Spis treści
Skarpy to niezbyt sprzyjające siedlisko dla roślin. Nachylenie terenu sprawia, że ziemia łatwo ulega erozji, szybciej przesycha i jałowieje. Im zbocze jest bardziej strome oraz wystawione na działanie słońca i wiatru, tym szybciej zachodzą te procesy.
Darń jest często wykorzystywana do umacniania skarp, ponieważ tworzy gęstą sieć korzeni i rozłogów, które dobrze stabilizują podłoże. Chociaż zakładanie trawnika na skarpie i jego późniejsza pielęgnacja nie są łatwe, to dla urozmaicenia przestrzeni ogrodowej warto podjąć wyzwanie. Pagórki pokryte murawą to niekonwencjonalne, ale warte zachodu urozmaicenie aranżacji ogrodowej.
Trawnik na skarpie – jakie nachylenie
Przy odpowiednim sprzęcie, odrobinie uporu i sporej ilości wody można założyć trawnik nawet na skarpach o pochyłości 45o, jednak jeśli pozwala na to miejsce, lepiej ukształtować stoki łagodniejsze. Najlepiej, jeśli ich nachylenie nie jest większe niż 20o (co oznacza, że skarpa o wysokości 1 m powinna mieć podstawę szerokości około 2,7 m). Nie bez znaczenia jest również to, że łagodne wzniesienia z reguły lepiej się wpisują w przestrzeń działki.
Zobacz galerię zdjęć: Trawnik na skarpie
Trawnik na skarpie – z jakich traw
Niewysokie pagórki o łagodnych zboczach czy niewielkie skarpy umacniające taras można obsiać takimi samymi mieszankami traw, jakie stosuje się przy zakładaniu tradycyjnych, płaskich trawników. Jeżeli jednak zbocze jest wysokie i strome, do założenia trawnika lepiej wybrać trawy odporne na niesprzyjające warunki wzrostu.
Przeczytaj też: Najlepsze gatunki traw na trawnik
W sprzedaży jest sporo mieszanek specjalistycznych, które w nazwie mogą mieć takie określenia jak „trawa na skarpy” czy „trawa autostradowa”. W ich skład wchodzą przede wszystkim trzy gatunki traw do obsiewania skarp – wytrzymała na suszę kostrzewa trzcinowa, wytwarzająca umacniające skarpę silne rozłogi kostrzewa czerwona oraz szybko kiełkująca i gęsto się korzeniąca życica trwała.
Trawnik na skarpie – z kratką trawnikową
Siew trawy na skarpie bywa zawodny, bo nasiona, zanim wykiełkują i wrosną w podłoże, mogą spłynąć po zboczu w czasie ulewnego deszczu albo podlewania. Można temu zapobiec, wzmacniając stok panelami z tworzywa zwanymi kratkami trawnikowymi, ekokratkami lub geokratami. Są to kształtki z wytrzymałego tworzywa o budowie komorowej. Zwykle o wymiarach 50 x 50 cm lub 60 x 40 cm i wysokości 2,5-4 cm. Dzięki temu, że są elastyczne, łatwo się dopasowują do powierzchni terenu.
Przed ich ułożeniem trzeba dokładnie oczyścić grunt z roślin i wyrównać go. Następnie, jeśli gleba nie jest żyzna, należy dodać kompost (rozsypać warstwę nawozu około 3 cm i wymieszać z podłożem) lub ułożyć warstwę urodzajnej ziemi grubości 8-10 cm i ubić ją. Na tak przygotowanym podłożu układa się kratki trawnikowe, łączy się je zaczepami i dodatkowo stabilizuje w gruncie przy użyciu kotew z tworzywa lub metalu. Panele można dowolnie docinać. Na koniec wypełnia się je żyzną ziemią, wysiewa nasiona traw, przykrywa cienką warstwą urodzajnej gleby i podlewa.
Trawnik z rolki na skarpie
Taki trawnik rozkłada się tak jak dywan, więc – po pierwsze – nie trzeba czekać tygodniami na to, aż skarpa się zazieleni, po drugie – darń przykrywająca zbocze chroni je przed erozją. Jest ona sprzedawana w pasach szerokości od 40 do 60 cm, długości od 175 do 250 cm i grubości około 2 cm. Choć zrolowane mogą leżeć jeden dzień w cieniu, najlepiej je rozwinąć na skarpie od razu po przywiezieniu do ogrodu.
Przeczytaj też: Trawnik z rolki - wykonanie i pielęgnacja trawników z rolki
Wcześniej trzeba przygotować glebę. Najpierw usunąć chwasty, a następnie wyrównać powierzchnię terenu i zasilić go kompostem lub rozłożyć warstwę żyznej ziemi grubości 8-10 cm. Podłoże, na którym zostanie rozłożona darń, powinno być idealnie równe, żeby korzenie trawy na całej długości przylegały do gruntu. Płaty darni układa się wzdłuż stoku i stabilizuje drewnianymi kołkami wbitymi w grunt na głębokość około 30 cm (2-3 kołki na 1 m2), żeby zapobiec ich przesunięciu. Pasy trawy w rzędach sąsiednich powinny być przesunięte względem siebie, tak jak cegły w murze. Muszą leżeć ciasno jeden przy drugim, ale nie mogą na siebie zachodzić. Na koniec dociska się darń do podłoża wałem i obficie ją podlewa. Świeżo założony trawnik trzeba codziennie nawadniać do czasu, aż się ukorzeni, czyli przez mniej więcej trzy tygodnie.
i
Trawnik na skarpie – wygodna biowłóknina
Do zakładania trawnika na skarpie można użyć gotowych biowłóknin z nasionami to traw. To maty grubości kilku milimetrów wykonane z naturalnych włókien bawełnianych, wełnianych oraz wiskozowych. Strukturę materiału dodatkowo wzmacnia przeszycie z przędzy syntetycznej (jedwab poliestrowy). Na całej powierzchni biowłókniny równomiernie są rozmieszczone nasiona traw. Stosuje się różne mieszanki nasion. W przestrzeni wokół domu najlepiej się sprawdzają mieszanki uniwersalne, które dobrze się krzewią i rozrastają, a przy tym łatwo przystosowują do środowiska.
Tkaniny te chłoną i gromadzą wodę, tworząc dobre środowisko do kiełkowania nasion, oraz zapobiegają wzrostowi chwastów. Po 1-2 latach rozkładają się w glebie. Ich układanie nie jest trudne. Nie trzeba specjalnie przygotowywać gleby, wystarczy usunąć z niej kamienie i zanieczyszczenia, a także pozbyć się ekspansywnych chwastów wieloletnich. Podłoża nie trzeba przekopywać, a jedynie wyrównać i rozłożyć 3-5-centymetrową warstwę.
Biowłókninę układa się luźno, na zakładkę, wzdłuż stoku i stabilizuje kołkami. Na koniec tkaninę przykrywa się 2-3-centymetrową warstwą urodzajnej gleby i podlewa. W pierwszym okresie wzrostu traw, czyli przez trzy-cztery tygodnie, trawnik trzeba podlewać codziennie.
Koszenie trawnika na skarpie
Dobór sprzętu do koszenia trawnika na skarpie należy dostosować do stopnia nachylenia terenu. Na łagodniejszych stokach dobrze sprawdzi się kosiarka z napędem, natomiast bardzo strome i trudno dostępne fragmenty najbezpieczniej kosić przy użyciu podkaszarki lub kosy spalinowej. W przypadku skarp o umiarkowanym nachyleniu można również rozważyć zakup robota koszącego.
Ważna jest także sama technika pracy. W przeciwieństwie do płaskich trawników, na skarpach zaleca się pozostawienie nieco wyższej trawy. Gęstsza i wyższa darń skuteczniej chroni glebę przed erozją, spowalniając spływ wody deszczowej i stabilizując jej wierzchnią warstwę. Pamiętajmy, że na pochyłym terenie bezpieczeństwo jest ważniejsze niż idealnie równa murawa.