Petunie - królowe balkonów i tarasów. Jak wyczarować kaskady kwiatów, które kwitną do mrozów?

Pochodzenie i charakterystyka petunii ogrodowej

Choć petunia jest jednym z najpopularniejszych kwiatów w polskich ogrodach i na balkonach, jej korzenie sięgają Ameryki Południowej. Roślina ta naturalnie występuje na terenach Brazylii i Argentyny, gdzie porasta słoneczne stanowiska. Dzięki intensywnym pracom hodowlanym, dziś możemy cieszyć się ogromną różnorodnością odmian, które są coraz lepiej przystosowane do naszego klimatu i odporniejsze na choroby.

Petunie charakteryzują się lejkowatymi kwiatami o pojedynczej budowie, choć dostępne są również odmiany o kwiatach pełnych. Uzupełniają je zielone, podłużne liście o jajowatym kształcie. W zależności od grupy, do której należy dana odmiana, petunie mogą osiągać wysokość do około 35 cm, tworząc zwarte kępy lub imponujące, zwisające kaskady, co czyni je niezwykle uniwersalną ozdo

Petunie można podzielić na trzy typy

Podział na grupy ze względu na wielkość kwiatów petunii:

• Petunia Grandiflora - rośliny o dużych, delikatnych kwiatach średnicy około 10 cm,
• Petunia Multiflora - rośliny o kwiatach średniej wielkości (około 5 cm średnicy), bardziej odpornych na uszkodzenia przez deszcz,
• Petunia Milliflora - rośliny o licznych, ale drobnych kwiatach (średnicy około 3 cm).

Podział na grupy ze względu na długość pędów petunii:

• Petunia Pendula - odmiany o pędach bardzo długich, dochodzących do około 80 cm,
• Petunia Media - rośliny o pędach 40-80 cm długości,
• Petunia Nana - odmiany o pędach najkrótszych, osiągających około 40 cm długości.

Podział na grupy ze względu na inne cechy roślin:

• Cascadia - petunie kaskadowe o małych liściach, długim okresie kwitnienia i zwiększonej odporności na niekorzystne warunki atmosferyczne,
• Supertunia - petunie kaskadowe, wcześniej kwitnące od surfinii,
• Superbissima plena - petunie kaskadowe o kwiatach dużych, pełnych,
• Tumbelina - petunie o zwisającym pokroju i dużych, pełnych, pachnących kwiatach.

Każda z grup petunii ma liczne serie odmian, dlatego rozeznanie się w tej różnorodności może sprawiać nieco kłopotu. Sprawę pogarsza dodatkowo fakt pojawienia się na rynku grypy petunii o małych, ale bardzo licznych kwiatach nazywanych Million Bells, które zostały ostatecznie uznane za oddzielny gatunek Calibrachoa ×hybrida (są bardziej odporne na niesprzyjające warunki od petunii).

Jakie wymagania ma petunia?

Petunie to wyjątkowo piękne kwiaty, mogące zdobić balkony i tarasy od wiosny do późnej jesieni. Jeśli jednak mają przez cały sezon obficie kwitnąć, musimy troskliwie się nimi zaopiekować, gdyż są dość wymagające.

• Stanowisko. Petunie oczekują dużo słońca. Poradzą sobie wprawdzie w niewielkim półcieniu, ale w miejscu bardziej zacienionym ich pędy będą się wyciągać, a kwiaty karleć. Delikatne odmiany o długich pędach lub dużych kwiatach będą też potrzebowały miejsca osłoniętego od wiatru i deszczu.
• Podłoże. Ze względu na dużą podatność na chlorozę, petunie potrzebują odpowiedniego podłoża. Najlepiej jeśli będzie to specjalne podłoże dla petunii i surfinii, które ma odpowiedni skład i odczyn, ale może być to również żyzna, próchnicza ziemia kwiatowa o kwaśnym lub lekko kwaśnym odczynie pH (5-6).

Jak podlewać petunie?

Petunie i surfinie potrzebują też obfitego podlewania. Ziemia w doniczce nigdy nie może być sucha, ale też nie może być całkiem mokra (rośliny gniją lub chorują), dlatego należy podlewać je często lecz umiarkowanie (w gorące dni nawet 2 razy dziennie).

Przeczytaj też: Jakie kwiaty będą najlepsze na kompozycje na balkon? Inspirujące pomysły na kompozycje kwiatowe na balkon i taras!

Jak nawozić petunie?

W uprawie petunii bardzo ważne jest też systematyczne nawożenie, które decyduje o długości i obfitości kwitnienia. Rośliny są żarłoczne, dlatego do ich zasilania najlepiej wybrać specjalny nawóz dla surfini i petunii lub wieloskładnikowy nawóz dla roślin kwitnących.

Jak rozmnażać petunie? Przygotowanie rozsady

Pewnym wyzwaniem jest też rozmnażanie roślin. Można wprawdzie samodzielnie przygotować rozsadę petunii, pozyskując z dojrzałych roślin sadzonki pędowe (w przypadku petunii kaskadowych) lub kupując w sklepie odpowiednie nasiona i wysiewając je do skrzynek, ale ponieważ należy to zrobić bardzo wcześnie (już w styczniu-lutym), w warunkach domowych trudno będzie zapewnić sadzonkom petunii dostateczną ilość światła, przez co rozsada będzie słaba i wybiegnięta. Z tego względu wiosną najlepiej kupić gotowe sadzonki petunii na targu lub u producenta, co pozwoli od razu cieszyć się urodą silnych, dorodnych i obficie kwitnących roślin.

Choroby i szkodniki petunii 

Niestety, petunie i surfinie są nie tylko wymagające i trudne do rozmnażania, ale też dość wrażliwe na choroby i szkodniki. Ich największą bolączką jest mączniak prawdziwy, który atakuje rośliny słabe, narażone na niesprzyjające warunki pogodowe lub uprawiane w nieodpowiednich warunkach (np. przelane). Porażone nim petunie szybko pokrywają się białym nalotem, dlatego należy opryskać jednym z polecanych preparatów na mączniaka roślin ozdobnych.

Gorzej, kiedy petunie zaatakuje wirus mozaiki tytoniu, (na liściach widoczne zielono-żółte przebarwienia, wirus łatwo przenosi się na sąsiednie rośliny), gdyż wtedy chory egzemplarz należy natychmiast usunąć z uprawy i zniszczyć. Petunie bywają też atakowane przez mszyce i mączliki. Chcąc zapobiec inwazji, po zauważeniu szkodnika, rośliny należy opryskać odpowiednim preparatem owadobójczym.

Uszczykiwanie i przycinanie petunii – sekret bujnego wzrostu i obfitego kwitnienia

Aby petunie zachwycały gęstym pokrojem i obfitością kwiatów, kluczowym zabiegiem pielęgnacyjnym jest ich regularne przycinanie. Proces ten, często nazywany uszczykiwaniem, polega na usuwaniu samych wierzchołków młodych pędów. Taka stymulacja pobudza roślinę do intensywnego krzewienia się, czyli wypuszczania licznych pędów bocznych. Dzięki temu unikamy sytuacji, w której roślina ma kilka długich, ale rzadko ukwieconych gałązek.

Pierwsze uszczykiwanie warto wykonać już na etapie młodych sadzonek, a następnie powtarzać zabieg w trakcie sezonu, zwłaszcza gdy zauważymy, że pędy stają się zbyt wybujałe i tracą zwarty kształt. Regularne przycinanie sprawia, że petunia tworzy gęstą, kwitnącą kulę, która prezentuje się znacznie efektowniej zarówno w doniczkach, jak i na rabatach.

Jak przedłużyć kwitnienie petunii? Usuwanie przekwitłych kwiatostanów

Systematyczne usuwanie przekwitłych kwiatów to prosty, ale niezwykle ważny zabieg, który pozwala cieszyć się kwitnieniem petunii od maja aż do pierwszych jesiennych przymrozków. Kiedy kwiat przekwita, naturalnym celem rośliny staje się zawiązanie nasion, na co zużywa ona znaczną część swojej energii. Regularne obrywanie zwiędniętych kwiatostanów skutecznie hamuje ten proces.

Dzięki temu prostemu zabiegowi roślina, zamiast koncentrować się na wydaniu potomstwa, przekierowuje swoje siły na tworzenie nowych pąków kwiatowych. Warto wyrobić sobie nawyk przeglądania roślin co kilka dni i usuwania przekwitłych części. To gwarancja, że petunie będą kwitły nieprzerwanie i bardzo obficie przez cały sezon.