Salon był po złej stronie. Architekt całkowicie zmienił układ tego mieszkania z lat 50. w Oświęcimiu

Są takie mieszkania, które już na pierwszy rzut oka wydają się problematyczne. Stary blok, układ zaprojektowany dla zupełnie innego modelu życia, niewygodne podziały pomieszczeń i instalacje, które od razu sugerują gruntowny remont. Łatwo wtedy pomyśleć: kupmy coś w nowym budownictwie.

Ale mieszkania z lat 50. mają też coś, czego często tym nowym brakuje. Wysokie wnętrza, duże okna, dobre doświetlenie, układ pozwalający na przewietrzanie i zieleń, która nie została właśnie posadzona między kolejnymi etapami inwestycji, ale zdążyła dorosnąć razem z osiedlem. W tym przypadku dodatkowym kontekstem jest samo miejsce.

To 65-metrowe mieszkanie znajduje się na powojennym osiedlu Chemików w Oświęcimiu - w przestrzeni, w której socrealistyczna zabudowa uzupełniła przerwany przez wojnę zamysł miasta-ogrodu. 

Metamorfoza mieszkania zaczęła się od radykalnej decyzji

Najważniejsza zmiana nie dotyczyła koloru ścian, wyboru sofy ani nowej zabudowy. Zaczęła się znacznie wcześniej - od ponownego spojrzenia na cały układ mieszkania.

Dotychczasowy salon znajdował się od strony północnej. Tymczasem pomieszczenia położone od południa miały znacznie lepszy dostęp do naturalnego światła. Właśnie dlatego zdecydowano się na radykalne przetasowanie.

Polecamy również: Jasne drewno, kremy i odrobina złota. Tak urządzono 88-metrowy apartament pod Gdynią

Salon został przeniesiony na słoneczną stronę mieszkania

To jedna z tych decyzji, które najlepiej pokazują różnicę między zwykłym remontem a prawdziwą przebudową. Zamiast próbować „upiększyć” zastany układ, architekt Marcin Bąk zadał podstawowe pytanie: czy pomieszczenia naprawdę znajdują się tam, gdzie powinny znajdować się dzisiaj?

- W tej 65-metrowej realizacji na powojennym osiedlu Chemików w Oświęcimiu udowadniam,że świadoma ingerencja w rzut potrafi całkowicie odmienić jakość codziennego życia - mówi autor projektu.

Nowy układ 65 m². Trzy pokoje, biuro i pomieszczenie gospodarcze

Przebudowa niewielkiego mieszkania zawsze wymaga kompromisów. Tutaj zadanie było szczególnie wymagające, bo celem nie było jedynie stworzenie efektownej przestrzeni do oglądania na zdjęciach.

Mieszkanie miało przede wszystkim dobrze działać na co dzień. Po zmianach udało się wygospodarować trzy pełnowymiarowe pokoje, domowe biuro oraz niezależne pomieszczenie gospodarcze. Wszystko w ramach istniejących ograniczeń - liczby okien, pionów instalacyjnych i konstrukcji budynku.

To właśnie dlatego w przypadku starych mieszkań układ funkcjonalny często ma większe znaczenie niż późniejsze decyzje dekoracyjne. Nawet najpiękniejsze wnętrze nie będzie wygodne, jeśli codzienne funkcje zostały źle rozplanowane.

Kuchnia i salon połączone osią widokową. W centrum stanął stół

Jednym z najważniejszych elementów nowego układu stało się połączenie kuchni i salonu.

Centralnym punktem kuchni zaprojektowano stół jadalniany - nie jako kolejny mebel ustawiony przy ścianie, ale jako prawdziwe serce domu. Jest on widoczny już z części dziennej i staje się mocnym punktem całej kompozycji.

Pomiędzy kuchnią a salonem powstała nowa oś widokowa, która łączy przeciwległe okna. Przestrzeń dodatkowo scala jednolita, jasna posadzka.

To prosty, ale bardzo skuteczny zabieg. W mieszkaniu o powierzchni 65 m² szczególnie ważne jest nie tylko to, ile metrów ma każde pomieszczenie, ale również to, jak daleko sięga wzrok. Dobrze zaprojektowane widoki mogą sprawić, że wnętrze odbieramy jako bardziej przestronne, uporządkowane i naturalnie połączone.

Hol przestał być tylko korytarzem. Stał się ramą dla wnętrza

W wielu mieszkaniach korytarz jest przestrzenią, której po prostu nie da się uniknąć. Tutaj postanowiono nadać mu znacznie ważniejszą rolę.

Hol łączy poszczególne części mieszkania wspólną podłogą, ale jednocześnie wyraźnie je oddziela. Zastosowano tu obniżony sufit i ciemną tapetę o geometrycznym wzorze.

Kontrast pomiędzy jasną strefą dzienną a mocniejszym charakterem korytarza nie jest przypadkowy. Hol działa jak portal - przejście, które buduje napięcie i kieruje wzrok dalej, w stronę stołu i kolejnych pomieszczeń.

To przykład, jak przestrzeń komunikacyjna może stać się pełnoprawnym elementem aranżacji, zamiast pozostawać jedynie miejscem „pomiędzy”.

Mała łazienka i ukryte drzwi. Każdy centymetr został wykorzystany

W czasie przebudowy połączono łazienkę i toaletę w jedno pomieszczenie. Dzięki temu udało się nie tylko stworzyć bardziej ergonomiczną przestrzeń, ale również odzyskać dodatkowe miejsce potrzebne do zaprojektowania pełnowymiarowej zabudowy kuchennej.

Drzwi do łazienki zostały zlicowane ze ścianą. Dzięki temu nie dominują wizualnie we wnętrzu i pozwalają dyskretnie ukryć wejście, nawet gdy skrzydło pozostaje lekko uchylone.

To detal, który dobrze pokazuje filozofię całego projektu. W niewielkim mieszkaniu funkcjonalność i estetyka nie muszą ze sobą konkurować. Czasem jedno przemyślane rozwiązanie pozwala poprawić oba te aspekty jednocześnie.

Sypialnia i home office w jednym pokoju. Kolor wyznacza granice

Praca zdalna na dobre zmieniła sposób, w jaki patrzymy na mieszkania. Pokój, który kiedyś miał służyć wyłącznie do snu, coraz częściej musi pomieścić również biurko i komputer.

W tym mieszkaniu sypialnię połączono z domowym biurem, ale bez stawiania kolejnej ściany.

Granice pomiędzy obiema funkcjami wyznacza kolor. Dynamiczna, falująca linia łuków przechodzi przez ścianę i sufit, dzieląc pokój na dwie różniące się atmosferą części. Jedna sprzyja odpoczynkowi, druga została przeznaczona do pracy.

To rozwiązanie pokazuje, że strefowanie nie zawsze musi oznaczać fizyczne zamykanie przestrzeni. Czasem wystarczy odpowiednio poprowadzona linia, zmiana koloru lub materiału, aby mózg odczytał, że właśnie przekraczamy granicę między jedną funkcją a drugą.

Pokój dziecka na drugim końcu mieszkania. Funkcjonalność także brzmi ciszą

Jednym z ciekawszych elementów projektu jest świadome pozostawienie pokoju dziecięcego w jego pierwotnej lokalizacji.

To właśnie tutaj zachowano również oryginalną stolarkę drzwiową - detal, który przypomina o historii mieszkania i nie próbuje jej całkowicie wymazać. Lokalizacja pokoju na drugim końcu mieszkania ma jednak również bardzo praktyczne uzasadnienie. Maksymalny dystans między strefą dziecięcą a sypialnią rodziców tworzy naturalny bufor akustyczny.

Zobacz także: Błękitna kuchnia, oliwkowa zieleń i szachownica. Zobacz kolorowe 82 m² w Gdańsku

Mieszkanie z PRL może mieć ogromny potencjał. Trzeba jednak wiedzieć, od czego zacząć

Ta realizacja jest dobrym przykładem tego, dlaczego nie warto oceniać starego mieszkania wyłącznie przez pryzmat jego obecnego układu.

Socrealistyczne i powojenne budownictwo bywa dziś traktowane z pewną rezerwą. Kojarzy się z ograniczeniami, powtarzalnością i rozwiązaniami, które przestały odpowiadać współczesnemu stylowi życia. Ale często właśnie za tymi ścianami kryją się wysokie pomieszczenia, dobre proporcje, światło wpadające z kilku stron i lokalizacja w otoczeniu dojrzałej zieleni.

Oczywiście potencjał nie oznacza braku problemów. Przed rozpoczęciem przebudowy trzeba dokładnie sprawdzić stan techniczny mieszkania, instalacje, konstrukcję, przebieg pionów oraz to, które ściany można bezpiecznie zmienić. Dopiero później przychodzi czas na kolory, materiały i meble.

Ta 65-metrowa metamorfoza pokazuje jednak coś jeszcze. Czasami największą zmianę we wnętrzu przynosi nie nowa sofa, modna kuchnia czy efektowna tapeta.

Czasami wystarczy odważyć się zadać pytanie, które podczas remontu pada zbyt rzadko: A co, jeśli salon wcale nie powinien być tam, gdzie jest teraz?