Spis treści
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych miało wejść w życie 20 września 2026 r. Wciąż jednak nie zostało podpisane i ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Treść projektu rozporządzenia jest jednak znana, więc wyjaśniamy, co się zmieni, gdy już zostanie przyjęte.
Wcześniej zajęliśmy się odległością domu od granicy działki, dojazdem do niej i jej zagospodarowaniem. Artykuł na ten temat można przeczytać tutaj: Szerszy dojazd do działki i większy garaż w granicy. Omówiliśmy też dostępność budynków dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej, dostęp do światła i przepisy dotyczące akustyki.
Jakie przepisy obowiązują obecnie wyjaśniamy tutaj: Nowe Warunki techniczne spóźnione, ratunek w prowizorce
W tym tekście zajmiemy się domami bezemisyjnymi, obowiązkiem wykorzystywania energii słonecznej oraz przepisami dotyczącymi fotowoltaiki i magazynów energii.
Fotowoltaika i magazyny energii - jakie przepisy obowiązują?
Wciąż obowiązujące WT powstały w czasach, gdy domowe instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii praktycznie nie występowały. W nowych poświecono im sporo miejsca, głównie w dziale VI: Bezpieczeństwo pożarowe.
Zapisano tam między innymi (w § 303-310), że przewody instalacji fotowoltaicznej po stronie prądu stałego prowadzi się na zewnątrz budynku. Jeśli zajdzie konieczność poprowadzenia ich wewnątrz, muszą zostać ukryte w tynku lub w osłonach o określonej klasie odporności ogniowej. Falownik ma być umieszczony na zewnątrz lub w pomieszczeniu nieprzeznaczonym na pobyt ludzi. Każda instalacja PV musi posiadać urządzenie do monitorowania stanu izolacji po stronie prądu stałego oraz urządzenie do wykrywania i przerywania zwarć łukowych (to jedna z głównych przyczyn pożarów tych instalacji).
Niezbędny jest wyłącznik awaryjny PV, który umożliwi ekipom ratowniczym (na przykład straży) szybkie i bezpieczne odłączenie napięcia w przewodach prądu stałego prowadzonych wewnątrz budynku. Panele mają być montowane w sposób ograniczający możliwość rozprzestrzeniania się ognia.
Przepisy dotyczące magazynów energii BESS (Battery Energy Storage System), czyli systemów służących do gromadzenia energii elektrycznej na przykład z fotowoltaiki, znajdują się w § 311-318.
Magazyn o pojemności powyżej 2 kWh ma być wyposażony między innymi w system zarządzania akumulatorami i monitorowania parametrów pracy. W budynku należy przewidzieć wyłącznik awaryjny BESS, który umożliwi ekipom ratowniczym odłączenie obwodów magazynu.
Magazyn o łącznej pojemności do 60 kWh będzie można instalować na pierwszej lub drugiej kondygnacji podziemnej albo na dowolnej kondygnacji nadziemnej, jeżeli zapewniony zostanie dostęp ekip ratowniczych. Dla większych systemów przewidziano stopniowo zaostrzane ograniczenia lokalizacyjne i przeciwpożarowe.
Stosowane w domach jednorodzinnych magazyny o pojemności nieprzekraczającej 30 kWh podlegają łagodniejszym wymaganiom niż duże instalacje. Nadal trzeba jednak przewidzieć na nie odpowiednie miejsce (pomieszczenie techniczne, gospodarcze, maksymalnie dwustanowiskowy garaż) oddzielone przeciwpożarowo od reszty budynku. Pomieszczenie z akumulatorami musi mieć wentylację i czujki: dymu oraz tlenku węgla. Lokalizację magazynu energii najlepiej zatem zaplanować jeszcze w trakcie projektowania domu.
Domy bezemisyjne 2026, czyli co wynika z dyrektywy EPBD
Polska jest zobowiązana do wdrożenia do krajowego prawa zapisów unijnej Dyrektywy 2024/1275 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD), nazywanej u nas krótko dyrektywą budynkową. I czyni to między innymi za pomocą nowego Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Zgodnie z tymi przepisami od 2030 r. wszystkie nowe domy w UE mają być bezemisyjne. Pozostałe trzeba będzie doprowadzić do tego standardu do 2050 r. Nowe budynki należące do instytucji publicznych mają być bezemisyjne nawet wcześniej, bo od 1 stycznia 2028 r. W projekcie nowych WT zapisano to w dziale X: Oszczędność energii i izolacyjność cieplna, w § 356.
Budynek bezemisyjny nie może powodować na miejscu emisji dwutlenku węgla ze spalania paliw kopalnych, ma mieć bardzo wysoką charakterystykę energetyczną, a jego niewielkie zapotrzebowanie na energię powinno być pokrywane ze źródeł odnawialnych albo efektywnego systemu ciepłowniczego.
Wartość wskaźnika zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP dla domu jednorodzinnego zostaje na razie na niezmienionym poziomie i wynosi 70 kWh/(m²·rok). Od 1 stycznia 2030 r. zostanie obniżona do 63 kWh/(m²·rok). W praktyce oznacza to, że od 2030 r. w nowym domu nie będzie można zastosować jako podstawowego źródła ciepła kotła gazowego, olejowego czy węglowego. Nowe przepisy promują pompy ciepła, ale nie wkluczają kotłów na biomasę (na przykład pelety), którą Unia uznaje za paliwo odnawialne i neutralne klimatycznie, a więc dopuszczone w domu bezemisyjnym.
Projekt rozporządzenia zawiera też taki zapis: „Zapewnia się ograniczenie ryzyka przegrzewania budynku w okresie letnim” (§ 356 ust. 6). Wzrośnie zatem znaczenie zewnętrznych osłon okiennych i projektowania budynków tak, żeby się nie przegrzewały.
Przeczytaj też: Dom bezemisyjny. Wkrótce na inne nie dostaniesz pozwolenia
Obowiązek wykorzystania energii słonecznej - nowa ustawa
Osobny obowiązek dotyczy wykorzystania energii słonecznej – poświęcono mu dział XI. Zgodnie z § 358 ust. 3 nowy budynek mieszkalny oraz przylegające do niego zadaszone miejsca postojowe mają być wyposażane w urządzenia lub instalacje wykorzystujące promieniowanie słoneczne do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła. Nie musi to więc być wyłącznie fotowoltaika – przepis obejmuje również kolektory słoneczne. Ma wejść w życie 31 grudnia 2029 r. (§ 395 pkt 2), czyli zgodnie z dyrektywą EPBD.
Magazyn energii nie będzie obowiązkowy. W § 358 ust. 6 nakazano jedynie rozważyć jego zastosowanie przy wykorzystywaniu energii słonecznej.
Ważne zastrzeżenie - rozporządzenie to wciąż projekt
W momencie tworzenia tego tekstu Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jest projektem, nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw, zatem jego tekst, czy choćby numery paragrafów, mogą się jeszcze zmienić.
