Wycinka drzew i krzewów na prywatnej posesji: zgłoszenie czy zezwolenie, jakie opłaty za wycięcie drzew, kiedy można wyciąć drzewo?

2019-05-21 11:57 Agnieszka Witulska
Wycinanie drzewa
Autor: www.thinkstockphotos.com

Sprawdź, które drzewa są objęte obowiązkiem zgłoszenia wycinki, a które drzewa wymagają zezwolenia na wycinkę. Jakie obowiązki nakłada na właścicieli nieruchomości (osoby fizyczne) ustawa o wycince drzew? Czy można wyciąć krzewy bez zgody urzędu?

Zanim zdecydujemy o wycięciu drzewa, zmierzmy obwód jego pnia na wysokości 5 cm nad ziemią i sprawdźmy, do jakiego gatunku się zalicza. W wypadku krzewów mierzy się powierzchnię, którą zajmują.

Wycinka drzew – które drzewa można wyciąć bez zgody urzędu

Możemy wyciąć drzewo bez pytania urzędu o zgodę – bez względu na to, gdzie rośnie – jeśli obwód pnia nie przekracza:

Jeżeli drzewo jest grubsze, dalsze postępowanie zależy od tego, czy wycinka ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej (również rolniczej) na nieruchomości, czy też nie ma takiego związku.

Ponadto nie wymaga się żadnych zgód na wycięcie:

  • krzewu lub krzewów rosnących w skupisku - o powierzchni do 25 m2 (mierzy się powierzchnię rzutu poziomego krzewów);
  • drzew i krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego (bez względu na obwody pni i zajętą powierzchnię);
  • drzew i krzewów owocowych, czyli takich, które dają owoce jadalne dla człowieka (z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni);
  • drzew lub krzewów rosnących na plantacjach lub w lasach (zgodnie z ustawą o lasach stosuje się tam inne zasady pozyskiwania drewna);
  • krzewów ozdobnych (z wyjątkiem rosnących w pasie drogowym drogi publicznej, na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków bądź na terenach zieleni publicznej);
  • drzew lub krzewów, które się złamały albo wywróciły pod wpływem sił natury, wypadku bądź katastrofy – ale uwaga! – przed usunięciem musi je obejrzeć organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu i potwierdzić, że stanowią złom lub wywrot.

Zgłoszenie wycinki drzewa bez związku z prowadzeniem firmy

Usunięcie drzew, których obwód przekracza limity podany na początku artykułu i które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie wymaga zezwolenia. Ale – uwaga! - zwolnienie to obowiązuje pod warunkiem uprzedniego zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa do wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i uzyskania tak zwanej milczącej zgody tego organu, czyli braku sprzeciwu (art. 83f ust. 4 ustawy o ochronie przyrody).

Jeżeli drzewo rośnie na nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, zamiar wycinki zgłaszamy wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków.

W zgłoszeniu wycinki drzewa podajemy swoje imię i nazwisko oraz adres i numer ewidencyjny nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte. Nie podajemy powodu, dla którego chcemy usunąć drzewo.

Do zgłoszenia załączamy rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na tej nieruchomości.

Gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, urzędnik wyda postanowienie nakładające obowiązek jego uzupełnienia w ciągu 7 dni.

W ciągu 21 dni od doręczenia kompletnego zgłoszenia bądź jego uzupełnienia na działce stawi się urzędnik, który dokona oględzin drzewa. Sprawdzi on jego gatunek i obwód pnia.

Jeżeli w ciągu 14 dni od oględzin wójt (burmistrz lub prezydent miasta) nie wyda sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej, możemy drzewo usunąć. Pamiętajmy, że tych 14 dni liczy się od chwili nadania decyzji administracyjnej w placówce pocztowej. Urząd może też przed upływem tego terminu sporządzić zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Uprawnia ono do wcześniejszej wycinki.

Co ważne, na dokonanie wycinki drzewa mamy 6 miesięcy od dnia oględzin! Po tym czasie zgłoszenie straci ważność. Jeżeli chcielibyśmy je wyciąć później, będziemy musieli dokonać ponownego zgłoszenia.
Ponadto musimy pamiętać, że gdyby w ciągu 5 lat od dnia oględzin został złożony wniosek o pozwolenie na budowę mającą związek z prowadzeniem działalności gospodarczej na tej części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, jej właściciel będzie musiał wnieść opłatę za wycinkę drzewa (stawki opłat dla różnych drzew podajemy w tabeli).

Jeśli chodzi o krzewy rosnące na takich działkach, to można je usuwać bez żadnych ograniczeń. Nie wymaga to ani zgłoszenia, ani zezwolenia.

Zezwolenie na wycinkę drzew związaną z prowadzeniem firmy

Jeśli prowadzimy na własnej działce jakąś działalność gospodarczą i chcemy wyciąć drzewo (o obwodzie pnia ponad limit podany na początku) albo krzewy (pojedynczą roślinę lub ich skupisko zajmujące ponad 25 m2 powierzchni) rosnące w miejscu przeznaczonym na przykład na magazyn, biuro lub parking dla klientów, musimy uzyskać zezwolenie.

Dotyczy to również działalności rolniczej – usunięcie drzewa z powodu planowanej budowy domu mieszkalnego nie wymaga zezwolenia (wystarczy zgłoszenie i brak sprzeciwu), natomiast jest ono niezbędne, gdy chodzi przykładowo o budowę stodoły albo drogi dojazdowej do pola.

Wniosek w tej sprawie kierujemy do wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), a gdy dotyczy drzewa rosnącego na nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków – do wojewódzkiego konserwatora zabytków.

We wniosku o zezwolenie na wycinkę drzewa określamy:

  • imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę właściciela nieruchomości;
  • tytuł prawny do władania nieruchomością;
  • nazwę gatunku drzewa lub krzewu;
  • obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo ma kilka pni - obwód każdego z nich (jeśli nie ma na tej wysokości pnia, to podajemy obwód zmierzony bezpośrednio poniżej korony drzewa);
  • wielkość powierzchni, z której zostanie usunięty krzew;
  • miejsce, przyczynę i planowany termin usunięcia drzewa lub krzewu. Wskazujemy też, czy wynika ono z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Do wniosku załączamy:

  • rysunek, mapę albo projekt zagospodarowania działki (wykonany przez projektanta z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi) określające usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości. Projekt załączamy wtedy, gdy przyczyną wycinki jest realizacja inwestycji, dla której trzeba go sporządzić zgodnie z przepisami Prawa budowlanego;
  • ewentualnie projekt planu nasadzeń zastępczych albo przesadzenia drzewa lub krzewu. Projekt załączamy tylko wtedy, gdy planujemy takie działania. Projekt ten może mieć formę rysunku, mapy lub projektu zagospodarowania działki. Należy w nim podać informację o liczbie, gatunku lub odmianie drzew i krzewów oraz miejscu i planowanym terminie wykonania nasadzeń bądź przesadzenia;
  • decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo postanowienie uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia - gdy takie dokumenty są wymagane dla realizacji danego przedsięwzięcia. Dotyczy to nieruchomości położonych na terenach chronionych (na przykład obszary Natura 2000);
  • zezwolenie dotyczące gatunków chronionych - jeżeli zostało wydane.

Po otrzymaniu wniosku właściwy organ wyśle urzędnika, który dokona oględzin drzewa i sprawdzi, czy nie mają na nim swoich siedlisk gatunki chronione (np. ptaki, nietoperze, owady, porosty). Jeśli takie zostaną stwierdzone, trzeba będzie uzyskać dodatkowe zezwolenie regionalnego lub generalnego dyrektora ochrony środowiska. Do czasu jego przedłożenia postępowanie jest zawieszane.

W wypadku drzew rosnących w pasie drogowym drogi publicznej, rezerwacie przyrody lub parku narodowym projekt zezwolenia na wycinkę jest uzgadniany z odpowiednią instytucją (regionalnym dyrektorem ochrony środowiska lub dyrektorem parku narodowego). Ma ona nawet 60 dni na wyrażenie stanowiska, więc na decyzję trzeba wówczas dłużej poczekać.

W zezwoleniu urzędnicy określą:

  • miejsce usunięcia drzewa, nazwę jego gatunku oraz obwód pnia;
  • wysokość należnej opłaty (można jej uniknąć, o czym będzie mowa dalej);
  • termin usunięcia rośliny i ewentualnie inne warunki wynikające z decyzji środowiskowych;
  • jeśli uzależniono zezwolenie na wycinkę od wykonania nasadzeń zastępczych – to dodatkowo w zezwoleniu zostaną wskazane miejsce nasadzeń zastępczych, liczba sadzonych drzew, ich gatunek i minimalny rozmiar oraz termin wykonania nasadzeń i poinformowania o nich urzędu;
  • kiedy zaś zezwolenie uzależniono od przesadzenia drzewa – wówczas znajdziemy w decyzji określenie miejsce, na które ma być ono przesadzone, termin i sposób wykonania tej czynności oraz złożenia odpowiedniej informacji w urzędzie.

Jeżeli przyczyną usuwania drzewa jest realizacja inwestycji, która wymaga pozwolenia (lub rozbiórkę) i która koliduje z tym drzewem, wycinki będzie można dokonać dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę (rozbiórkę).

Jakie opłaty za wycinkę drzew i wycinkę krzewów

Opłatę określa się w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu, chyba że wycinka jest zwolniona z opłaty.

W wypadku drzewa opłata jest równa iloczynowi liczby centymetrów obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i odpowiedniej stawki (patrz tabela 1).

Jeżeli drzewo na wysokości 130 cm ma kilka pni – do obliczenia bierze się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowę obwodów pozostałych pni. A jeśli na tej wysokości nie ma pnia – mierzy się jego obwód bezpośrednio poniżej korony drzewa.

Sprawdź też:

Opłatę za usunięcie krzewu ustala się, mnożąc liczbę metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej usuwanymi krzewami i odpowiednią dla gatunku stawkę opłaty (patrz tabela 2).

Termin płatności to 14 dni od chwili, gdy zezwolenie stanie się ostateczne. Jeżeli w zezwoleniu wskazano początek biegu terminu usunięcia drzewa lub krzewu, opłatę wnosi się w ciągu 14 dni od tej daty. Przepisy dopuszczają możliwość - na wniosek właściciela nieruchomości - rozłożenia opłaty na raty lub przesunięcia termin jej płatności na okres nie dłuższy niż trzy lata, ale tylko wtedy gdy przemawia za tym sytuacja materialna wnioskodawcy.

Inaczej jest, gdy zezwolenie uzależniono od przesadzenia drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych. W tej sytuacji termin uiszczenia opłaty odracza się na trzy lata od wskazanego w zezwoleniu upływu terminu wykonanie tych czynności. Po tym czasie zostanie sprawdzone, co się stało z drzewem lub krzewem przesadzonym lub nasadzeniami zastępczymi:

  • jeśli zachowają żywotność, opłata zostanie umorzona;
  • gdy rośliny nie przeżyją, ale stanie się to z przyczyn niezależnych od właściciela nieruchomości (np. z powodu działań osób trzecich albo suszy) - opłata również będzie umorzona;
  • kiedy rośliny nie przeżyją wskutek zaniedbania pielęgnacji, opłata zostanie pobrana;
  • w razie stwierdzenia, że tylko część drzew i krzewów przesadzonych lub posadzonych w ramach nasadzeń zastępczych zachowała żywotność, opłata zostanie przeliczona w odpowiedniej proporcji. Podobnie będzie, gdy okaże się, że nie wykonano nasadzeń w takiej liczbie, jaką wskazano w zezwoleniu.

Urzędnicy mogą przeprowadzić oględziny wcześniej, przed upływem trzech lat, i jeśli stwierdzą, że rośliny nie przeżyły, od razu wydać decyzję w sprawie pobrania bądź umorzenia opłaty.

Tabela 1. Opłata za wycięcie drzewa

Zależy od rodzaju i gatunku drzewa oraz obwodu pnia na wysokości 130 cm

Obwód pnia [cm]

Stawka za 1 cm obwodu pnia [zł]
kasztanowiec zwyczajny, klon jesionolistny, klon srebrzysty, platan klonolistny, robinia akacjowa, topola, wierzba

brzoza, czeremcha, czereśnia, daglezja, dąb czerwony, glediczja trójcierniowa, jesion, jodła (z wyjątkiem koreańskiej), kasztan jadalny, kasztanowiec - pozostałe gatunki, klon czerwony, klon jawor, klon zwyczajny, lipa, metasekwoja chińska, modrzew, olcha, orzech, sofora chińska, sosna, sumak, świerk, wiąz, wiśnia (z wyjątkiem ałyczy i wiśni wonnej), żywotnik olbrzymi oraz drzewa niewymienione w żadnej z kolumn

ałycza, ambrowiec balsamiczny, buk pospolity, choina kanadyjska, cypryśnik błotny, dąb (z wyjątkiem czerwonego), grab pospolity, grusza, jabłoń, jarząb pospolity, klon polny, klęk amerykański, korkowiec amurski, leszczyna turecka, magnolia, miłorząb japoński, morwa, orzesznik, rokitnik zwyczajny, surmia, tulipanowiec amerykański, wiśnia wonna cis, cyprysik, głóg, jałowiec, jarząb - pozostałe gatunki, jodła koreańska, oliwnik, żywotnik zachodni
do 100 12 25 55 170
od 101 15 30 70 210

Tabela 2. Opłata za wycięcie krzewów

Zależy od rodzaju i gatunku krzewu oraz powierzchni zajętej przez krzew lub skupisko krzewów
Powierzchnia [m2] Stawka za 1 m2 powierzchni [zł]
dereń rozłogowy, róża pomarszczona, sumak, tawuła kutnerowata, świdośliwa kłosowa pozostałe rodzaje i gatunki krzewów
do 100 10 40
od 101 10 50

Kiedy wycinka drzew jest zwolniona z opłaty

Przypadki, w których nie nalicza się opłaty za wycinkę, zostały wymienione w art. 86 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

W pierwszym punkcie wskazano usunięcie drzew i krzewów, które nie wymaga zezwolenia (skoro nie ma zezwolenia, to i opłaty, którą się w nim ustala).

Wśród pozostałych czternastu punktów zwolnione z opłaty jest między innymi usuwanie drzew i krzewów:

  • związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków;
  • zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń przesyłowych, bądź bezpieczeństwu ruchu drogowego lub kolejowego;
  • w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania innego niż rolnicze (zgodnego z przeznaczeniem terenu, określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy), pod warunkiem że:
    - obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm nie przekracza 120 cm (dla topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego i srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego) lub 80 cm (dla pozostałych gatunków drzew),
    - krzewy rosnące w skupisku pokrywają grunt o powierzchni nie większej niż 50 m2;
  • obumarłych lub nie rokujących szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości;
    topoli o obwodzie pnia na wysokości 130 cm wynoszącym więcej niż 100 cm i nienależących do gatunków rodzimych – pod warunkiem że zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym drzewami innych gatunków.

Jeśli w powyższych sytuacjach zezwolenie na wycinkę było uzależnione od przesadzenia albo nasadzeń zastępczych, a przesadzone lub nowe rośliny uschły z przyczyn leżących po stronie właściciela – zostanie wydana nowa decyzja nakazująca nasadzenia zastępcze. W razie jej niewykonania może zostać nałożona grzywna.

Jaka kara za brak zgłoszenia lub zezwolenia na wycinkę drzewa

Ustala się ją w wysokości jedno- lub dwukrotności opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, zależnie od przewinienia.

Karę równą dwóm opłatom można zapłacić w razie:

  • usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
  • usunięcia drzewa pomimo sprzeciwu do zgłoszenia wycinki i bez uzyskania zezwolenia, o które można wystąpić w razie wydania takiego sprzeciwu;
  • usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia wycinki lub przed upływem 14 dni od dokonania oględzin drzewa przez urzędnika.

Karę w wysokości jednej opłaty wymierza się za usunięcie drzewa lub krzewu, które byłoby zwolnione z obowiązku jej uiszczenia, gdyby było usuwane legalnie. Chodzi tu o te sytuacje, kiedy wycinka jest zwolniona z opłaty, ale wymaga zezwolenia.

Co ważne, w wypadku wykarczowania pnia i braku kłody karę powiększa się o 50%.

Natomiast w razie nielegalnego usunięcia drzewa albo krzewu obumarłego, nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu karę obniża się o 50% (urzędnicy ocenią, czy tak faktycznie było, warto więc zebrać odpowiednią dokumentację).

Od kary się odstępuje, gdy usunięcie rośliny było uzasadnione stanem wyższej konieczności (na przykład przeniesiono drzewo powalone przez wiatr w inne miejsce, bo zagrażało ludziom, obiektom budowlanym bądź urządzeniom przesyłowym).

Istnieje też możliwość umorzenia połowy kary osobom fizycznym, które usunęły drzewo ze swojej działki i nie miało to związku z prowadzeniem na niej działalności gospodarczej, jeśli dochód na jednego członka ich gospodarstwa domowego nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę i nie są w stanie uiścić kary w pełnej wysokości bez znacznego uszczerbku dla niezbędnego do utrzymania budżetu rodziny.

Uwaga! Przepisy dotyczące wycinania drzew i krzewów nie zwalniają nikogo z obowiązku przestrzegania przepisów związanych z ochroną ptaków w okresie lęgowym. W każdym wypadku trzeba więc upewnić się, czy w obrębie przeznaczonego do usunięcia drzewa nie ma gniazd z pisklakami. Okres lęgowy większości (nie wszystkich!) ptaków wypada między 1 marca a 15 października.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE