Kalendarzowa jesień - kiedy zaczyna się jesień? Jak wygląda jesień w ogrodzie?

2022-09-15 11:49
Jesień w ogrodzie
Autor: GettyImages W 2022 roku początek jesieni astronomicznej to w piątek 23 września, godz. 3:03

Kiedy zaczyna się kalendarzowa jesień i jak długo trwa? Jesień kalendarzowa a jesień astronomiczna - czym się różnią? Kiedy jest pierwszy dzień jesieni? Jak w ogrodzie wygląda początek jesieni? Co trzeba zrobić jesienią ogrodzie? Z artykułu dowiesz się wszystkiego, co trzeba wiedzieć o jesieni w ogrodzie.

Lato znów okazało się zbyt krótkie i szybko zaczęło ustępować miejsca jesieni. Nie znaczy to jednak końca sezonu ogrodniczego, gdyż jesień w ogrodzie to bardzo pracowita pora roku. Czy wiesz kiedy zaczyna się kalendarzowa jesień i jak długo trwa jesień?

Spis treści

  1. Kiedy zaczyna się jesień kalendarzowa, a kiedy astronomiczna?
  2. Oznaki jesieni w przyrodzie - jak wygląda początek jesieni w przyrodzie?
  3. Jesień w ogrodzie: jak zmienia się ogród jesienią?
  4. Co trzeba zrobić w ogrodzie jesienią?

Kiedy zaczyna się jesień kalendarzowa, a kiedy astronomiczna?

Jesień w przyrodzie w zależności od warunków pogodowych może zacząć się w różnym czasie. Jesień fenologiczna, zależąca od faz rozwojowych roślin i termiczna, podyktowana średnią, dobową temperaturą w przedziale 5-15°C, mogą rozpoczynać się nawet już pod koniec sierpnia.

Początek jesieni astronomicznej wyznacza z kolei zjawisko równonocy jesiennej, czyli moment, w którym Słońce osiąga tzw. punkt Wagi. Może to być 22 lub 23 września. Natomiast pierwszy dzień kalendarzowej wypada zawsze tego samego dnia - jej data jest stała: to 23 września. Kalendarzowa jesień będzie tradycyjnie trwać przez trzy miesiące, czyli aż do 21 grudnia.

Jesień w ogrodzie
Autor: GettyImages Jesienna sceneria ogrodu jest wyjątkowa!

Oznaki jesieni w przyrodzie - jak wygląda początek jesieni w przyrodzie?

Jesień kojarzy się głównie z kolorowymi liśćmi, kasztanami i grzybobraniem, ale zwiastunów jesieni w przyrodzie jest znacznie więcej.

W naszej strefie klimatycznej koniec lata oznacza, że rośliny i zwierzęta muszą rozpocząć przygotowania do najtrudniejszej dla nich pory roku, czyli zimy. Drzewa i krzewy liściaste pozbywają się liści, które zimą i tak nie są produktywne (fotosynteza jest utrudniona z powodu niskich temperatur i niedostatku słońca), za to przyczyniają się do utraty znacznych ilości wody, której roślina nie może pobrać z zamarzniętej gleby (susza fizjologiczna), co grozi jej śmiercią.

Dojrzewają też owoce i nasiona, dzięki którym rośliny się rozmnażają. Do odlotu w cieplejsze rejony świata szykują się też ptaki wędrowne, dla których zima w naszym kraju jest zbyt trudnym doświadczeniem (np. bociany, żurawie). Przygotowania do niej rozpoczynają natomiast pozostające na miejscu zwierzęta, które zmieniają futro na cieplejsze i gromadzą zapasy pożywienia w spiżarniach lub dziuplach (np. wiewiórki, bobry). Niektóre też intensywnie żerują, próbując zgromadzić jak najwięcej tłuszczu przed zapadnięciem w sen zimowy (np. jeże, niedźwiedzie, borsuki).

Obserwacje faz rozwojowych roślin pozwoliły ustalić, że jesień w przyrodzie dzieli się na dwa etapy:

  • wczesna jesień, której zwiastunem są m.in. kwitnące wrzosy pospolite i dojrzewające owoce kasztanowców (jest to na ogół koniec sierpnia i wrzesień),
  • jesień, zaczynająca się od żółknięcia liści kasztanowców i brzóz (druga połowa października).

Jesień w ogrodzie: jak zmienia się ogród jesienią?

Zwiastunów jesieni w przyrodzie jest mnóstwo, nie brak ich też w ogrodzie. Pierwszymi oznakami jej nadejścia są m.in. kwitnące zimowity jesienne i wrzosy, a także dojrzewające owoce borówki brusznicy i jarzębiny, a na łąkach żółte kwiaty nawłoci kanadyjskiej.

Pełnia jesieni to natomiast festiwal kolorowych liści pnączy, krzewów i drzew, a także czas barwnych owoców i jesiennych astrów oraz wspaniałych dyń, dojrzewających na zagonach.

Niestety, jesień nie ma jednak wyłącznie oblicza romantycznych kwiatów i tęczowych liści. Panujący o tej porze roku chłód niszczy uprawy warzyw ciepłolubnych (pomidorów, papryki, ogórków), opadające liście zalegają na chodnikach i trawnikach, a letnie byliny przekwitają, pozostawiając po sobie smutne, zasuszone pędy.

Piękne, kolorowe liście w końcu opadają z drzew i krzewów, odsłaniając nagie gałęzie, przez co ogród staje się pusty i smutny. Nie znaczy to jednak, że trzeba zapomnieć o jego urokach aż do wiosny, bo jeśli znajdą się w nim rośliny, które będą go zdobić mimo jesiennej słoty i zimowych mrozów (np. derenie o kolorowych pędach, kwiatostany ozdobnych traw, mikołajków i rozchodników), nadal pozostanie atrakcyjny.

Zobacz też: Jesienne kwiaty w ogrodzie - jakie kolorowe kwiaty zdobią jesienny ogród>>>

Aster
Autor: www.thinkstockphotos.com Aster nowobelgijski zdobi jesienny ogród

Co trzeba zrobić w ogrodzie jesienią?

Jesień w ogrodzie to czas wytężonej pracy.

  • Jesień w warzywniku. W warzywniku trzeba zebrać warzywa i złożyć je w przechowalni (np. piwnicy). Zbiory należy rozpocząć od warzyw ciepłolubnych takich jak ogórki, pomidory czy papryka, a skończyć na tych, które mogą poczekać na swoją kolej nieco dłużej (np. marchew, pietruszka). Po zbiorach trzeba też starannie oczyścić rabaty z resztek roślinnych, aby nie stały się źródłem zakażenia dla roślin w następnym sezonie. Wczesną jesienią możemy też jeszcze coś wysiać lub posadzić np. szpinak zimowy, roszponkę, koper czy cebulę dymkę. Z kolei puste stanowiska, przeznaczone w przyszłym roku pod uprawę warzyw kapustnych i dyniowatych, powinniśmy zasilić obornikiem.

Jesień w ogrodzie warzywnym – pięć najważniejszych prac, które trzeba wykonać jesienią w warzywniku >>>

  • Jesień w sadzie. W sadzie dojrzewają jabłka i gruszki, które także należy zebrać. Można sadzić nowe drzewa i krzewy owocowe. Trzeba usunąć zaschnięte owoce (tzw. mumie) oraz regularnie grabić opadłe liście.
  • Jesień na ogrodowych rabatach. Nie mniej pracy czeka nas też w ogrodzie ozdobnym. Jesienią trzeba wykopać i umieścić w przechowalni cebule i bulwy roślin, które nie zimują w gruncie (np. krokosmie, mieczyki, dalie). Jednocześnie należy też posadzić kwiaty cebulowe, które kwitną wiosną (np. narcyzy, tulipany czy hiacynty). Początek jesieni to także dobry czas na rozmnażanie i odmładzanie bylin kwitnących wiosną i latem (np. liliowców, bergenii, kosaćców kłączowych) oraz sadzenie drzew i krzewów. W tym czasie dobrze jest też usunąć zasychające pędy i liście z większości bylin (m.in. z floksów wiechowatych, liliowców). Z trawników należy też regularnie uprzątać opadające liście, gdyż zalegając na murawie gniją i powodują choroby trawy. Rośliny w całym ogrodzie warto też zasilić specjalnymi, wzmacniającymi nawozami jesiennymi, dzięki którym lepiej zniosą zimę.

Nie przegap:

Jak przygotować trawnik do zimy? Jakie prace trzeba wykonać przed zimą na trawniku >>>

Jesień to najlepszy czas na siew wieloletniej łąki kwietnej >>>

Kompostownik ogrodowy: jak założyć kompostownik w ogrodzie? >>>

Jesienne prace w ogrodzie

Quiz. Jesienne zwyczaje, które mało kto pamięta

Pytanie 1 z 10
Jak celebrowano dawniej "Dokopiny", czyli święto zakończenia kopania ziemniaków?
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE