał, że wkrótce do Brzózek zaczną zjeżdżać tłumy turystów z całej Polski, by zobaczyć to niezwykłe miejsce. W 2025 roku National Geographic ogłosiło je kolejnym Cudem Polski. Jeden z mieszkańców opowiadał reporterowi Radia Eska: — W weekendy jest tu oblężenie ludzi po prostu. Nie można się nadziwić, tyle osób przyjeżdża i robi zdjęcia. Inni żartują, że kto wie, może już niedługo w Brzózkach stanie hotel. Póki co, ma być kawiarnia.
Co Brzózkom dały murale?
Efekty motywują. Utworzone wśród mieszkańców stowarzyszenie Twórcze Brzózki jest dziś organizatorem całego festiwalu, który w sierpniu będzie miał swoją drugą edycję - Van Gogh Festival. Wydarzenie kontynuuje to, co zaangażowanym mieszkańcom przyświeca w działaniu na rzecz lokalności: sztuka, natura i edukacja. — Interesuje nas edukacja, która rozwija ciekawość, wrażliwość i samodzielne myślenie, a nie jedynie realizuje program — piszą organizatorzy.
Zobacz także: W krajach nordyckich kolory domów opowiadają ich historię
Bo właśnie tak mają działać murale i rzeźby w Brzózkach. Obecność sztuki wywołała nie tylko zainteresowanie turystów z całej Polski. Zadziałała również lokalnie, angażując i aktywizując społeczność, która dba o przestrzenie wspólne i interesuje się sztuką. Mieszkańcy razem sprzątają okoliczny las, czyszczą Noteć ze śmieci. Udostępniają swoje ściany dla murali, tereny dla kolejnych rzeźb. A teraz, w imię łączenia sztuki z naturą - idei, która jest Brzózkom bliska - sieją we wsi słoneczniki. Małe Brzózki mogą dawać przykład dużym miastom.
Jakie dzieła Van Gogha można obejrzeć w Brzózkach?
Na murach domów w Brzózkach znajdziemy najbardziej znane dzieła Van Gogha, jak Gwieździsta noc czy Pokój van Gogha w Arles. Ale są i te mniej znane: Wierzby o zachodzie słońca, Pole pszenicy z cyprysami, Taras kawiarni w nocy czy Siesta. Brzózki nie są duże, wystarczy uważny spacer, by znaleźć je wszystkie.
Zobacz także: Nie tylko Zalipie. 9 urzekających polskich wsi - jedna z nich trafiła do powieści Olgi Tokarczuk
58
