Spis treści
Deska to najstarsza z drewnianych form wykończenia podłogi. Stabilna, wytrzymała może znieść wszystkie obciążenia, chociaż trzeba ją okresowo odnowić, aby zachowała ładny wygląd. Kiedyś były tylko w z litego drewna, a współcześnie są dostępne z drewna klejonego warstwowo – tego typu elementów nie należy mylić z panelami, gdyż to zupełnie inna kategoria produktów.
Podłoga w pigułce
Podłoga jest elementem wykończenia pomieszczeń składającym się z podkładu podłogowego i wykończenia w postaci posadzki. W dzisiejszym budownictwie podkładem podłogowym jest najczęściej warstwa zaprawy betonowej - wylewki. Wylewka należy do podłoży tzw. pływających. Jest odizolowana od stropu i ścian warstwą izolacji cieplnej i akustycznej oraz przeciwwilgociowej. Pierwszą tworzą najczęściej płyty z twardej pianki polistyrenowej, drugą folia polietylenowa.
Tradycyjnym rodzajem podkładu podłogowego są legary, czyli grube belki drewniane układane na stropie. Dawniej spotykało się czasem legary, które jednocześnie pełniły funkcję belek stropowych. Zarówno kiedyś jak i teraz są nieodłącznymi elementami podłóg układanych na stropach drewnianych. Dzisiaj legary podłogowe są układane na warstwie izolacji przeciwwilgociowej na stropach drewnianych i betonowych. Pomiędzy legary wkłada się przeważnie płyty izolacyjne z wełny mineralnej, ale można również zastosować lekki materiał w postaci sypkiej keramzyt, perlit. Podkład podłogowy z legarów może składać się z dodatkowej warstwy, którą tworzą przybite do niego deski lub płyty wiórowe, noszące nazwę ślepej podłogi – do niej mocowana lub układana jest warstwa posadzki.
Deski lite na podłodze
Posadzki wykonane z desek noszą nazwę tzw. białej podłogi. Do wykonania takiej posadzki stosuje się deski o grubości minimum 22-25 mm. Grubość jest uzależniona od szerokości – im szersza deska tym większa jest szerokość elementów. Dawniej do układania stosowane były deski i szerokości przekraczającej 50 cm, a standardem było 30 – 40 cm. Dzisiaj 30-centymetrowe to rzadkość, ale warto poszukać w lokalnych tartakach i stolarniach, bo można tam zamówić i szersze. W supermarketach budowlanych ich na pewno nie znajdziemy. Jeśli chodzi o długość to w sprzedaży dostępne są najczęściej deski o długości 2-6 m. Deski mają po jednej stronie wyfrezowane rowki na całej długości - liczba zależy od szerokości - to zabezpieczenie przeciw wypaczaniu się materiału pod wpływem zmian wilgotności.
Długość desek powinna wystarczać na pokrycie podłogi bez potrzeby sztukowania – wtedy podłoga wygląda najbardziej efektownie. Oczywiście można stosować deski krótsze od wymiarów podłogi, ale ich długość powinna być przynajmniej trzykrotnie mniejsza niż jej wymiar. Pozwala to na ułożenie desek tak, aby styki desek w jednym rzędzie znajdowały się mniej więcej w połowie każdej deski warstwy następnej. Deski powinniśmy układać prostopadle do ściany z otworem okiennym tak aby światło wpadające ślizgało się po ich krawędziach. Taki sposób uwidoczni rysunek, zminimalizuje ewentualne wypukłości i optycznie powiększy wnętrze.
Jak ułożyć podłogę z desek?
Posadzka z desek będzie wyglądać estetycznie i oryginalnie jeśli przed ułożeniem obejrzy się każdą z desek i odpowiednio ustali kolejność układania kierując się rysunkiem i rozmieszczeniem słojów.
Podłogi z drewna powinno się układać w temperaturze 15-20ºC. Dobrze jeśli materiał na posadzkę drewnianą poleży dwa, trzy dni w warunkach w jakich będzie później układany i eksploatowany. Posadzki układa się z pozostawieniem przy ścianach szczelin o szerokości 20 mm, co pozwala na swobodną pracę drewna przy zmieniającej się w pomieszczeniach temperaturze i wilgotności.
Deski mocujemy na legarach lub na warstwie ślepej podłogi. Legary pod podłogę białą powinny być rozmieszczone, co ok. 60 cm. W czasie układania deski dociskamy dokładnie jedną do drugiej za pomocą klinów i klamer stolarskich. Deski przybijane są do legarów. Współczesne deski mają wyprofilowane krawędzie z pióro-wpustami. Gwoździe wbija się w wyżłobienie wpustu na krawędzi bocznej deski.
Wykończenie i konserwacja podłogi z desek
Deski podłogowe mogą być olejowane lub lakierowane. Posadzki olejowane są zawsze dodatkowo woskowane. Woskowanie jest czynnością przeprowadzaną przynajmniej dwa razy w roku przy użyciu płynnego wosku. Wosk tworzy na powierzchni olejowanej posadzki warstwę ochronną chroniącą przed zarysowaniami, wnikaniem wody i innych płynnych substancji mogących trwale przebarwić drewno. Woski do olejowanych podłóg mogą mieć różne odcienie, tak aby można było je dopasować do tonacji barwnej drewna. W miejscach bardziej narażonych na zabrudzenia stosuje się woski specjalne o zwiększonej odporności chemicznej. Do mycia i konserwacji woskowanych podłóg służą specjalne płyny i pasty z dodatkiem wosku.
Woskowane powierzchnie z czasem ulegają ściemnieniu, co określa się mianem patyny. W celu przywrócenia jednolitego i naturalnego koloru trzeba podłogę oczyścić z wosku. Służą do tego specjalne preparaty do zmywania woskowych powłok. Trzeba jednak uważać, aby kupić zmywacz o określonej sile działania, która nie pozwoli na uszkodzenie powłoki olejowej. Są bowiem w sprzedaży zmywacze do wosku i tłuszczów, które pozwalają na wyczyszczenie posadzki do surowego drewna. Informację o zastosowaniu i sile działania znajdziemy na opakowaniu.
Powierzchnie podłóg lakierowanych są łatwiejsze do pielęgnacji. Wystarczy w zasadzie je tylko zmywać wodą z dodatkiem łagodnych detergentów. Warto jednak zastosować specjalne płyny myjąco-konserwujące. Dzięki nim lakierowane powierzchnie dłużej zachowują swoje właściwości i wyglądają jak nowe. Płyny te pozostawiają przezroczystą warstwą ochronną, która przeciwdziała ścieraniu się powłoki lakierniczej i powstawaniu rys. Środki te pozwalają na zachowanie odpowiedniego stopnia połysku lakieru od matowego do błyszczącego.
Do zalet posadzki z litego drewna należy oczywiści możliwość renowacji bez utraty jakości. Można ją przeprowadzać wielokrotnie zdzierając zniszczone powłoki i nakładając nowe.
Drewniana tradycja
W naszej strefie klimatycznej powszechnie stosowanym i sprawdzonym materiałem wykończeniowym podłóg jest drewno drzew iglastych i liściastych, najczęściej: świerku, sosny, jodły, dębu, jesionu, buka, a także, choć rzadziej modrzewia, brzozy, klonu, orzecha, wiązu, grabu, czereśni. Popularne są też gatunki drewna egzotycznego.
Drewno są tradycyjnym materiałem wykończenia podłóg w pomieszczeniach mieszkalnych: pokojach dziennych, sypialniach, gabinetach, czyli tam, gdzie nie są narażone na częsty kontakt z wodą, produktami spożywczymi i piachem, pyłem z ulicy. Twarde gatunki drewna np. dąb są bardziej odporne na wilgoć, zarysowania i z tego względu znajdują zastosowanie również do pokrywania podłóg w łazienkach i kuchniach.
