Umowa dostawy i montażu okien i drzwi: jaką zawrzeć umowę z dostawcą

2020-02-04 16:30 Katarzyna Czajkowska-Matosiuk
Zamówienie okien i drzwi
Autor: Mariusz Bykowski

Kupując okna i drzwi, zawieramy zwykle umowę z dostawcą na ich dostawę i montaż. Na co zwrócić uwagę, podpisując taką umowę dostawy?

Zawierając umowę dostawy i montażu okien oraz drzwi, stajemy się stroną tej umowy, a tym samym podmiotem wynikających z niej praw i obowiązków. Wszystko jest jasne, dopóki relacja z naszym kontrahentem przebiega bezkonfliktowo. Strony realizują postanowienia umowy zgodnie ze swoją wolą, w związku z czym nikomu nie zależy na ich szczegółowej interpretacji. Problem pojawia się oczywiście w sytuacji, gdy dojdzie do sporu. Wówczas każda ze stron zaczyna interpretować klauzule umowne inaczej, w najbardziej korzystny dla siebie sposób. Jeśli nie uda rozwiązać się konfliktu polubownie, konieczne będzie wystąpienie do sądu powszechnego, który w takiej sytuacji jako kluczowe uzna określenie rodzaju umowy łączącej nas z kontrahentem.

Umowa z dostawcą - jaką wybrać

W praktyce bardzo często dochodzi do sporów związanych z wykonywaniem umów montażu. Dlatego warto wiedzieć, czy ze sprzedawcą okien łączy nas umowa o dzieło, czy też umowa o roboty budowlane. Jak się okazuje, wiele osób mylnie twierdzi, że montaż okien to roboty budowlane, a co za tym idzie – umowa między inwestorem i wykonawcą ma charakter umowy o roboty budowlane.

Należy pamiętać, że zarówno umowa o dzieło, jak i umowa o roboty budowlane należą do umów nazwanych, czyli posiadających szczególną regulację kodeksową. Ta regulacja to grupa przepisów prawa, gdzie określone są wzajemne uprawnienia i obowiązki stron:

  • zagadnienia związane z umową o dzieło są unormowane w art. 627-646 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 627, przez umowę o dzieło wykonawca zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia;
  • umowę o roboty budowlane regulują natomiast art. 647-658 k.c. W myśl art. 647 przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.

Biorąc pod uwagę stanowisko Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w sprawie wymiany stolarki okiennej i drzwiowej zaprezentowane na jego stronie internetowej (jeśli montaż okien nie wiąże się ze zmianą wielkości otworów okiennych w budynku, nie mamy do czynienia z robotami budowlanymi), należy przyjąć, że umowy zawierane pomiędzy sprzedawcami a nabywcami okien, których przedmiotem jest wykonanie usługi polegającej na dostawie okien wraz z ich montażem mają charakter umowy o dzieło, a nie umowy o roboty budowlane. Jest to niezwykle istotne, ponieważ decyduje o prawach i obowiązkach stron umowy.

Jakie prawa ma zamawiający

Zamawiający okna i drzwi ma prawo:

  • żądać zmiany umówionego wynagrodzenia, jeśli w toku wykonywania montażu na skutek wydania zarządzenia organu państwowego nastąpiła zmiana wysokości cen lub stawek;
  • odstąpić od umowy o dzieło, jeśli zaszła konieczność znacznego podwyższenia wynagrodzenia kosztorysowego (w takiej sytuacji musi jednak zapłacić wykonawcy odpowiednią część umówionego wynagrodzenia za wykonane prace);
  • nie podwyższać wynagrodzenia, jeśli strony umówiły się na wynagrodzenie ryczałtowe;
  • oczekiwać użycia materiałów dostarczonych przez niego w odpowiedni sposób i złożenia rachunku oraz zwrotu ich niezużytej części;
  • oczekiwać niezwłocznego zawiadomienia przez wykonawcę o tym, że dostarczony materiał nie nadaje się do wykonania montażu albo o zajściu innych okoliczności, które mogą utrudnić
  • prawidłowe wykonanie montażu;
  • odstąpić od umowy przed ukończeniem montażu, jeśli wykonawca opóźnia się z jego rozpoczęciem lub ukończeniem;
  • wezwać wykonawcę do zmiany sposobu wykonania montażu i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin oraz odstąpić od umowy po upływie tego terminu lub powierzyć wykonanie montażu innej osobie;
  • żądać zwrotu materiału dostarczonego przez niego i wydania dzieła w razie odstąpienia od umowy lub powierzenia wykonania montażu innej osobie;
  • odstąpić od umowy, jeśli montaż nie został ukończony, ale pod warunkiem zapłaty umówionego wynagrodzenia (po odliczeniu tego, co wykonawca oszczędził z powodu niewykonania montażu).

Najważniejsze zapisy umowy z dostawcą okien i drzwi

Umowa o dzieło polegające na montażu elementów stolarki bądź instalacji może być zawarta w dowolnej formie, również w sposób dorozumiany. Może to być zatem forma ustna, pisemna, pisemna z urzędowo poświadczoną datą, pisemna z podpisami notarialnie lub urzędowo poświadczonymi, dokumentowa lub akt notarialny. Oczywiście najlepiej jest, gdy wszystkie uzgodnienia zostaną zapisane.

W treści umowy o dzieło powinien być określony jej przedmiot, czyli rodzaj prac lub rzeczy, które mają być wykonane, oraz sposób wykonania montażu. Jeśli umowa nie określa szczegółowo warunków jej realizacji, to wykonawca nie musi się stosować do wskazówek zamawiającego. Może się jednak do nich zastosować, uprzedzając zamawiającego o niebezpieczeństwie zniszczenia lub uszkodzenia dzieła. Jednak w takim przypadku odpowiedzialność za ewentualne wady ponosić będzie zamawiający.

Podstawowym obowiązkiem wykonawcy jest wykonanie montażu w sposób prawidłowy i oznaczony w umowie. Może to zrobić sam lub zlecić wykonanie montażu podwykonawcy, lecz w takim przypadku będzie ponosił odpowiedzialność za działania tej osoby jak za swoje własne. Co ważne, zamawiający może zastrzec w umowie, że montaż musi zostać wykonany przez wykonawcę osobiście.

Zobacz też:

Wykonanie dzieła polegającego na montażu elementów stolarki bądź instalacji wymaga użycia odpowiednich materiałów, narzędzi oraz innych środków (np. projektów i pomiarów). Strony powinny określić w umowie, czyim obowiązkiem będzie dostarczenie materiałów potrzebnych do wykonania montażu, ponieważ przepisy nie nakładają sztywnych reguł w tym zakresie. Jeśli materiałów dostarcza zamawiający, to wykonawca powinien użyć ich w odpowiedni sposób, a także złożyć rachunek z ich wykorzystania oraz zwrócić niezużytą część. Powinien on także ocenić przydatność dostarczonego materiału. Jeśli się okaże, że jest niezdatny do prawidłowego wykonania dzieła lub pojawią się inne okoliczności utrudniające jego realizację, to wykonawca powinien niezwłocznie zawiadomić o tym zamawiającego. Powinien także wstrzymać się z prowadzeniem montażu do czasu dalszych uzgodnień.

Obowiązki zamawiającego

Zamawiający okna i drzwi ma obowiązek:

  • zapłacić wynagrodzenie za wykonany montaż;
  • podwyższyć wynagrodzenie, jeśli w toku wykonywania umowy o dzieło zaszła potrzeba przeprowadzenia dodatkowych, nieprzewidzianych wcześniej prac;
  • podwyższyć wynagrodzenie, jeśli wskutek nieprzewidzianej zmiany stosunków wykonanie montażu groziłoby wykonawcy rażącą stratą;
  • zapłacić wynagrodzenie mimo niewykonania montażu, jeśli wykonawca chciał je wykonać, ale nie uczynił tego z winy zamawiającego (zamawiający może przy tym odliczyć to, co wykonawca oszczędził z powodu niewykonania montażu);
  • zapłacić wynagrodzenie lub jego odpowiednią część, gdy dzieło uległo zniszczeniu lub uszkodzeniu wskutek wadliwości materiału dostarczonego przez niego albo wskutek wykonania dzieła zgodnie z jego wskazówkami, jeśli wykonawca uprzedził go o niebezpieczeństwie zniszczenia lub uszkodzenia dzieła;
  • współpracować z wykonawcą, jeśli jest to niezbędne do wykonania montażu;
  • odebrać dzieło;
  • odebrać materiał w stanie, w jakim się znajduje po rozwiązaniu umowy o dzieło, jeśli materiał należał do wykonawcy, a dzieło częściowo wykonane ma dla wykonawcy jakąś wartość, i zapłacić wykonawcy odpowiednią część wynagrodzenia.

Umowa dostawy i montażu okien i drzwi: wynagrodzenie wykonawcy

Kolejnym niezbędnym elementem umowy o dzieło jest ustalenie wynagrodzenia wykonawcy. Może ono przybrać postać wynagrodzenia :

  • ryczałtowego (określonego z góry co do kwoty);
  • kosztorysowego (określonego poprzez zestawienie materiałów i prac oraz cen za jednostkowych za ich wykonanie);
  • ustalonego w inny sposób (na przykład poprzez połączenie ryczałtu i kosztorysu).

Niewątpliwie najlepszy dla zamawiającego jest ryczałt, daje mu bowiem pewność co do kosztów związanych z wykonaniem umowy o dzieło. Ustalone w ten sposób wynagrodzenie należy się wykonawcy bez względu na poniesione przez niego ostatecznie koszty. Nie ma tu też potrzeby prowadzenia rozliczeń dotyczących ilości wykorzystanych materiałów lub zakresu wykonanej pracy. Ryzyko ustalenia zbyt niskiego wynagrodzenia ciąży na wykonawcy, który nie może się domagać podwyższenia wynagrodzenia, nawet gdy w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac.

Jedynie gdyby nastąpiła zmiana stosunków, której nie dało się przewidzieć, a wykonanie dzieła groziłoby wykonawcy rażącą stratą, sąd mógłby podwyższyć ryczałt albo rozwiązać umowę o dzieło. Zmiana stosunków musi być zdarzeniem zewnętrznym, niezależnym i niemożliwym do przewidzenia przez strony (przykładowo niezapowiedziana wcześniej zmiana stawek celnych lub podatkowych).

W razie umówienia wynagrodzenia kosztorysowego każda ze stron może żądać odpowiedniej zmiany umówionego wynagrodzenia, jeżeli zmienią się wysokości urzędowych cen lub stawek obowiązujących do tej pory w obliczeniach kosztorysowych. Nie dotyczy to jednak należności uiszczonej za materiały lub robociznę przed zmianą cen lub stawek. Ponadto, jeśli w toku wykonywania umowy zaszła konieczność przeprowadzenia dodatkowych prac – nieuwzględnionych w zestawieniu będącym podstawą obliczenia wynagrodzenia kosztorysowego – to rozliczenie umowy o dzieło jest uzależnione od tego, kto sporządził to zestawienie:

  • jeżeli zamawiający – to wykonawca może żądać odpowiedniego podwyższenia wynagrodzenia,
  • a jeśli był to wykonawca – to może żądać on podwyższenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania należytej staranności nie mógł przewidzieć konieczności dodatkowych prac.
    Wykonawca nie może jednak żądać podwyższenia wynagrodzenia, gdy wykonał dodatkowe prace bez zgody zamawiającego.

Jeśli z okoliczności sprawy wynika konieczność znacznego podwyższenia wynagrodzenia kosztorysowego, zamawiający może odstąpić od umowy o dzieło. W takim wypadku musi on jednak zapłacić odpowiednią część wynagrodzenia za dotychczas wykonane prace.

Warto też wiedzieć, że w sytuacji, gdy dzieło nie zostało wykonane, trzeba mimo wszystko za nie zapłacić, jeżeli:

  • wykonanie dzieła doznało przeszkody z przyczyn leżących po stronie zamawiającego;
  • dzieło zostało zniszczone albo uszkodzone wskutek wadliwości materiału dostarczonego przez zamawiającego lub w następstwie wykonania dzieła według jego wskazówek;
  • zamawiający bez uzasadnionej przyczyny odstąpił od umowy.

W dwóch pierwszych wypadkach zamawiający może jedynie odliczyć od wynagrodzenia to, co wykonawca oszczędził, nie realizując dzieła (wartość materiałów i koszt robocizny).

Jakie uprawnienia ma wykonawca montażu

Uprawnienia wykonawcy montażu okien i drzwi to:

  • otrzymanie wynagrodzenia za wykonanie dzieła;
  • żądanie zmiany umówionego wynagrodzenia, jeśli w toku wykonywania prac na skutek wydania zarządzenia organu państwowego nastąpiła zmiana wysokości cen lub stawek;
  • żądanie podwyższenia wynagrodzenia, jeśli w toku wykonywania montażu zajdzie konieczność przeprowadzenia nieprzewidzianych wcześniej prac;
  • żądanie podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego przez sąd, jeśli wskutek nieprzewidzianej zmiany stosunków wykonanie montażu groziłoby mu rażącą stratą;
  • otrzymanie wynagrodzenia mimo niewykonania montażu, jeśli chciał je wykonać, ale nie uczynił tego z winy zamawiającego;
  • oczekiwanie współpracy z zamawiającym;
  • wyznaczenie zamawiającemu odpowiedniego terminu do współpracy;
  • odstąpienie od umowy montażu w przypadku braku współdziałania ze strony zamawiającego;
  • żądanie wynagrodzenia lub jego odpowiedniej części, gdy dzieło uległo zniszczeniu lub uszkodzeniu wskutek wadliwości materiału dostarczonego przez zamawiającego albo wskutek
  • wykonania dzieła według jego wskazówek, pod warunkiem że uprzedził zamawiającego o ryzyku zniszczenia lub uszkodzenia dzieła;
  • żądanie od zamawiającego odebrania materiału w stanie, w jakim się znajduje, jeśli materiał należał do wykonawcy, a dzieło częściowo wykonane ma dla niego pewną wartość.

Kiedy można odstąpić od umowy o dzieło

Z umowy o dzieło wynika obowiązek wzajemnej lojalności i współpracy. Podczas jej realizacji strony powinny więc dokonywać niezbędnych uzgodnień co do sposobu montażu (na przykład w którą stronę mają się otwierać drzwi), dostarczenia rzeczy (materiałów, narzędzi) lub udzielenia stosownych zezwoleń (w tym na wejście wykonawcy na teren obiektu, w którym ma być wykonywana usługa).

Wykonawca może odstąpić od umowy o dzieło, czyli na przykład zaprzestać montowania instalacji, gdy do wykonania montażu potrzebne jest współdziałanie zamawiającego, a zamawiający takiej współpracy odmawia. Wcześniej jednak wykonawca może wyznaczyć zamawiającemu odpowiedni termin z zagrożeniem, że po jego bezskutecznym upływie będzie mógł od umowy odstąpić.

Zamawiający może odstąpić od umowy, jeżeli:

  • wykonawca opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem montażu tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał go ukończyć w umówionym czasie. Nie ma tu znaczenia przyczyna opóźnienia, a zamawiający nie musi wyznaczać dodatkowego terminu przed złożeniem oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Po odstąpieniu od umowy zamawiający i wykonawca powinni zwrócić sobie wzajemnie otrzymane świadczenia (w tym zapłacone do tej pory wynagrodzenie) i naprawić wynikłą w związku z tym szkodę;
  • wykonawca mimo wezwania do zmiany sposobu montażu i wyznaczenia w tym celu odpowiedniego terminu wykonuje montaż w sposób wadliwy albo sprzeczny z podpisaną umową. W takiej sytuacji zamawiającemu przysługuje też prawo, aby po upływie zakreślonego wcześniej terminu powierzyć poprawienie lub dalsze wykonywanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo wykonawcy. Zamawiający może wybrać jedno z tych praw i zrealizować je wedle swojego wyboru;
  • wykonawca żąda znacznego podwyższenia wynagrodzenia kosztorysowego ze względu na zmianę stawek lub opłat ustalanych w drodze zarządzenia organu państwowego lub ze względu na konieczność wykonania dodatkowych prac. W tym wypadku zamawiający może odstąpić od umowy tylko wtedy, gdy usługa montażu nie została jeszcze w całości wykonana. Powinien jednak zapłacić wykonawcy odpowiednią część umówionego wynagrodzenia.

Ponadto zamawiający może odstąpić od umowy przed zakończeniem montażu bez podania przyczyny, ale pod warunkiem zapłaty uzgodnionego wynagrodzenia. Może jedynie odliczyć to, co wykonawca oszczędził z powodu niedokończenia dzieła;

Jakie obowiązki ma wykonawca montażu

Do obowiązków wykonawcy montażu okien i drzwi należą:

  • wykonanie dzieła w postaci montażu okien, drzwi lub instalacji;
  • wydanie dzieła zamawiającemu;
  • użycie materiałów dostarczonych przez zamawiającego w odpowiedni sposób, złożenie rachunku oraz zwrot niezużytej części;
  • niezwłoczne zawiadomienie zamawiającego o nieprzydatności otrzymanych materiałów oraz wstrzymanie się z wykonaniem montażu do czasu dalszych uzgodnień;
  • zmiana sposobu wykonywania montażu na żądanie zamawiającego;
  • zwrot materiałów dostarczonych przez zamawiającego i wydanie mu dzieła w razie odstąpienia przez niego od umowy montażu lub powierzenia jego wykonywania innej osobie;
  • zwrot zamawiającemu niewykorzystanego materiału w razie rozwiązania umowy montażu z powodu niezdolności do pracy.

Gwarancja na montaż okien i drzwi - czy warto ją mieć

Umowa może przewidywać, że wykonane dzieło w postaci montażu będzie objęte gwarancją. W takiej sytuacji powinniśmy dopilnować, żeby zostało w niej określone, jakie wady i przez jaki okres będą objęte gwarancją oraz w jaki sposób i w jakich terminach będą usuwane. Na przykład mogą to być takie zapisy:

"1. Wykonawca udziela dwuletniej gwarancji na wykonane prace opisane w § 1 umowy. Termin gwarancji liczony jest od dnia protokolarnego odebrania prac.

2. W ramach gwarancji Wykonawca zobowiązuje się do bezpłatnego usunięcia wad przedmiotu umowy w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania zawiadomienia o wystąpieniu wady.

3. Wybór sposobu usunięcia wad przysługuje Wykonawcy. Niniejsza gwarancja nie obejmuje wymiany rzeczy na nową.

4. Zawiadomienie o wystąpieniu wady powinno zostać dokonane w formie pisemnej, listem poleconym na adres miejsca wykonywania działalności Wykonawcy, w terminie tygodnia od dnia wykrycia wady.

5. Brak terminowego zawiadomienia o wykryciu wady powoduje utratę roszczeń wynikających z gwarancji.

6. Na żądanie zgłoszone przez Zamawiającego na miesiąc przed upływem gwarancji, Wykonawca zobowiązuje się do pogwarancyjnego przeglądu oraz bezzwłocznego usunięcia stwierdzonych usterek. Za przegląd pogwarancyjny Wykonawcy należy się wynagrodzenie w wysokości… zł, płatne zgodnie z wystawioną fakturą…".

Jeśli wykonawca udzielił zamawiającemu pisemnej gwarancji co do jakości zamontowanego elementu stolarki bądź założonej instalacji, to w razie wątpliwości poczytuje się, że musi on usunąć wadę fizyczną w zamontowanej rzeczy albo dostarczyć rzecz bez wad.

Uwaga! Zakres udzielonej gwarancji nie wyłącza odpowiedzialności wykonawcy za zamówienie w ramach rękojmi. Te sposoby przyjmowania odpowiedzialności za wady są od siebie niezależne, chociaż ich zakres czasami może się pokrywać. Zamawiający może sam zdecydować, które uprawnienia będzie realizował (w wielu przypadkach uprawnienia wynikające z gwarancji są mniej korzystne niż wynikające z rękojmi).

Podstawa prawna:

  • Kodeks cywilny
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Pozostałe podkategorie
KOMENTARZE