Spis treści
O środkach na budowę trzeba myśleć długo przed wyborem projektu. Kiedy zaczynamy budowę powinniśmy już wiedzieć czy będziemy dysponowali jakimiś bonusami w postaci dofinansowania. Niektóre mogą pomóc już w chwili zakupu działki czy wbicia pierwszej łopaty, a część dofinansuje instalacje.
Moje Ciepło 2026
Jednym z najatrakcyjniejszych programów wspierających budowę domu jednorodzinnego w 2026 roku pozostaje „Moje Ciepło” – bezzwrotna dotacja na zakup i montaż pompy ciepła w nowym budynku, finansowana z unijnego Funduszu Modernizacyjnego. Program jest skierowany wyłącznie do właścicieli nowych domów jednorodzinnych o podwyższonym standardzie energetycznym (wskaźnik Ep nie wyższy niż 55 kWh/(m²·rok)), gdzie za nowy budynek uznaje się taki, w którym nie złożono jeszcze zawiadomienia o zakończeniu budowy ani wniosku o pozwolenie na użytkowanie (lub zrobiono to nie wcześniej niż 1 stycznia 2021 r.). Dofinansowanie wynosi od 30 do 45% kosztów kwalifikowanych, jednak nie więcej niż 7 000 zł dla pompy powietrznej i 21 000 zł dla pompy gruntowej lub wodnej (zarówno do ogrzewania, jak i do przygotowania ciepłej wody użytkowej). Najpierw trzeba zrealizować inwestycję i zamontować pompę, a następnie złożyć wniosek o refundację do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) – nabór jest ciągły. Koszty kwalifikowane można ponosić do 31 grudnia 2026 r., a budżet programu wynosi 600 mln zł i jest już na finiszu. Dzięki „Moje Ciepło” budowa nowego, energooszczędnego domu z pompą ciepła staje się wyraźnie tańsza i bardziej opłacalna w 2026 roku.
Przeczytaj także: Program Moje Ciepło - dofinansowanie do pompy ciepła. Zostało tylko 9 miesięcy
Ulga mieszkaniowa
W 2026 r. nadal obowiązuje na dotychczasowych zasadach, mimo że rząd pracuje nad zmianą przepisów. Oznacza to, że podatnicy wciąż mogą uniknąć 19-proc. podatku od sprzedaży nieruchomości (jeśli nastąpiła ona przed upływem 5 lat od zakupu), pod warunkiem że uzyskane środki przeznaczą na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat.
Do takich celów zalicza się szeroki katalog wydatków – nie tylko zakup lub budowę domu czy mieszkania, ale także jego rozbudowę, remont, wykończenie oraz wyposażenie, w tym m.in. sprzęt AGD czy trwałą zabudowę. W efekcie ulga może obejmować znaczną część kosztów związanych z inwestycją mieszkaniową, o ile są one odpowiednio udokumentowane i rozliczone w formularzu PIT-39.
Mechanizm ulgi polega na zwolnieniu z podatku tej części dochodu ze sprzedaży nieruchomości, która odpowiada udziałowi wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe w całkowitym przychodzie ze sprzedaży. Jeśli cały przychód zostanie przeznaczony na takie cele, możliwe jest uniknięcie podatku w całości.
Istotne jest, że obecne przepisy dopuszczają szeroką interpretację „własnych celów mieszkaniowych”. Z ulgi mogą korzystać także osoby posiadające już inną nieruchomość – np. kupujące kolejne mieszkanie lub inwestujące w remont posiadanego domu. Jednocześnie nie można łączyć tej preferencji z ulgą termomodernizacyjną w odniesieniu do tych samych wydatków.
Konto Mieszkaniowe i Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy
Konto Mieszkaniowe i Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy to dwa odrębne, ale uzupełniające się instrumenty wsparcia mieszkaniowego. Konto Mieszkaniowe służy do systematycznego oszczędzania przez 3–10 lat i jest przeznaczone dla osób, które nie mają i nie miały mieszkania, domu ani spółdzielczego prawa do lokalu, z pewnymi wyjątkami; minimalna miesięczna wpłata wynosi 300 zł, a państwo nalicza każdego roku premię mieszkaniową oraz zwalnia wypracowane odsetki z podatku Belki, jeśli środki zostaną wykorzystane m.in. na zakup lub budowę domu jednorodzinnego, zakup działki pod budowę, wkład mieszkaniowy, partycypację w SIM/TBS albo remont lub przebudowę odziedziczonego domu czy mieszkania.
Z kolei Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy, czyli program „Mieszkanie bez wkładu własnego”, jest kierowany do osób mających zdolność kredytową, ale bez środków na wkład własny, i pozwala sfinansować do 100% kosztów zakupu mieszkania lub budowy domu jednorodzinnego, także z zakupem działki budowlanej i wykończeniem; dodatkowo przewiduje gwarancję BGK oraz tzw. spłatę rodzinną, jeśli w trakcie spłaty kredytu urodzi się kolejne dziecko. W praktyce Konto Mieszkaniowe pomaga więc gromadzić kapitał i premię na przyszły cel mieszkaniowy, a Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy umożliwia sfinansowanie inwestycji wtedy, gdy brakuje wkładu własnego.
Mikroretencja 2026
W 2026 r. planowane jest uruchomienie programu „Mikroretencja 2026”, który zastąpi wcześniejszą „Moją Wodę” i będzie wspierał właścicieli domów jednorodzinnych w zagospodarowaniu deszczówki oraz wód roztopowych. Budżet programu wyniesie 173 mln zł, a dotacja dla osób fizycznych może sięgnąć do 8 tys. zł, maksymalnie 90 proc. kosztów kwalifikowanych. Wsparcie obejmie inwestycje związane ze zbieraniem wody z dachów i powierzchni utwardzonych, jej magazynowaniem w zbiornikach (min. 2 m³), retencjonowaniem w gruncie (np. drenaże, studnie chłonne) oraz późniejszym wykorzystaniem, np. do podlewania ogrodu. Z programu skorzystają właściciele i współwłaściciele nieruchomości mieszkalnych, a także użytkownicy wieczyści – również w przypadku domów letniskowych. Dotacją objęte będą inwestycje już zakończone, pod warunkiem że koszty poniesiono po 1 lipca 2024 r. Nabory dla mieszkańców mają zostać ogłoszone w II kwartale 2026 r. przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Dodatkowym ułatwieniem są zmiany w prawie budowlanym, które od 2026 r. upraszczają montaż zbiorników na deszczówkę – mniejsze instalacje można realizować bez pozwolenia, a większe wymagają jedynie zgłoszenia.
35
