Butelkomaty już nie tylko w sklepach, ale i na osiedlach. Kaucja wróci prosto na kartę

W największych polskich miastach mają stanąć butelkomaty nowej generacji, które kaucję za opakowania zwrócą bezpośrednio na kartę płatniczą. Inwestycja w nową infrastrukturę skupia się na osiedlach mieszkaniowych, a pierwsze urządzenia są już instalowane w Warszawie, co ma podnieść efektywność systemu kaucyjnego.

Butelkomat z instrukcją obsługi i ekranem LCD. O nowoczesnym systemie kaucyjnym przeczytasz na Muratordom.
Autor: Katarzyna Bastrzyk-Trzaskoma

Nowa infrastruktura ma zmienić system kaucyjny

W perspektywie najbliższych 3-4 lat w Polsce ma powstać 4 tys. butelkomatów, które zwracają kaucję bezpośrednio na kartę płatniczą. Nowe urządzenia są już instalowane, a głównym celem operatorów są duże miasta i osiedla mieszkaniowe. To odpowiedź na rosnące oczekiwania użytkowników, dla których dotychczasowy system oparty na bonach sklepowych jest niepraktyczny.

Inwestycje w nową infrastrukturę mają przyspieszyć zwłaszcza w aglomeracjach, gdzie automaty do zwrotu opakowań stają się standardowym elementem wyposażenia osiedli.

Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska, na które powołuje się PAP, w Polsce pod koniec czerwca  funkcjonowało 64 tys. punktów zbiórki. Choć automaty stanowiły tylko 21 proc. z nich (blisko 14 tys.), to właśnie za ich pośrednictwem zbieranych jest aż 87 proc. opakowań objętych systemem kaucyjnym.

Polecamy: Setki gmin bez planów ogólnych, a został tylko miesiąc. Będzie paraliż inwestycyjny?

Arka Koniecznego. Jak żyje się w ikonie architektury?

Ekspansja w największych miastach Polski

Liderem we wdrażaniu nowej technologii jest operator Kaucja.pl, który instaluje już butelkomaty z opcją zwrotu kaucji na kartę na terenach spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych. Firma zapowiedziała, że w samej Warszawie i okolicach planuje uruchomić ponad 500 takich urządzeń. W skali kraju, w ciągu 3-4 lat, sieć ma liczyć 4 tys. automatów tego typu.

Tempo wdrożeń jest dynamiczne – firma deklaruje instalację około 15 urządzeń tygodniowo.

„Po osiągnięciu poziomu około 120 aktywnych automatów w Warszawie, projekt będzie rozszerzany na kolejne duże miasta, w tym Łódź, Poznań, Wrocław, Kraków oraz region Śląska. Oznacza to, że rozwiązania umożliwiające bezpośredni zwrot kaucji na konto lub kartę będą stopniowo coraz szerzej dostępne” – poinformował w rozmowie z PAP Dariusz Dworzecki z Kaucja.pl.

Nowe funkcjonalności to odpowiedź na potrzeby rynku

Rozwój sieci maszyn z bezgotówkowym zwrotem kaucji to trend, w który wpisują się również inni operatorzy. Firma PolKa – Polska Kaucja uruchamia podobne automaty m.in. w Zamościu i na warszawskiej Białołęce. Z kolei Reselekt planuje instalację kilku takich urządzeń w lokalizacjach turystycznych i komunikacyjnych, gdzie standardowy zwrot w postaci bonu do sklepu jest najmniej praktyczny.

Operatorzy analizują również możliwość wprowadzenia bardziej zaawansowanych technologicznie maszyn, które pozwalają na zwrot wielu opakowań jednocześnie.

Zygmunt Ochał z Krajowego Systemu Kaucyjnego Zwrotka zwrócił jednak uwagę, że takie rozwiązania stanowią wyzwanie, ponieważ są to urządzenia większe od standardowych automatów, dlatego wymagają odpowiedniej przestrzeni oraz wyższych nakładów inwestycyjnych.

"Ich wykorzystanie będzie uzależnione przede wszystkim od charakteru danej lokalizacji i potrzeb konkretnego partnera” – wskazał przedstawiciel operatora w rozmowie z PAP. 

Polecamy: Uważaj na pułapkę remontu dachu. Wymiana więźby może wymagać pozwolenia na budowę. Kiedy to jest konieczne?

System kaucyjny w liczbach po 10 miesiącach od startu

System kaucyjny, który w Polsce zaczął działać od 1 października 2025 r., obejmuje jednorazowe butelki plastikowe do 3 litrów, puszki metalowe do 1 litra (kaucja 50 groszy) oraz, od 2026 r., szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra (kaucja 1 zł). Do końca czerwca br. w ramach systemu zebrano ponad 2,3 mld opakowań, z czego 1,4 mld stanowiły butelki PET, a 900 mln – puszki.

Celem systemu jest osiągnięcie unijnych wskaźników selektywnej zbiórki opakowań po napojach, które wynoszą 77 proc. do 2028 r. i 90 proc. od 2029 r. Wprowadzanie wygodniejszych form zwrotu kaucji, zwłaszcza w gęsto zaludnionych obszarach miejskich, ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia efektywności całego systemu.

Artykuł powstał przy wsparciu AI

Źródło: PAP

Podcast Architektoniczny
Michał Sikorski: Przedprojektowanie. Niewidzialny fragment każdej dobrej architektury