Jeden z nich pachnie latem, drugi kwitnie aż do mrozów. Który wiciokrzew wybierzesz?

Wiciokrzewy do ogrodu

Wiciokrzewy to pnącza należące do rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Ich pędy osiągają kilka metrów długości, tworzą okrągłe lub jajowate liście. Większość odmian jest ozdobna z kwiatów, ale trafiają się także kultywary o dekoracyjnych liściach (np. zielono-białe u wiciokrzewu japońskiego 'Aureoreticulata').

W zależności od gatunku i odmiany wiciokrzewy kwitną od maja do października. Ich kwiaty są charakterystyczne – rurkowate z widocznymi wargami. U niektórych odmian kwiaty wydzielają piękny, intensywny zapach. Późnym latem lub jesienią wiciokrzew wykształca owoce — wydłużone jagody, które są trujące dla człowieka, ale stanowią bezpieczne pożywienie dla ptaków.

W ogrodzie uprawia się wiele gatunków i odmian różniących się wyglądem. Do najbardziej wartościowych należą: wiciokrzew Henry’ego, wiciokrzew japoński, wiciokrzew pomorski, wiciokrzew przewiercień, wiciokrzew Tellmanna, wiciokrzew zaostrzony, wiciokrzew Browna.

Wiciokrzew Henry’ego

Wiciokrzew Henry’ego (Lonicera henryi) - zimozielona odmiana pochodząca z Chin, osiągająca długość do 6-8 metrów. Kwiaty mają kolor żółto-zielony. Pojawiają się od późnej wiosny do lata. Wiciokrzew Henry’ego preferuje stanowiska półcieniste lub cieniste oraz gleby żyzne, umiarkowanie wilgotne i dobrze zdrenowane. Jest idealny do obsadzania pergoli, ogrodzeń i altan, dzięki czemu świetnie sprawdzi się w miejscach wymagających całorocznego zielonego okrycia.

Wiciokrzew japoński

Wiciokrzew japoński (Lonicera japonica) – pnącze osiąga nawet do 10 m wysokości. Wytwarza częściowo zimozielone liście. Podstawowy gatunek kwitnie na biało od czerwca do sierpnia. Później wykształca czarne, kuliste owoce. Rośnie szybko – roczny przyrost może wynosić 1-2 m. Oprócz uprawy na kratownicach czy altanach wykorzystuje się go także jako roślinę okrywową. Na uwagę zasługują wspomniana wcześniej odmiana 'Aureoreticulata' a ponadto: 'Purpurea' – o liściach jesienią przebarwiających się na fioletowo oraz 'Halliana' – o kwiatach biało-żółtych.

Przeczytaj też: Kwiaty balkonowe: najładniejsze PNĄCZA do uprawy na balkonie i tarasie. ZDJĘCIA

Wiciokrzew pomorski

Wiciokrzew pomorski (Lonicera periclymenum) – pnącze jest gatunkiem rodzimym, niekiedy spotykanym w lasach. Najczęściej wytwarza pędy o długości do 4 m. Kwiaty początkowo są kremowobiałe, z czasem żółkną. Wiciokrzew kwitnie od czerwca do sierpnia. Owoce są okrągłe, koralowe, później brązowiejące. Roślinę uprawia się na podporach jako ozdobę wszelkich konstrukcji – altan, bramek, trejaży. Z powodzeniem może także porastać pnie drzew. Jedną z najpopularniejszych odmian jest 'Serotina' – czerwono-fioletowo-kremowych, silnie pachnących kwiatach. Na uwagę zasługują także odmiany: 'Chojnów' – o purpurowo-kremowych oraz 'Graham Thomas' – o kremowo-żółtych kwiatach.

Wiciokrzew przewiercień

Wiciokrzew przewiercień (Lonicera caprifolium) – to niewielkie pnącze osiągające do 3 m długości. Roczne przyrosty wynoszą około 1 m. Liście są zrośnięte nasadami i wyglądają, jakby były „przewiercone” przez pęd. Kwitnie od maja do czerwca. Kwiaty są kremowobiałe, z czasem mogą nabierać różowego odcieniu. Latem pojawiają się wydłużone pomarańczowe owoce. Wiciokrzew wykorzystuje się uniwersalnie – jako dekorację konstrukcji oraz ogrodzeń. Efektowna jest odmiana 'Inga' o kremowo-różowych, dużych kwiatach.

Wiciokrzew Tellmanna

Wiciokrzew Tellmanna (Lonicera Tellmaniana) – to mieszaniec powstały w 1920 roku ze skrzyżowania Lonicera sempervirens oraz Lonicera tragophylla. Charakteryzuje go silny wzrost (rocznie 1,5-2 m). Osiąga nawet do 6 m długości. Kwitnie od czerwca do lipca. Kwiaty są żółtopomarańczowe, czasem z ocienieniem różu. Owoce mają pomarańczową barwę. Pnącze nadaje się do obsadzania przestrzeni przy balkonie, dużych altan i długich pergoli.

Przeczytaj też: Pnącza. Gatunki pnączy o różnej intensywności wzrostu

Wiciokrzew zaostrzony

Wiciokrzew zaostrzony (Lonicera acuminata) – to rzadki i oryginalny gatunek pochodzący z Himalajów. Bujnie rośnie i silnie krzewi się. Roczne przyrosty wynoszą 1-2 m, roślina finalnie natomiast osiąga około 4 m długości. Kwiaty są małe, rurkowate, dwuwargowe o początkowo kremowej, później żółtej barwie. Kwitnie od czerwca do lipca. Wytwarza zimozielone liście. Pnącze warto wykorzystywać go do ozdoby ogrodzeń, altan i wszelkiego rodzaju konstrukcji. Nadaje się także do stosowania w zieleni miejskiej. To dobra roślina okrywowa.

Wiciokrzew Browna

Wiciokrzew Browna (Lonicera brownii) to mieszaniec Lonicera hirsuta oraz Lonicera sempervirens. Pnącze wytwarza pędy o długości do 5 m. Poszczególne odmiany mogą kwitnąć od czerwca do września. Rurkowato-wargowe kwiaty mają złocistą, miedziane, pomarańczowe, różowe lub czerwone. Późnym latem roślina wykształca pomarańczowo-czerwone owoce. Wiciokrzew ze względu na mrozoodporność zaleca się sadzić w cieplejszych rejonach Polski. Na uwagę zasługuje odmiana ‘Dropmore Scarlet’ – o intensywnych pomarańczowo-czerwonych kwiatach.

Wymagania wiciokrzewów – gleba, stanowisko i ekspozycja

Wiciokrzewy nie są nadmiernie wymagające, jednak zapewnienie im odpowiednich warunków przełoży się na obfite kwitnienie i zdrowy wzrost. Najlepiej czują się na glebach żyznych, gliniastych, zasobnych w próchnicę i przepuszczalnych. Podłoże powinno być stale umiarkowanie wilgotne, ale nie podmokłe. Rośliny te tolerują większość gleb ogrodowych o odczynie obojętnym, z wyjątkiem tych bardzo ubogich i skłonnych do przesuszania.

Choć najokazalej prezentują się w pełnym słońcu, niektóre gatunki mogą być tam narażone na ataki mszyc. Z tego powodu za uniwersalne i najbezpieczniejsze uważa się stanowiska półcieniste, które chronią rośliny przed palącym, południowym słońcem. Warto również sadzić je w miejscach osłoniętych od silnych, porywistych wiatrów, które mogłyby uszkadzać delikatne pędy i kwiaty.

Pielęgnacja wiciokrzewów – przycinanie, podlewanie i nawożenie

Większość wiciokrzewów nie wymaga regularnego i silnego cięcia – najpiękniej wyglądają, gdy mogą swobodnie rosnąć. Przez pierwsze 2-3 lata po posadzeniu warto jednak skupić się na ich formowaniu. W tym celu wszystkie pędy skracamy do 1/3 wysokości, aby pobudzić je do rozkrzewienia u podstawy. W kolejnych latach gatunki kwitnące na pędach zeszłorocznych (np. wiciokrzew przewiercień) tniemy bardzo oszczędnie, usuwając jedynie pędy słabe lub uszkodzone. Z kolei odmiany kwitnące na pędach tegorocznych, jak wiciokrzew japoński, można bez obaw przycinać mocniej wczesną wiosną. Aby odmłodzić starsze, ogołocone od dołu egzemplarze, co 5-6 lat można przeprowadzić silne cięcie, skracając połowę najstarszych pędów tuż przy ziemi.

Wiciokrzewy do bujnego wzrostu potrzebują regularnego podlewania oraz nawożenia. Szczególnie w okresach suszy należy dbać o utrzymanie stałej wilgotności podłoża. Zasilanie najlepiej przeprowadzić raz w roku, pod koniec kwietnia, stosując nawóz o spowolnionym działaniu. Wystarczy rozsypać 20-30 g preparatu (około 2-3 łyżeczki) wokół rośliny i umieścić go w kilku otworach o głębokości 5 cm, co zapewni pnączu składniki odżywcze na cały sezon.

Choroby i szkodniki wiciokrzewów – jak je rozpoznać i zwalczać

Najbardziej uciążliwym szkodnikiem wiciokrzewów są mszyce, które masowo pojawiają się w maju, tuż przed kwitnieniem. Atakują one wierzchołki pędów, młode liście i pąki kwiatowe, powodując ich zwijanie się, żółknięcie i deformację. Dodatkowo pędy pokrywają się lepką spadzią. Aby zapobiec zniszczeniom, należy wykonać oprysk odpowiednim preparatem owadobójczym natychmiast po zauważeniu pierwszych szkodników. Warto wiedzieć, że na ataki mszyc nie są podatne m.in. wiciokrzew zaostrzony, Henry'ego oraz japoński.

Najgroźniejszą chorobą grzybową jest mączniak prawdziwy, objawiający się charakterystycznym białym, mączystym nalotem na górnej stronie liści. Z czasem porażone liście brązowieją i zasychają. Ryzyko wystąpienia choroby zwiększa się w drugiej połowie czerwca i na początku lipca. Podatność na mączniaka jest cechą gatunkową – szczególnie wrażliwy jest wiciokrzew przewiercień, podczas gdy większość odmian wiciokrzewu pomorskiego czy Browna wykazuje dużą odporność. Chorobę zwalcza się, wykonując 2-3 opryski zalecanymi preparatami grzybobójczymi w odstępach co 10 dni.