Jak dobrać profile i listwy, by płytki ceramiczne wyglądały perfekcyjnie?

Krawędzie płytek są narażone na uszkodzenia mechaniczne, takie jak zadrapania, obtarcia czy obtłuczenia. Podczas układania okładziny powstają szczeliny, przez które może przedostawać się woda. By zapobiec tego typu zjawiskom, stosuje się zabezpieczenia między innymi w postaci profili do płytek. Skojarzenia wielu osób prowadzą do dawnych listew z plastiku, które królowały w łazienkach wykańczanych w poprzednich dziesięcioleciach. Stosowano je na szeroką skalę – owszem, chroniły one narożniki ścian wykańczanych płytkami, ale ich estetyka pozostawiała wiele do życzenia. Dość topornie wyglądające listwy szybko matowiały, a białe żółkły, tworząc duży dysonans na przykład w połączeniu z białymi fugami. Na szczęście obecnie stosowane listwy i profile w niczym nie przypominają tamtych sprzed lat.

Kryteria doboru profili do okładzin ceramicznych

1. Materiał dobrany do miejsca montażu

Profile metalowe – aluminiowe i ze stali nierdzewnej są najbardziej trwałe i odporne na uszkodzenia mechaniczne. Profile z PCW są rozwiązaniem bardziej ekonomicznym, ich estetyka w ostatnich latach również się poprawiła, ale są mniej trwałe niż metalowe. W warunkach intensywnego użytkowania stawiamy na jakość materiału.

2. Wymiary dopasowane do funkcji

Grubość profilu powinna być dopasowana do grubości płytek, ale ma również wpływ na trwałość zabezpieczenia. Odpowiednio gruby profil zapewnia dobre wsparcie i solidne zabezpieczenie narożników, zbyt cienki profil może być niestabilny. Długość należy dobrać precyzyjnie do zastosowania. By uniknąć nieestetycznych połączeń, należy wybierać dłuższe elementy – 250 cm odpowiada standardowej wysokości pomieszczeń.

3. Kolor i struktura zgodna z aranżacją pomieszczenia

Oferta rynkowa pozwala dostosować wygląd listew i profili nie tylko do koloru okładziny, ale także barwy fug i zapraw uszczelniających. W wielu realizacjach z udziałem profili dekoracyjnych stawia się jednak na zestawienia kontrastowe, różnicujące nie tylko barwy, ale i faktury czy stopień połysku listew i okładzin. Pamiętajmy jednak, że wybrany kolor czy struktura mogą nie być dostępne od ręki.

• Łazienka w stylu retro. Powrót do przeszłości z odrobiną nowoczesności

Odpowiedź na współczesne trendy

Obecnie projektowane łazienki mają wiele miejsc, w których narożniki i brzegi okładzin ceramicznych są wyeksponowane. Przykładem mogą być płytki układane do połowy wysokości ścian, obudowy stelaży WC czy dodatkowe ścianki dzielące przestrzeń łazienek na strefy. Sposób układania płytek do połowy ściany lub zakończenie powierzchni okładziny na innej wysokości to jeden z trendów wnętrzarskich. Zamiast tradycyjnych brodzików stosuje się rozwiązania z odpływem liniowym, w przypadku których sposób układania posadzki ceramicznej i łączenie jej ze ścianą decyduje o funkcjonalności.

Z kolei moda na otwarte wnętrza sprawia, że bardzo często widoczne są połączenia posadzek z różnych materiałów. Wszystkie te miejsca wymagają funkcjonalnego, trwałego i estetycznego wykończenia.

Stosowane obecnie listwy i profile albo są tak dyskretne, że po ich zamontowaniu stają się prawie niewidoczne, albo przeciwnie – są tak zaprojektowane, by wyeksponowany został ich wygląd i dodatkowo podkreślone zostały walory okładziny. Wyróżnia je też wszechstronność w dopasowaniu do różnych materiałów – profile doskonale współpracują z takimi materiałami jak płytki ceramiczne, szkło i kamień.

Glazurnicy muszą też stawić czoła różnym wyzwaniom, na przykład wykonywaniu narożników trójstronnych z cięciem ukośnym na każdym końcu profilu. Odpowiedzią producentów na takie wyzwania są rozwiązania systemowe profili, dzięki którym nie trzeba się martwić o nieestetyczne połączenia listew – dopasowane profile narożnikowe i zaślepki zamykają otwarte przekroje profili i zabezpieczają krawędzie płytek. Zaletą nowoczesnych profili jest łatwość montażu i docinania – nawet majsterkowicz sobie z tym poradzi.

• Szara łazienka nie musi być nudna!

Listwy i profile metalowe: co lepsze aluminium czy stal

Listwy i profile są wykonane z materiałów o wysokich parametrach technicznych i użytkowych.

Metalowe produkuje się ze stopów stali, mosiądzu lub aluminium, ale cechy użytkowe profili zależą od sposobu wykończenia powierzchni danego metalu lub stopu. Aluminium jest lekkie i odporne na korozję, można je anodować na różne kolory – złoty, srebrny, tytanowy czy wykończyć w wersji lustrzanej, szczotkowanej lub piaskowanej.

Drugi najlepszy wybór pod kątem trwałości to stal nierdzewna. Nie wszystkie te materiały są w jednakowym stopniu odporne na działanie czynników chemicznych zawartych w takich substancjach, jak na przykład wapno, kleje do płytek czy środki czyszczące, ich wytrzymałość mechaniczna jest również zróżnicowana. Poszczególne rodzaje metali mają sprecyzowany przez producenta zakres stosowania, warto się dobrze z nimi zapoznać przed zakupem.

Na przykład aluminium i stal nierdzewna nie są odporne na wszystkie związki chemiczne, dlatego należy unikać kontaktu ze agresywnymi produktami, takimi jak kwas solny i kwas fosforowy. Produkty do czyszczenia kamienia, płytek ceramicznych i gresu zawierające kwas solny, amoniak, środki dezynfekujące lub wybielające uszkadzają powierzchnię metalu i mogą powodować silną korozję.

Z drugiej strony walory użytkowe listew i profili metalowych są w niektórych przypadkach wyższe niż wynikałoby to z cech samych metali. Są na przykład profile pokryte powłoką antybakteryjną, która nawet o 99% redukuje możliwość namnażania się bakterii, zapewniając wysoki poziom higieny w pomieszczeniu przez długi czas i pomagając w utrzymaniu go w czystości. Kolorystyka nowoczesnych listew i profili wykonanych z metali jest bardzo bogata.

• Płytki wielkoformatowe to hit wśród materiałów wykończeniowych. Jak je ułożyć?

Profile i listwy lakierowane: jakie kolory są dostępne

Oprócz kolorów naturalnych dla danego metalu profile i listwy lakierowane są dostępne w szerokiej palecie kolorów RAL. Kolory metali oferowane są w wykończeniu połyskującym lub matowym. Kolory „metalowe” i lustrzane tworzyw sztucznych uzyskuje się, stosując metodę PVD – Physical Vapor Deposition (zwaną metodą sputteringu). Polega ona na katodowym rozpylaniu atomów metalu i osadzaniu ich na powierzchni wyrobu.

Listwy z PCW - czy będą dobrze wyglądać

Technologia metalizacji sprawia, że listwy PCW do złudzenia mogą przypominać metal, a kolor profilu uzyskany w procesie PVD jest niezwykle trwały, nie blaknie ani nie ściera się podczas użytkowania. Ponadto producenci oferują również produkty wiernie odwzorowujące teksturę fugi cementowej. Kupując u jednego producenta profile oraz fugi i uszczelniacze silikonowe, możemy mieć pewność, że dobierzemy produkty zgrane kolorystycznie. Na rynku są także profile rektyfikowane. Listwa tego rodzaju poddawana jest specjalnemu procesowi cięcia, co powoduje, że ma ona „ostre” krawędzie, tworzące kąt prosty, dzięki czemu możliwy jest montaż bezfugowy lub minimalne użycie fugi w połączeniu z płytkami rektyfikowanymi. Stalowe listwy płaskie są dostępne również jako samoprzylepne – kupuje się je w formie taśmy i przycina do potrzebnego wymiaru. Do wyboru są kolory złoty, srebrny, czarny i miedziany. PCW stosowane do produkcji profili i listew to winylowa kompozycja z twardego, bezołowiowego, odpornego na uderzenia i samogasnącego PCW lub PCW koekstrudowanego. Ten rodzaj tworzywa nie odkształca się, nie pęka, nie łuszczy, nie gnije ani nie odbarwia. Są dostępne w szerokim wachlarzu kolorów i rozmiarów.

Listwy brodzikowe

Do wykonania modnego prysznica, w którym klasyczny brodzik zastępowany jest posadzką z płytek z odpływem liniowym, stosuje się listwy spadkowe do odpływu liniowego. Taka listwa ma za zadanie umożliwić wykonanie spadku bez konieczności docinania płytek w „kopertę”. Ich specjalna konstrukcja zapewnia odpowiedni spadek (2%) umożliwiający skuteczne odprowadzanie wody do odpływu, co jest niezbędne, by uniknąć zastoju wody i ewentualnych przecieków. Dodatkowo listwa spadkowa prysznicowa maskuje nierówne zakończenia płytek, nadając strefie prysznica spójny wygląd. Umożliwia uzyskanie równej, czystej linii. To również efektowny akcent, który wzbogaca wygląd całej łazienki, podkreślając jej styl.

Wybierając listwę spadkową prysznicową, należy zwrócić uwagę na materiał, z którego jest wykonana. Najczęściej są wybierane stal nierdzewna i aluminium, które są trwałe i odporne na korozję. Listwy spadkowe są barwione w technologii PVD – ten rodzaj wykończenia zapewnia im trwałość oraz odporność na wilgoć i uszkodzenia.

Listwy do odpływu liniowego mogą być czołowe, przyścienne i krawędziowe. Dostępne są też profile brodzikowe ścienne do montażu międzypłytkowego szyby prysznicowej. Mimo że profil nie jest widoczny od zewnątrz, to świetnie spełnia swoje zadanie: utrzymuje szybę pomiędzy płytkami, równomiernie podpierając ją na całej powierzchni styku, a nie tylko w miejscu kołków, jak to ma miejsce przy klasycznych profilach. Dodatkowo przy zastosowaniu szyby z białego szkła kolor profili tworzy subtelną linię kolorystyczną w miejscu łączenia szyby z płytkami.

Kształty profili wykończeniowych i listwy do zadań specjalnych

Alternatywa dla akrylu, silikonu i fazowania płytek

Wykończenie okładzin ceramicznych na ścianach i narożnikach to główna rola profili do płytek. Brzeg okładziny układanej tylko do pewnej wysokości ściany łazienki może wymagać dodatkowego wykończenia.

Płytki typu glazura mogą mieć boki niezabezpieczone warstwą szkliwa; takie krawędzie nie tylko nie wyglądają estetycznie, ale też wnika przez nie wilgoć do środka płytki. Glazurnicy często zabezpieczają brzegi wąskim paskiem akrylu w takim samym kolorze jak fuga, ale lepszym rozwiązaniem są gotowe listwy narożne aluminiowe lub stalowe. Elementy te maskują również nierówności cięć płytek, które mogą się zdarzyć nawet najbardziej wprawnemu glazurnikowi stosującemu nowoczesny sprzęt do cięcia wyrobów ceramicznych. W narożnikach, na styku ściany z podłogą czy wokół wnęk i półek i w innych miejscach, gdzie układa się docinane płytki, profile tworzą bardziej estetyczne połączenia niż akryl.

Estetycznego wykończenia wymagają także narożniki ścian wykańczanych okładziną ceramiczną, a także zabudowa stelaża WC – prostopadłościenna bryła wykonana z płyt g-k lub płyt budowlanych najczęściej jest wykańczana płytkami ceramicznymi. Jeszcze do niedawna obowiązującym sposobem na wykończenie brzegów płytek stykających się na płaszczyznach pod różnym kątem było ich szlifowanie do kąta prostego, czyli fazowanie – taki był wymóg większości inwestorów i takie umiejętności musiał posiadać każdy szanujący się glazurnik.

Obecnie, wraz z pojawieniem się nowoczesnych profili wykończeniowych coraz częściej zamiast szlifowania stosuje się profile wykończeniowe, które prezentują się estetycznie, a przy tym doskonale chronią brzegi płytek przed uszkodzeniami. Listwy do płytek uszczelniające mogą z kolei zastąpić silikon w miejscach wymagających uszczelnienia, zapobiegając wnikaniu wody pod okładzinę i powstawaniu pleśni czy grzybów. Za pomocą takiej listwy w łatwy i szybki sposób można wypełnić i zamaskować łączenia powierzchni na przykład między blatem i ścianą, a także brodzikiem, umywalką, wanną i ścianą. Estetyczny i trwały efekt osiąga się natychmiast, bez konieczności czekania, jak ma to miejsce w przypadku schnięcia wypełniaczy silikonowych. Taśma takiej uszczelki jest elastyczna i ma grubość 1 mm, dzięki czemu doskonale nadaje się do wypełniania nawet bardzo wąskich szczelin.

Dostępne są listwy uszczelniające w różnych wersjach – narożniki zewnętrzne, wewnętrzne, trójramienne, zaślepki prawe i lewe. Uszczelki są wodoodporne i antybakteryjne, więc z powodzeniem można za ich pomocą zabezpieczać wszystkie miejsca narażone na bezpośrednie zalewanie wodą. Łatwo się je czyści. Kolory uszczelek odpowiadają palecie barw dostępnych na rynku silikonów.

Posadzki bez uskoków i bezpieczne schody

Łączenie dwóch różnych materiałów posadzkowych często powoduje różnice wysokości. Listwy najazdowe to produkty, które służą do tworzenia łagodnego i bezstopniowego przejścia między okładzinami różnego typu, na przykład między płytką i wykładziną dywanową lub między płytką i podłogą drewnianą.

Listwy najazdowe mogą mieć różną konstrukcję:

• niewielki uskok zamaskuje listwa półokrągła, skośna i w kształcie litery L (do 10 mm) oraz litery P (do 14 mm),
• do większych stosuje się profile składające się z profilu nośnego i dwóch listew montażowych o różnej wielkości. Dzięki odpowiedniej kombinacji umożliwiają one wyeliminowanie uskoku między podłogami o różnych poziomach. Giętkie połączenie umożliwia liczne kombinacje. Tego typu profile dostępne są w wysokościach 10, 12,5, 15, 20 mm, co oznacza, że łączą one posadzki o nachyleniu odpowiadającym tym wartościom. Nieduże nachylenie profilu ułatwia przemieszczanie po nich wózków lub krzeseł na kółkach. Listwy mają ryflowania na części powierzchni, które zapobiegają poślizgowi, zwiększając tym samym bezpieczeństwo użytkowania posadzki.

Nawet jeśli różne posadzki są ułożone na tej samej wysokości, stosuje się listwy, których zadaniem jest uszczelnienie takiego miejsca i wyrównywanie naprężeń różnych materiałów. Listwy ze stali nierdzewnej i mosiądzu mogą być poddawane nawet silnym naprężeniom.

Na rynku znajdziemy też profile wyginane i cokoły do układania podłóg z płytek ceramicznych, parkietów, wykładzin, drewna, laminatu itp., gdzie konieczne jest wykończenie krzywoliniowej krawędzi podłogi lub ściany. Profile te można łatwo modelować, dostosowując je do wymaganych krzywizn. W przypadku układania posadzek ceramicznych na dużych powierzchniach, gdzie trzeba wykonać dylatacje, stosuje się listwy dylatacyjne, których zadaniem jest również maskowanie łączeń oraz ewentualnych niedoskonałości cięcia lub ułożenia nawierzchni. Do wykończenia krawędzi stopni schodów stosuje się profile krawędziowe półokrągłe, owalne lub płaskie.

Listwy schodowe stanowią skuteczne zabezpieczenie przed poślizgnięciem i chronią brzegi płytek przed uszkodzeniem. Dostępne są także listwy schodowe z gumą o ryflowanej powierzchni.

Z jakiego metalu profile i listwy

1. Aluminium anodowane oraz polerowane. Profile wykonane z tego rodzaju metali mają umiarkowaną odporność na czynniki chemiczne i atmosferyczne. Mokry cement i jego pochodne powodują powstawanie substancji alkalicznych, które jeśli pozostaną na powierzchni profilu, mogą spowodować korozję metalu. Widoczna powierzchnia profilu powinna być więc systematycznie i delikatnie oczyszczana z cementu, kleju i materiałów używanych do fugowania.

2. Aluminium lakierowane. Profile i listwy mają umiarkowaną odporność na działanie czynników chemicznych i atmosferycznych oraz niską odporność na naprężenia mechaniczne, które mogą spowodować uszkodzenie powierzchniowej warstwy lakieru. Z tego powodu nie powinno się ich stosować do posadzek. Podobnie jak w przypadku aluminium anodowanego i polerowanego widoczną powierzchnię profilu należy systematycznie i delikatnie oczyszczać z cementu, kleju i materiałów używanych do fugowania.

3. Stal nierdzewna. Charakteryzuje się doskonałą odpornością na działanie podstawowych czynników chemicznych i atmosferycznych, wapna i zaprawy, klejów do płytek i środków czyszczących. Stal nierdzewna jest odporna na korozję oraz uszkodzenia mechaniczne, co pozwala na pozostawienie jej w nienaruszonym stanie na dłuższy czas. Dodatkowo powierzchnia listew umożliwia łatwe utrzymanie jej w czystości. W wersji AISI 304 sprawdza się w standardowych warunkach domowych, ale profile wykonane ze stopu stali AISI 316 charakteryzują się odpornością na działanie chloru i soli morskiej, można je więc stosować w warunkach ekstremalnych.

4. Mosiądz błyszczący. Ma efektowny kolor „starego złota”, profile są nabłyszczane mechanicznie. Są odporne na działanie czynników chemicznych i naprężenia mechaniczne, ale Ich powierzchnię zewnętrzną należy chronić przed zarysowaniem lub przetarciem. Na widocznych powierzchniach mosiężnych zachodzi zjawisko utleniania powodujące powstanie patyny. W warunkach dużej wilgotności lub działania czynników korodujących mosiądz ulega silnemu utlenianiu, w wyniku czego na jego powierzchni mogą powstawać plamy. Należy je usunąć za pomocą środków ściernych lub nabłyszczających.

5. Mosiądz chromowany. Profile są odporne na działanie promieni UV oraz czynników chemicznych i atmosferycznych. Nie zaleca się stosowania profili z mosiądzu chromowanego do posadzek znajdujących się w miejscach o dużym natężeniu ruchu.

• Jak układać płytki wielkoformatowe na podłodze i na ścianie? Jaka grubość kleju pod płytki?

Jak montuje się profile do płytek

Profile montuje się razem z płytkami, na zaprawie klejowej, co zapewnia trwałe i solidne połączenie. Mocuje się je bezpośrednio pod płytkami – na zewnątrz pozostaje natomiast widoczna ich estetyczna część.

Przed montażem należy sprawdzić, czy grubość układanej okładziny nie przekracza wysokości wybranego profilu. Koniecznie należy usunąć zabezpieczenie (folię ochronną lub termokurczliwą) warstwy powierzchniowej produktu. Listwy mają standardowe długości, dlatego należy odmierzyć wymaganą długość i przyciąć na wymiar odpowiednim narzędziem – szlifierką kątową lub brzeszczotem.

Listwę przyklejamy, rozprowadzając klej na powierzchni układania za pomocą pacy zębatej. Dosuwamy profil do położonej wcześniej okładziny i wyrównujemy względem jej powierzchni. Następnie delikatnie układamy pozostałą część okładziny, dbając o to, by była wyrównana względem profilu i znajdowała się w odpowiedniej odległości od niego (1 do 2 mm). Przestrzeń między okładziną a profilem uszczelniamy fugą.