Spis treści
Nowelizacja ustawy Prawo wodne została przyjęta przez Sejm i teraz czeka tylko na podpis prezydenta. Jej wejście w życie może uchronić od bardzo wysokich kar, które mogą wynosić od 5 tys. zł aż do 1 mln. zł. Nie będzie trzeba także wnosić opłaty legalizacyjnej w wysokości 6,6 tys. zł.
Zgłoszenie nielegalnej studni bez konsekwencji
W nowelizacji ustawy – Prawo wodne przyjętej przez Sejm 19 czerwca 2026 r. znalazły się przepisy dotyczące tzw. abolicji dla nielegalnie wykonanych studni. Wprowadzony został zapis w art. 1 pkt 2 projektu, dodający do ustawy nowy art. 524a. Przepis ma charakter czasowy (epizodyczny) i ma zachęcić właścicieli istniejących urządzeń wodnych do ich ujawnienia oraz zalegalizowania.
Zgodnie z nowelizacją (art. 524a ust. 1), właściciel urządzenia wodnego służącego do poboru wód podziemnych, wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego, będzie zwolniony z opłaty legalizacyjnej, jeżeli do 30 września 2027 r. złoży kompletny wniosek legalizacyjny. Analogicznie, zgodnie z ust. 2, zwolnienie obejmie również administracyjną karę pieniężną za wykonanie takiego urządzenia bez wymaganych formalności.
Co oznacza nowelizacja?
Daje możliwość zalegalizowania wielu istniejących od lat studni wykorzystywanych m.in. w gospodarstwach rolnych, siedliskach wiejskich czy na posesjach prywatnych bez ponoszenia wysokich kosztów legalizacji. Celem rozwiązania jest uporządkowanie stanu prawnego urządzeń wodnych oraz zwiększenie wiedzy o rzeczywistej skali poboru wód podziemnych.
W uzasadnieniu projektu wskazano, że wielu właścicieli studni nie dopełniło obowiązków formalnych przed laty, często z powodu nieznajomości przepisów lub zmian regulacyjnych. Ustawodawca uznał więc, że czasowe odstąpienie od opłat i kar może skuteczniej zachęcić do legalizacji istniejących ujęć niż dalsze prowadzenie postępowań represyjnych.
Nowe przepisy nie oznaczają automatycznego zalegalizowania wszystkich studni. Właściciel nadal będzie musiał przejść procedurę legalizacyjną i wykazać spełnienie wymagań wynikających z Prawa wodnego. Zwolnienie dotyczy jedynie opłaty legalizacyjnej oraz kary administracyjnej.
Kiedy nie potrzeba pozwolenia?
Nowelizacja co prawda ma największe znaczenie dla prowadzących gospodarstwa rolne, ale skorzystają z niej także, np. przedsiębiorcy, którzy korzystają z własnych prywatnych ujęć wody do celów prowadzonej działalności czy np. ci, którzy mają studnie głębszą niż 30 m. To przypadki, które wymagają wystąpienia o pozwolenie wodnoprawne.
Zwykłe korzystanie z wód obejmuje pobór wód podziemnych na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w przypadku gdy spełnione są jednocześnie dwa warunki:
- studnia ma głębokość do 30 m,
- pobór wody nie przekracza 5 tys. litrów na dobę (średniorocznie)
Wykonanie studni zgodnie z Prawem budowlanym, czyli budowa ujęć wód podziemnych (w tym obudowa) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, należy ją jednak zgłosić w wydziale budownictwa i architektury odpowiednim dla danej gminy.
Kiedy wymagane są formalności?
Pozwolenie wodnoprawne i operat dotyczy studni głębszych niż 30 m lub poboru wody powyżej 5 m³ na dobę. Obowiązują wówczas także przepisy Prawa geologicznego i górniczego, które wymagają zatwierdzenia projektu robót geologicznych.
Zobacz także: Deszczówka w praktyce – pomysły na wodę w domu i ogrodzie
7
