Bagno zwyczajne: właściwości i zastosowanie

2021-02-17 17:07
Bagno zwyczajne
Autor: Gettyimages Bagno zwyczajne nazywane jest też dzikim rozmarynem

Bagno zwyczajne (Ledum palustre) bywa potocznie nazywane „dzikim rozmarynem”. I faktycznie z kształtu liści kojarzy się ze znaną przyprawą, a przy tym ma właściwości lecznicze. Gdzie występuje? Jak go wykorzystywać z korzyścią dla człowieka?

Bagno zwyczajne (Ledum palustre) jest krzewem należącym do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). W Polsce spotyka się go na obszarach nizinnych, w górach występuje rzadko. Porasta torfowiska i tereny bagienne. Bagno zwyczajne jest objęty częściową ochroną gatunkową. Powodem zamierania jest wydobycie torfu i osuszanie bagien.

Jak wygląda bagno zwyczajne?

Bagno zwyczajne (popularna nazwa "dziki rozmaryn") to niski krzew, zwykle nie przekraczający 1,5 m wysokości. Młode pędy są rudawo owłosione, starsze są natomiast nagie. Bagno zwyczajne ma skórzaste, lancetowate liście - ciemnozielone z wierzchu, a pokryte rudawym kutnerem od spodu. Mają długość do 5 cm, przy szerokości do 5 mm. Bagno zwyczajne kwitnie od maja do czerwca. Kwiaty wyrastają na szczytach ubiegłorocznych pędów. Są białe, pięciopłatkowe, promieniste, z długimi, wystającymi pręcikami. Tworzą efektowne baldachy. Owocem jest torebka. Bagno zwyczajne pomimo nazwy nawiązującej do przyjemnie pachnącego rozmarynu wydziela silny, odurzający, specyficzny zapach.

O ziołach leczniczych

Czy bagno zwyczajne jest trujące?

Bagno zwyczajne jest trujące – dotyczy to wszystkich organów. Zawiera m.in. ledol, palustrol i arbutynę. Już samo wdychanie bagna zwyczajnego powoduje zawroty i bóle głowy. Olejki eteryczne działają odurzająco i porażająco na układ nerwowy. Przy spożyciu bagno zwyczajne może doprowadzić do podrażnienia żołądka, a nawet uszkodzenia nerek. Miód wyprodukowany z kwiatów bagna ma szkodliwe właściwości. Wikingowie dodawali bagno (w umiarze) do piwa, właśnie dla działania odurzającego. Być może dzięki temu zrodziły się mity o berserkach? Niezaprzeczalny jest fakt, że bagno zwyczajne może być niebezpieczne dla zdrowia. Po co więc korzystać z tej rośliny? Jak robić to bezpiecznie?

Bagno zwyczajne odstrasza mole

Bagno zwyczajne ze względu na trujące właściwości i wydzielanie silnego zapachu jeszcze do niedawna było szeroko wykorzystywane jako odstraszacz owadów. Woreczki z zasuszoną rośliną, np. liśćmi, chroniły ubrania przed molami.

Przeczytaj też:

Sposoby na mole w domu. Jak pozbyć się moli odzieżowych i spożywczych >>>

Jednocześnie bagno zwyczajne wykładano w newralgicznych, ciemnych miejscach w domu, by odstraszało karaluchy, prusaki i inne insekty. Takie zastosowanie jest bezpieczne, o ile unika się wdychania olejków zawartych w roślinie (trzeba uważać na to zwłaszcza w czasie zbioru i suszenia).

Bagno zwyczajne jako roślina lecznicza? Ryzykowne, ale praktykowane

W medycynie ludowej bagno zwyczajne było stosowane zewnętrznie – okłady z bagna pomagały na bóle pleców, choroby reumatyczne, świerzb i liszaje. Miały łagodzić także ból przy ukąszeniach owadów, a nawet ból zębów. Rzadziej stosowano je wewnętrznie - przy przewlekłych zapaleniach górnych dróg oddechowych, nieżycie oskrzeli i astmie. Obecnie roślina straciła na znaczeniu, właśnie ze względu na trujące właściwości. Odradza się korzystać z bagna zwyczajnego, zwłaszcza wewnętrznie. Jest wiele innych naturalnych alternatyw, równie skutecznych, a całkowicie bezpiecznych. Przykładowo na ból zębów pomogą goździki, na ukąszenia owadów cebula. Jeśli zdecydujemy się na użycie ziela bagna, zaleca się skonsultować to wcześniej z lekarzem. Gatunek należy do grupy ziół niebezpiecznych obarczonych ryzykiem pojawienia się skutków ubocznych.

Bagno zwyczajne zbiór i suszenie

Bagno powinno się zbierać (np. pod kątem produkcji odstraszaczy na owady) w ochronnych rękawicach i masce. Ścina się wierzchołki młodych, niezdrewniałych pędów w czasie kwitnienia. Po zbiorach usuwa się wszelkie zdrewniałe części, usuwa zanieczyszczenia, a surowiec dzieli na części. Bagno zwyczajne należy suszyć w miejscu suchym, ciepłym, przewiewnym. Temperatura suszenia nie powinna przekraczać 40°C.

Czy sadzić bagno zwyczajne w ogrodzie?

Bagno zwyczajne można uprawiać pod pewnymi warunkami. Należy zapewnić mu optymalne warunki (półcień, gleba torfowa, dobra dostępność wody). Bagno zwyczajne najlepiej sprawdza się na wrzosowiskach i w ogrodach bagiennych. Ma duże walory dekoracyjne, nadaje ogrodowi dzikości. To ciekawa alternatywa dla bardziej znanych gatunków w ogrodach leśnych i ogrodach naturalistycznych. Zaleca się sadzić bagno zwyczajne w mniej uczęszczanym zagajniku, w oddaleniu od roślin jadalnych. Lepiej zrezygnować z uprawy, jeśli w ogrodzie przebywają dzieci. Nie można oczywiście demonizować rośliny, ale przy kontakcie i stosowaniu bagna niezbędne jest zachowanie środków ostrożności.

Bagno zwyczajne to ciekawa roślina. Udowadnia jak cienka granica przebiega pomiędzy lekiem i trucizną. Krzew zwraca na siebie uwagę, gdyż nie jest pozbawiony piękna. Wręcz przeciwnie, w czasie kwitnienia, potrafi zachwycić swoim wyglądem.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają

Materiał Partnerski

Materiał sponsorowany

Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE