Posadź to pnącze, a wieczorem zwabi do ogrodu "polskie kolibry". Efekt jest magiczny!

Wiciokrzew pomorski (łac. Lonicera periclymenum) to pnącze, które szybko wspina się po podporach, tworząc gęstą ścianę liści, a przez całe lato zdobią go trąbkowate kwiaty o intensywnym, słodkim zapachu. W Polsce rośnie w stanie naturalnym - jest objęty częściową ochroną. Jest też często uprawiany w ogrodach, głównie ze względu na efektowne, silnie pachnące kwiaty. W ogrodzie zachowuje swój nieco dziki charakter, dlatego szczególnie dobrze wygląda w kompozycjach naturalistycznych, rustykalnych i wiejskich.

Jak wygląda wiciokrzew pomorski? Co jest jego ozdobą?

Wiciokrzew pomorski to wieloletnie pnącze o długich, elastycznych i wijących się pędach dorastających do 4–8 m długości. Wspina się owijając pędy wokół podpór. Młode pędy są stosunkowo wiotkie, jednak z czasem mocno drewnieją. Roślina z roku na rok zajmuje coraz większą powierzchnię, szczególnie jeśli rośnie w żyznym podłożu i ma zapewnioną odpowiednią ilość wilgoci w glebie.

Liście wiciokrzewu pomorskiego wyrastają parami. Mają zazwyczaj owalny lub eliptyczny kształt. Z wierzchu są ciemnozielone, od spodu jaśniejsze, sinozielone. Liście opadają na zimę dość późno (w końcu października), niemal do końca nie zmieniając zielonego koloru.

Największą ozdobą wiciokrzewu pomorskiego są jego kwiaty. Roślina kwitnie od maja do czerwca. Wśród liści pojawiają się kwiaty o charakterystycznym, wydłużonym kształcie trąbki, zebrane są w efektowne skupiska na końcach pędów. Ich kolorystyka zależy od odmiany oraz etapu rozwoju kwiatu. U gatunku kwiaty są najczęściej jasne, kremowobiałe lub żółtawe wewnątrz, natomiast zewnętrzna strona płatków może być zaróżowiona albo przybierać odcień czerwieni i purpury. W miarę przekwitania barwa kwiatów może się zmieniać, dlatego jeden kwiatostan często wygląda, jakby składał się z kwiatów w kilku różnych kolorach. Jeszcze większe wrażenie niż sam wygląd robi zapach. 

Ozdobą wiciokrzewu są również pojawiające się po kwitnieniu czerwone, błyszczące owoce. W połączeniu z zielonymi liśćmi sprawiają, że roślina może pozostawać atrakcyjna także wtedy, gdy główny okres kwitnienia dobiega końca. Pozostają na pędach często do mrozów. Dla ludzi są trujące.

Przeczytaj też: Jeden z nich pachnie latem, drugi kwitnie aż do mrozów. Który wiciokrzew wybierzesz?

Jakie wymagania ma wiciokrzew pomorski?

Wiciokrzew pomorski to pnącze stosunkowo mało wymagające. Najlepiej jednak rośnie i kwitnie, gdy zapewnimy mu warunki zbliżone do tych, jakie występują w jego naturalnym środowisku.

• Stanowisko

Wiciokrzew pomorski najlepiej rośnie w półcieniu, chociaż poradzi sobie także na stanowisku słonecznym. Przy dużej ilości światła często kwitnie obficiej, ale gleba nie powinna wówczas nadmiernie wysychać. Dobrym rozwiązaniem jest stanowisko, na którym górna część rośliny otrzymuje sporo światła, natomiast podstawa pozostaje lekko zacieniona.

• Podłoże

Wiciokrzew preferuje podłoże żyzne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne i jednocześnie dobrze przepuszczalne. Nie lubi "stać w wodzie", a długotrwałe przesuszenie może ograniczyć jego wzrost i kwitnienie. Jest tolerancyjny w stosunku do odczyny podłoża.

Kiedy i jak sadzić wiciokrzew pomorski?

Dwa najlepsze terminy sadzenia wiciokrzewu pomorskiego to wiosna i wczesna jesień. Rośliny sprzedawane w pojemnikach można sadzić przez cały sezon, o ile ziemia nie jest zamarznięta i nie panuje silna susza.

• Gdy wybierzemy wiosenny termin sadzenia (po ustąpieniu mrozów), trzeba pamiętać o regularnym podlewaniu, zwłaszcza gdy wiosna i lato są suche.
• Pnącze posadzone jesienią, gdy gleba jest jeszcze nagrzana po lecie, a częstsze opady ograniczają ryzyko przesuszenia, zdąży ukorzenić się przed nadejściem zimy, dzięki czemu wiosną szybciej podejmuje wzrost.

Przygotowany dołek powinien być większy od bryły korzeniowej rośliny. Ziemię w dołku można wymieszać z kompostem, a po posadzeniu podłoże dokładnie docisnąć i obficie podlać. Rozłożona warstwa ściółki z kory, kompostu lub innych materiałów organicznych ograniczy parowanie wody i pomoże utrzymać bardziej stabilną temperaturę gleby.

Bardzo ważne jest przygotowanie podpory. Może to być pergola, trejaż czy drewniana kratka. Pędy trzeba początkowo skierować na podporę i w razie potrzeby delikatnie przywiązać. Później roślina zazwyczaj radzi sobie już znacznie lepiej samodzielnie.

Jak dbać o wiciokrzew pomorski?

• Podlewanie

Najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym w pierwszym okresie po posadzeniu jest podlewanie. Brak wody u młodych wiciokrzewów może skutkować zahamowaniem wzrostu. Starsze, dobrze ukorzenione egzemplarze są bardziej odporne, jednak podczas długich okresów bez deszczu również należy je nawadniać. Podlewanie powinno być obfite, ale niezbyt częste.

• Nawożenie

Wiciokrzew pomorski nie ma dużych wymagań pokarmowych. Wystarczy jednorazowo zasilić go wiosną kompostem lub nawozem wieloskładnikowym do roślin kwitnących. Należy unikać nawozów z dużą dawką azotu, które pobudzają wzrost liści kosztem obfitości kwiatów.

• Cięcie

Wiciokrzew pomorski przycina się po zakończeniu kwitnienia. Pnącze nie potrzebuje corocznego, silnego cięcia. Zazwyczaj wystarczy usuwanie pędów suchych, uszkodzonych, chorych oraz tych, które rosną w niepożądanym kierunku. Starsze, nadmiernie zagęszczone egzemplarze można odmłodzić stosując mocniejsze cięcie.

• Ochrona przed szkodnikami i chorobami

Wiciokrzew pomorski może być atakowany między innymi przez mszyce, a przy niesprzyjających warunkach może pojawić się mączniak. Zapewnienie roślinie przewiewnego stanowiska, odpowiedniej wilgotności i niezbyt gęstej korony ogranicza część problemów.

Zastosowanie wiciokrzewu pomorskiego w ogrodach

Wiciokrzew pomorski można wykorzystać w ogrodzie:

• do obsadzania altan, pergoli i trejaży - długie pędy szybko oplatają konstrukcję, tworząc zieloną ścianę, która latem dodatkowo pokrywa się pachnącymi kwiatami;
• do posadzenia przy ogrodzeniach - pozwala osłonić mało atrakcyjną siatkę lub stworzyć bardziej naturalną granicę między poszczególnymi częściami działki. Trzeba jednak pamiętać, że jest rośliną zrzucającą liście, więc zimą nie zapewni pełnej osłony.

Najlepiej posadzić wiciokrzew w miejscu, w którym można w pełni wykorzystać jego zdolność do szybkiego wspinania się oraz piękny zapach. Pergola znajdująca się przy tarasie, kratka obok ławki albo wejście do altany pozwolą obserwować kwiaty z bliska i cieszyć się ich aromatem podczas letnich wieczorów.

Ze względu na swobodny, nieco dziki charakter wzrostu, wiciokrzew pomorski świetnie pasuje do ogrodów naturalistycznych, wiejskich i leśnych. Może być sadzony razem z różami pnącymi, powojnikami oraz innymi gatunkami o dekoracyjnych kwiatach. Warto kontrolować jego wzrost, żeby silne pędy nie zagłuszały innych roślin.

Wiciokrzew to roślina polecana do ogrodów przyjaznych przyrodzie. Jego pachnące kwiaty dostarczają pożytku owadom zapylającym, a czerwone owoce mogą być wykorzystywane przez ptaki. Szczególnie dobrze pasuje więc do założeń, w których rośliny mają pełnić jednocześnie funkcję ozdobną i wspierać bioróżnorodność.

Kwiaty wiciokrzewu pomorskiego, dzięki obfitości słodkiego nektaru, są niczym magnes na owady zapylające. Ich intensywny, słodki zapach, który nasila się wieczorami, jest sygnałem dla nocnych motyli, w tym dla niezwykłego gościa – zawisaka. Ten duży motyl, często nazywany "polskim kolibrem", zawisa w powietrzu, trzepocząc skrzydłami tak szybko, że stają się niewyraźną smugą, i za pomocą długiej ssawki spija nektar z głębi kwiatowych rurek.

Poznaj też pnącza, które można wykorzystać w ogrodzie jako rośliny okrywowe.

Zobacz galerię zdjęć: Ogrody Kapias w Goczałkowicach-Zdroju