Pamiętasz nasturcję z ogrodu babci? Miała ważny powód, by sadzić ją co roku. Nie chodziło tylko o wygląd

Jak wygląda nasturcja pnąca?

Nasturcja pnąca, znana także jako nasturcja większa (łac. Tropaeolum majus) ma pokrój pnący i osiąga zazwyczaj 20-30 cm wysokości. Ma charakterystyczne tarczowate liście i grzbieciste kwiaty. Kwitnie od czerwca nawet do późnej jesieni. Najczęściej uprawiane są odmiany nasturcji o kwiatach pomarańczowych, ale na rynku można znaleźć także okazy kwitnące na żółto, czerwono-żółto a nawet brązowo.

Jakie wymagania ma nasturcja?

Nasturcję najlepiej uprawiać na stanowiskach słonecznych, ciepłych, osłoniętych. Preferuje podłoża gliniasto-piaszczyste, średnio żyzne. W zbyt zasobnej glebie może wytwarzać mniej kwiatów na korzyść części zielonych. Gatunek rozmnaża się z nasion – zaleca się je wysiewać od drugiej połowy kwietnia. Prawidłowa odległość między roślinami wynosi 15-20 cm. Trzeba dobrze przemyśleć miejsce uprawy nasturcji, gdyż roślina nie powinna być później przesadzana.

Kiedy i jak siać nasturcję? Kiedy sadzić z ogrodzie rozsadę nasturcji?

Nasiona nasturcji wysiewa się wprost do gruntu w ogrodzie albo w pomieszczeniach do doniczek (w celu uzyskania rozsady). Ten drugi sposób przyspiesza termin kwitnienia.

• Nasturcja wysiana wprost do gruntu w maju, zakwitnie dopiero w okolicach lipca.
• Na rozsadę nasiona nasturcji wysiewa się w marcu - w pomieszczeniu, do małych doniczek - mogą być plastikowe, torfowe, multiplaty, a nawet kubeczki po jogurtach (należy pamiętać o zrobieniu dziurek w dnie!). Nasiona nasturcji wysiewa się do pojemnika po jednym lub po kilka (ale potem należy pozostawić tylko jedną, najsilniejszą siewkę, a resztę usunąć).

W ogrodzie rozsadę nasturcji sadzimy po 15. maja, gdy roślinom nie będą zagrażać już wiosenne przymrozki. Przesadzamy do gruntu z całą zawartością podłoża z doniczki, ostrożnie, aby nie uszkodzić korzeni (nasturcja nie lubi przesadzania). Pamiętać należy o tym żeby sadząc rośliny na miejsce docelowe wykopać większy dołek, do którego należy wsypać takie samo, żyzne podłoże, w jakim rosły w doniczkach. Nie wolno zapominać o regularnym podlewaniu przez kilka pierwszych tygodni, aby rośliny minimalnie odczuły zmianę środowiska. Takie rośliny powinny zakwitnąć w czerwcu.

Bezpośrednio do gruntu wysiewamy nasiona nasturcji w połowie maja. Odległość między roślinami powinna wynosić 15-20 cm - w takiej rozstawie przygotowujemy dołki, wypełniając je świeżym podłożem. Do każdego dołka wysiewamy po 2-3 nasiona. Pamiętamy o regularnym podlewaniu. Po wzejściu siewek wybieramy silniejszą.

Jak długo kiełkuje nasturcja?

Wysiane w kwietniu/maju nasiona nasturcji kiełkują średnio po 14-20 dniach w temperaturze około 18-20 st.C.

Jak dbać o nasturcję pnącą?

Podczas sezonu należy dbać o regularne podlewanie nasturcji, ponieważ roślina źle znosi suszę. Nasturcję można nawozić – od wiosny do końca lata – dawki nawozów powinny być jednak rozcieńczone. Ważna jest także profilaktyka ochrony przed szkodnikami (można wykorzystywać ekologiczne gnojówki z pokrzyw). Dużym zagrożeniem są w szczególności mszyce. Nasturcja większa jest także wrażliwa na przymrozki.

Przeczytaj też: Najpopularniejsze pnącza jednoroczne do ogrodu i na balkon

Kiedy zbierać i jak przechować nasiona nasturcji?

Dojrzałe nasiona nasturcji zbiera się w sierpniu i wrześniu. Następnie należy je dosuszyć w przewiewnym miejscu i wyłuskać nasiona. Oczyszczone nasiona przechowujemy w suchym i przewiewnym miejscu, najlepiej w papierowych torebkach.

Kiedy zbierać i jak przechować nasiona nasturcji?

Aby zapewnić sobie piękne nasturcje w kolejnym sezonie, wystarczy zebrać i przechować ich nasiona. 

• Nasiona nasturcji zbiera się w sierpniu i wrześniu.
• Dojrzałe nasiona są duże, zmieniają kolor z zielonego na żółtawy lub brązowy i co najważniejsze – łatwo odpadają od rośliny lub leżą już na ziemi pod nią.
• Zebrane nasiona należy rozsypać w jednej warstwie na tacy i suszyć przez 1-2 tygodnie w ciepłym, przewiewnym miejscu (ale nie na słońcu), aż staną się całkowicie twarde.
• Suche nasiona należy umieścić w papierowej torebce (nigdy plastikowej!) i przechowywać w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu. Zachowają zdolność do kiełkowania przez 2-4 lata.

Nasturcja do ogrodu i na balkon

Nasturcję można wykorzystywać jako roślinę rabatową oraz roślinę pojemnikową (na balkony i tarasy - tutaj najlepiej prezentuje się w wiszących pojemnikach). Dobrze wygląda w szczególności w ogrodach urządzanych w stylu wiejskim. Można ją prowadzić na kratownicach, przy pergolach.

Zastosowanie nasturcji w kuchni

Kwiaty nasturcji są jadalne – dodaje się je do potraw i ciast. Często służą jako ozdoba dań. Mają lekko pikantny smak. Można sporządzać z nich także ocet kwiatowy. Jadalne są też liście nasturcji, których używa się do sałatek i jako zielony dodatek do kanapek. Owoce nasturcji można wykorzystać w jako przekąskę, która przypomina kapary. 

Przeczytaj też: Jadalne kwiaty roślin ozdobnych: jakie kwiaty nadają się do jedzenia i jak je przyrządzić

Nasturcja – sojusznik w walce ze szkodnikami: odstrasza ślimaki i wabi mszyce

Nasturcja to jedna z "najmądrzejszych" roślin, jakie możemy posadzić w ogrodzie. Oto jak pomaga chronić inne uprawy:

• Działa jak magnes na mszyce. Mszyce uwielbiają nasturcję i wybierają ją zamiast warzyw. Sadząc ją obok grządek, tworzymy "roślinę-pułapkę". Gdy szkodniki się na niej zbiorą, wystarczy usunąć zainfekowane części rośliny, by łatwo pozbyć się problemu.
• Skutecznie odstrasza ślimaki. Jej ostry zapach i gorzki smak tworzą dla ślimaków naturalną, nieprzyjemną barierę. Posadzona jako obwódka wokół sałaty lub innych ulubionych przez ślimaki roślin, chroni je przed ślimakami.

Nasturcja karłowa i pnąca – czym się różnią?

Choć w ogrodach najczęściej gości nasturcja większa (Tropaeolum majus), warto znać także jej niższą kuzynkę, czyli nasturcję mniejszą (Tropaeolum minus), zwaną karłową. Główna różnica między nimi polega na pokroju i sile wzrostu. Odmiany pnące, jak sama nazwa wskazuje, tworzą długie pędy, osiągające od 2 do nawet 4 metrów długości, dzięki czemu idealnie nadają się do obsadzania pergoli, siatek czy murków. Z kolei nasturcja karłowa ma zwarty, kępiasty pokrój i dorasta zaledwie do 30-40 cm wysokości, co czyni ją doskonałym wyborem na obwódki rabat i do uprawy w pojemnikach.

Mimo odmiennego wyglądu, obie formy nasturcji mają niemal identyczne wymagania uprawowe. Zarówno odmiany pnące, jak i karłowe najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych, w glebie umiarkowanie żyznej i przepuszczalnej. Nie przepadają za nadmiarem azotu, który powoduje bujny wzrost liści kosztem kwitnienia. Obie są też tak samo wrażliwe na przymrozki i wymagają regularnego podlewania w okresach suszy.