Połyśnica marchwianka – szkodliwość i zwalczanie groźnego szkodnika marchwi

2018-05-23 15:55

Chociaż połyśnica marchwianka wygląda niepozornie – przypomina drobną muszkę – może dokonywać prawdziwego spustoszenia w warzywniku. Połyśnica marchwianka żeruje na marchwi oraz na innych warzywach korzeniowych (pietruszka, seler, pasternak), a nawet ziołach (koper, arcydzięgiel). Szkodliwość i zwalczanie połyśnicy marchwianki.

Z połyśnicą marchwianką (Psila rosa) prędzej czy później spotka się każdy właściciel warzywniaka (ewentualnie z objawami jej żerowania). Przy dużym nasileniu szkodnika straty w plonach mogą dochodzić nawet do 80 procent. Dorosły owad to niewielka (8-12 mm długości) muchówka o żółtej główce, błyszczącym, ciemnym ciele i przezroczystych skrzydłach. Na pierwszy rzut oka przypomina drobną, smukłą muchę. Samice składają jaja na grządkach z marchwią (przyciąga je zapach liści). Larwy są białe, beznogie i mają około 8 mm długości. Owad zimuje w stadium bobówki. Pierwsze pokolenie pojawia się na już na przełomie maja i czerwca. Szkodnik najintensywniej żeruje na warzywach od lata aż do jesiennych zbiorów.

>>Przeczytaj też: Uprawa marchwi w ogrodzie. MARCHEW w ogrodzie warzywnym

Połyśnica marchwianka - szkodliwość

Pojedyncza larwa połyśnicy marchwianki z pierwszego pokolenia może zniszczyć nawet 10 młodych roślin, często nie dopuszczając do wschodów. Larwy drugiego pokolenia, żerujące na starszych warzywach, drążą tunele wewnątrz korzeni. Przy okazji zanieczyszczają korytarze swoimi odchodami. W tym wypadku w jednym korzeniu może znajdować się nawet kilkanaście larw. Uszkodzone korzenie ulegają deformacji, ale nie zamierają, przez jakiś czas „trwając” w gruncie. Korzenie takie nie nadają się także do spożycia (ani przechowywania). Jednocześnie są bardziej podatne na patogeny grzybowe i bakteryjne (większa tendencja do gnicia). Objawy żerowania są widoczne także w nadziemnych częściach roślin (chociaż nie są charakterystyczne i tym samym trudno jest je rozpoznać) - to przebarwianie liści na żółto i pomarańczowo.

Połyśnica marchwianka - zapobieganie gradacji połyśnicy

Bezpośrednie zwalczanie połyśnicy marchwianki nie jest łatwe (problemem jest chociażby fakt, że wylatują w różnych terminach), warto więc wdrażać wszelkie możliwe metody ochrony profilaktycznej.

  • Warzywnik powinno się usytuować z dala od zarośli (połyśnice lubią takie zacienione miejsca, a przy okazji bardziej ochroni się warzywa przed ślimakami). Jeśli warzywa są uprawiane w pobliżu drzew, ryzyko gradacji (masowego przylotu) jest większe.
  • Warto stosować regularne zmianowanie – uprawiając marchew na danym zagonie nie częściej niż raz na cztery lata.
  • Trzeba przy tym unikać uprawy po sobie warzyw korzeniowych oraz kopru (ten ostatni najczęściej wysiewa się rzutowo – w różnych obszarach).
  • Warto marchew obsadzać cebulą – to gatunek odstraszający połyśnicę marchwiankę (a w dodatku obecność marchwi działa zniechęcająco na śmietkę kapuścianą).
  • Trzeba zadbać o odpowiednie odległości między rzędami i rozsądne przerywanie (zbyt duże zagęszczenie sprzyja żerowi różnych gatunków, w tym połyśnicy).
  • Bardzo ważne jest także częste spulchnianie podłoża i przekopywanie (orka, glebogryzarka) w okresie jesiennym. Zabieg może doprowadzić do zniszczenia bobówek. Część z nich zostanie wyrzucona na powierzchnie, po czym przemarznie lub trafi do ptasich dziobów.
  • Zniszczenia przez połyśnicę można ograniczyć również przez bardzo wczesny siew marchwi (odpowiednie odmiany) i przykrywanie włókniną (samice mają utrudnione zadanie w czasie składania jaj). Istotne jest także zbieranie resztek pożniwnych i niszczenie porażonych korzeni (nie nadają się do kompostowania).

Zwalczanie połyśnicy marchwianki

Stosowanie chemicznych środków ochrony roślin na połyśnicę marchwiankę ustala się na podstawie wcześniejszego monitoringu. W pobliżu upraw powyżej wspomnianych warzyw instaluje się żółte tablice lepowe – w drugiej dekadzie maja dla pierwszego pokolenia oraz od lipca do połowy września – dla drugiego. Rozłożenie tablic w odpowiednim terminie jest o tyle ważne, że w po kilku dniach częściowo wysychają, przez co monitoring nie jest precyzyjny. Progiem zagrożenia w pierwszym przypadku jest 1-3 połyśnic na tablicę złapanych w ciągu pierwszych trzech dni, w drugim – jedna połyśnica. Tablice najlepiej ustawiać kilka centrymetrów od zagonów – optymalnie po kilka z każdej strony (w przypadku większych upraw). Do zwalczania owadów wykorzystuje się insektycydy o działaniu kontaktowo-żołądkowym (w tej chwili zarejestrowany środek na to Proteus). Zabieg z użyciem środków ochrony roślin wykonuje się 3-5 dni po przekroczeniu progu zagrożenia i ponawia po 7-10 dniach.

>>Przeczytaj też: Jesienne zbiory warzyw korzeniowych (uprawa warzyw korzeniowych na jesienny zbiór)

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE