Spis treści
Umiarkowana popularność moreli może wynikać między innymi z tego, że ich uprawa w naszym kraju jest ryzykowna i nie zawsze kończy się powodzeniem. Drzewa morelowe są dość wymagające, wrażliwe i ciepłolubne, dlatego jeśli chcemy doczekać się z nich owoców, powinniśmy uprawiać je w najcieplejszych rejonach kraju.
Warto też poszukać odmian, które najlepiej poradzą sobie w naszym klimacie - należą do nich np. 'Bergeron', 'Darina', 'Somo', 'Dobrzyńska', 'Harogem', 'Karola', 'Kompakta', 'Krojczynka', 'Taja', 'Early Orange', 'Hargrand'. Sprawdźmy też, czy wybrana odmiana zawiąże owoce bez zapylacza, gdyż niektóre nie zapylają się własnym pyłkiem.
Przeczytaj też: Morele - uprawa, cięcie, choroby i odmiany moreli do ogrodu
Kiedy zbierać morele na przetwory? Jakie owoce wybierać?
Owoce moreli zbieramy sukcesywnie w miarę dojrzenia, zawsze kiedy są już dobrze wybarwione, ale jeszcze dostatecznie jędrne (terminy dojrzewania są różne dla różnych odmian, ale zwykle jest to lipiec lub sierpień). Owoce moreli nie powinny być miękkie lub przejrzałe, gdyż z takich owoców uzyskamy mniej trwałe przetwory gorszej jakości.
Jeśli morele na przetwory kupujemy w centrach handlowych, warzywniakach czy targowiskach, wybierajmy owoce jędrne, ładnie wybarwione, dojrzałe, pozbawione oznak chorób lub gnicia, z niepomarszczoną, gładką skórką.
Przygotowanie moreli do zrobienia przetworów
Po zbiorze lub zakupie owoców, umyjmy je pod bieżącą wodą i odstawmy na sicie do przeschnięcia. W zależności od tego, do czego będziemy ich używać, możemy pozostawić je w całości, przekroić na pół i pozbawić pestki lub dodatkowo obrać ze skórki.
Przepis na konfiturę z moreli
Jednym z klasycznych przetworów z moreli jest konfitura morelowa.
Do jej przygotowania potrzebujemy:
- około 1 kg owoców (waga po wydrylowaniu) dojrzałych, ale jeszcze jędrnych owoców,
- 1-1,5 kg cukru,
- 0,5-1 litra wody,
- opcjonalnie ulubione przyprawy (np. goździki, kardamon, cynamon, skórka z cytryny).
Morele pozbawiamy skórki i pestek, kroimy na połówki, zalewamy przygotowanym wcześniej i wystudzonym syropem z wody i 1/3 porcji cukru, a następnie doprowadzamy do wrzenia. Po wystygnięciu dodajemy następną część cukru i ponownie podgrzewamy aż do wrzenia, zdejmując powstającą pianę. Kolejnego dnia znów podgrzewamy owoce z dodatkiem pozostałego cukru, cały czas zbierając z nich pianę. W razie potrzeby cały proces powtarzamy także trzeciego dnia. Kiedy piana przestanie się tworzyć, konfiturę przekładamy do słoika, szczelnie zamykamy, a po wystygnięciu umieszczamy w chłodnym, ciemnym miejscu lub spiżarni.
Dżem z moreli - prosty przepis
Znacznie szybciej przyrządza się dżem z moreli. Jego smak z pewnością nas nie rozczaruje, ale musimy liczyć się z tym, że konsystencja dżemu nie będzie tak zwarta i galaretowata, jak dżemu z innych owoców, gdyż morele zawierają mało pektyn. Wprawdzie do jego przyrządzenia zamiast cukru możemy użyć cukru żelującego, ale trzeba pamiętać, że może on zawierać konserwanty, których nie powinno być w domowych przetworach. Zamiast niego do dżemu z moreli możemy dodać nieco owoców bogatych w pektyny, które pomogą nam poprawić konsystencję przetworów (np. porzeczki, jabłka, pigwa) lub samodzielnie przygotowanego syropu pektynowego, uzyskanego z gotowania skórek z jabłka.
Morele na dżem przygotowuje się podobnie jak na konfitury, a następnie umieszcza w garnku, zasypuje cukrem i powoli podgrzewa, aż puszczą sok (na 1 kg moreli około 50 dag cukru). Wtedy wszystko razem gotuje się na wolnym ogniu przez 15-20 minut, a kiedy dżem zgęstnieje, przekłada się go do słoiczka i szczelne zakręca.
Morele w słodko-kwaśnej zalewie
Morele można też marynować w słodko-kwaśnej zalewie. W tym celu kroimy umyte, dojrzałe i jędrne owoce na pół, usuwamy pestkę, umieszczamy ciasno połówki moreli w słoikach, dodajemy przyprawy (np. cynamon, goździki, skórka cytrynowa, kardamon, imbir), zalewamy gorącą marynatą przygotowaną z wody, cukru, miodu i octu (przykładowe proporcje to około 0,5 litra wody, 50 dag cukru, 10 dag miodu i 0,1 litra octu) i pasteryzujemy przez 20-30 minut. Wystudzone słoiki umieszczamy w chłodnym, ciemnym miejscu.
Przetwory z moreli - przecier
Dość ciekawą wersją przetworów z moreli może być też niegotowany przecier owocowy, nazywany dawniej „surówką owocową”. Przygotowuje się go z obranych, wydrylowanych i pokrojonych na kawałki moreli, które uciera się powoli z cukrem na jednolitą masę, umieszcza w słoiku i szczelnie zakręca (na 0,5 kg moreli około 80 dag cukru, cukier pełni rolę konserwantu, ale jeśli taki mus ma stać się wekiem, należy go zapasteryzować).
Inne przetwory z moreli
Morele nadają się też do przygotowania kompotów, powideł, owoców w syropie, nalewek, a także chutney owocowego.
Wszystkie słodkie przetwory z moreli możemy przygotować także w zdrowszej wersji czyli bez cukru, używając do słodzenia np. ksylitolu. Stosujemy go zwykle w proporcji 1:1 przy konfiturach i nieco mniej w przypadku dżemu (na około 1 kg owoców, 0,6-0,8 kg ksylitolu, choć różne przepisy mogą zakładać nieco inny stosunek owoców do ksylitolu). Takie przetwory są szczególnie polecane dla dzieci, osób borykających się z nadwagą lub dbających o zdrową dietę, a także dla osób cierpiących na cukrzycę.
Przeczytaj też, jak zrobić przetwory z porzeczek.
Do czego pasuje dżem i konfitura z moreli?
Domowy dżem lub konfitura z moreli to uniwersalny dodatek, który wzbogaci smak wielu potraw. Najbardziej klasyczne zastosowanie to oczywiście dodatek do śniadaniowych przysmaków – świetnie komponuje się ze świeżym pieczywem, chrupiącymi tostami, goframi, naleśnikami czy croissantami. Przetwory te idealnie nadają się również do przekładania ciast i tart, a także jako polewa do lodów, serników czy jogurtu naturalnego.
Warto jednak odkryć ich wytrawną odsłonę. Słodko-kwaśny smak moreli doskonale przełamuje smak serów, zwłaszcza tych z przerostem niebieskiej pleśni czy kozich. Konfitura morelowa to także wyśmienity składnik sosów i marynat do mięs, szczególnie do kaczki, delikatnej jagnięciny oraz wieprzowiny, nadając im głębi i wyjątkowego aromatu.
