Mniszek lekarski czy mlecz? Nie pomyl ich! Sprawdź, jak zrobić leczniczy syrop z mniszka

Jak odróżnić mniszek lekarski od mlecza? Kluczowe różnice w wyglądzie

Mniszek lekarski jest rośliną jadalną. Od popularnego chwastu, czyli  mlecza, odróżnia go to, że posiada kilka bezlistnych łodyg, które wyrastają z jednego miejsca blisko ziemi, ma jeden kwiat. Natomiast mlecz polny posiada grube łodygi, które rozdzielają się na boczne, posiadające listki pędy. One zakończone są kilkoma kwiatami. 

Mniszek lekarski (mniszek pospolity, łac. Taraxacum officinale) powszechnie uważa się za pospolity chwast. W Polsce rośnie na ugorach, poboczach dróg, łąkach i trawnikach. Tymczasem mniszek lekarski to roślina o licznych właściwościach leczniczych.

Właściwości lecznicze mniszka lekarskiego – na co pomaga ta roślina?

W celach leczniczych wykorzystuje się:

• liście mniszka (Folium Taraxaci),
• kwiaty mniszka lekarskiego (Flos Taraxaci), które zbiera się wiosną i suszy w cieniu,
•  (Radix Takorzenie mniszkaraxaci), które zbiera się jesienią i suszy.

Wszystkie części rośliny zawierają sok mleczny, którego głównym składnikiem jest taraksacyna. To właśnie tej substancji mniszek lekarski w dużej mierze zawdzięcza swoje właściwości lecznicze. Poza tym na sok mleczny składają się m.in. białka i żywica. Natomiast korzeń zawiera dodatkowo inulinę, fruktozę, kwasy organiczne, trójterpeny, garbniki, a także olejek eteryczny. Z kolei w kwiatach można znaleźć flawonoidy i sole mineralne, takie jak potas, magnez, siarka i krzem. Są również skarbnicą witaminy, zwłaszcza witaminy C.

Mniszek lekarski  to roślina, której właściwości lecznicze powinny docenić przede wszystkim osoby mające problemy z trawieniem, gdyż pobudza wydzielanie soku żołądkowego i żółci. W tych i innych dolegliwościach szczególnie poleca się sok z mniszka.

Mniszek lekarski reguluje proces trawienia, gdyż pobudza wytwarzanie soku żołądkowego i żółci przez wątrobę, a także nieznacznie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie trzustki. Współczesna fitoterapia poleca stosowanie mniszka zwłaszcza w stanach rekonwalescencji po przebytych chorobach wątroby, przy zastoju żółci i przy zwiększonym ryzyku rozwoju kamicy żółciowej.

Poza tym mniszek lekarski ma działanie moczopędne, a także odtruwające i oczyszczające. Pomocniczo można go stosować w reumatyzmie i dny moczanowej. Wykazano również, że wzmacnia układ odpornościowy organizmu, dlatego poleca się go stosować przy ogólnym osłabieniu i podatności na infekcje. W medycynie naturalnej stosuje się go również w stanie przedcukrzycowym. Z kolei wyciągi z mniszka stosowanie zewnętrznie regenerują skórę i przyśpieszają gojenie ran. W medycynie tradycyjnej wykorzystuje się świeży sok mleczny do okładów na brodawki i kurzajki.

Jak zrobić syrop z mniszka lekarskiego? Sprawdzony przepis na miodek majowy

Syrop z mniszka lekarskiego jest często zwany także miodkiem majowym. Wykazuje on działanie przeciwzapalne, pomaga w leczeniu infekcji skórnych, leczeniu bólu gardła oraz zwalczaniu przeziębienia. Ogólnie wzmacnia odporność naszego organizmu, pomaga w zwalczaniu chorób. Ma też właściwości przeciwmiażdżycowe.

Na syrop najlepiej zbierać kwiaty mniszka wczesną wiosną, przed południem, w słoneczny dzień. Rozkładamy je na białym papierze, by wyszły z nich wszelkie owady. Do przygotowania syropu wybieramy tylko kwiaty czyste (niezanieczyszczone ziemią).

Do przygotowania miodu z mniszka potrzebujemy:

• 1 litr kwiatów mniszka lekarskiego (rozwinięte i suche – nie zbieramy ich po opadach deszczu),
• 1 kg cukru,
• 1 litr wody,
• 2 cytryny.

Oczyszczone kwiaty mniszka wkładamy do garnka, zalewamy zimną wodą i gotujmy przez około 15 min. Potem odstawiamy garnek na 24 godziny. Po tym czasie zawartość garnka odcedzamy przez sito.

Kolejnym etapem będzie dodanie do otrzymanego wywaru soku z cytryn oraz cukru. Całość mieszamy i gotujemy na małym ogniu około 2 godziny – do czasu uzyskania konsystencji lejącego miodu. Na koniec syrop przelewamy do czystych słoiczków.

Jak przechowywać i dawkować domowy syrop z mniszka?

Gotowy syrop z mniszka lekarskiego najlepiej przelać do wyparzonych, szklanych słoiczków lub butelek z ciemnego szkła. Jeśli został rozlany "na gorąco", a nakrętki "zassały", można go przechowywać w chłodnym i zaciemnionym miejscu (np. w spiżarni) nawet przez rok. Po otwarciu słoika syrop należy trzymać w lodówce.

Jeśli chodzi o dawkowanie, profilaktycznie u dorosłych stosuje się zazwyczaj 2-3 łyżeczki dziennie, a u dzieci 1 łyżeczkę dziennie (najlepiej jako dodatek do herbaty lub wody o temperaturze poniżej 40°C, by nie stracić właściwości witaminy C). W czasie infekcji i kaszlu dawkę można zwiększyć, traktując go jako naturalny środek powlekający gardło i wspomagający odkrztuszanie.

Zioła z ogrodu i ich właściwości lecznicze – zdjęcia

Przeczytaj też:

• Syrop z cebuli domowy – jak zrobić, na co się stosuje syrop z cebuli?
• Kasztany – jakie mają właściwości zdrowotne? Zastosowanie kasztanów
• Czosnek pospolity. Lecznicze właściwości czosnku