Czosnek słoniowy - co to za gatunek czosnku? Czym się różni od czosnku pospolitego? Jak go uprawiać?

2022-09-15 8:33
Czosnek słoniowy
Autor: GettyImages Czosnek słoniowy tworzy bardzo duże główki

Czosnek słoniowy (czosnek wielkogłówkowy) charakteryzuje się o bardzo dużymi główkami i ząbkami, a także łagodniejszym smakiem i o wiele mniej intensywnym zapachem niż popularny czosnek pospolity. Podpowiadamy kiedy sadzić i jak uprawiać czosnek słoniowy.

Czosnek słoniowy jest jeszcze u nas mało znany. Pochodzi ze Stanów Zjednoczonych. Jego jadalną częścią są główki, które wyglądają podobnie do główek czosnku pospolitego, ale są kilka razy większe - ważą nawet pół kilograma!

Spis treści

  1. Czym wyróżnia się czosnek słoniowy?
  2. Warunki uprawy czosnku słoniowego
  3. Kiedy sadzić czosnek słoniowy?
  4. Czosnek słoniowy - uprawa i zbiór
  5. Właściwości i zastosowanie czosnku słoniowego

Czym wyróżnia się czosnek słoniowy?

Choć czosnek wielkogłówkowy wyglądem przypomina większą wersję czosnku pospolitego (Allium sativum), to z czysto botanicznego punktu widzenia, czosnek wielkogłówkowy (Allium ampeloprasum var. ampeloprasum) jest bliżej spokrewniony z porem (Allium porrum), przez co czasem określany jest jako dziki por. Jest bardzo popularny w USA, gdzie nazywa się go czosnkiem słoniowym (elephant garlic) ze względu na rozmiar główki i samych ząbków. I właśnie wielkość różni czosnek słoniowy od czosnku pospolitego – ząbki są kilkukrotnie większe, przez co sama główka złożona z kilku takich ząbków może ważyć od 200 do nawet 500 g. Zwykle ząbek czosnku słoniowego jest wielkości nawet całej główki czosnku pospolitego.

Obecnie rzadko można spotkać czosnek słoniowy w sklepach z warzywami, za to częściej w sprzedaży internetowej. Zwykle jednak oferowane są głównie pojedyncze ząbki ważące około 50 g (w cenie nawet 10 zł za sztukę), rzadziej cała główka.

Przeczytaj też: Współrzędna uprawa warzyw - jakie warzywa sadzić obok siebie >>>

Warunki uprawy czosnku słoniowego

Dla czosnku słoniowego najlepiej przygotować podobne warunki, jak w przypadku uprawy innych warzyw cebulowych.

  • Czosnek słoniowy stanowisko. Najlepsze będzie miejsce w pełni nasłonecznione.
  • Czosnek słoniowy gleba. Powinna być dość żyzna, dobrze spulchniona, umiarkowanie wilgotna i dobrze odchwaszczona (zwykle odpowiednia jest przeciętna ogrodowa gleba). Należy jednak unikać uprawy czosnku słoniowego w glebie bardzo ciężkiej, zbitej i gliniastej, gdzie rośliny te słabo sobie radzą i kiepsko rosną. Warto w roku poprzedzającym uprawę (lub wiosną) zasilić glebę nawozem organicznym (kompostem lub obornikiem) i dobrze ją spulchnić (przekopać). To korzystne i zdrowe rozwiązanie, ponieważ dzięki temu czosnek nie będzie wymagał dodatkowego nawożenia później, w czasie wzrostu.

Nawozy dla warzyw. Jak nawozić warzywa w ogrodowym warzywniku >>>

Kiedy sadzić czosnek słoniowy?

Najczęściej stosowaną i pewniejszą metodą uprawy jest sadzenie czosnku słoniowego jesienią – od końca września do listopada, ale można także sadzić go wiosną (od połowy marca). Do gruntu sadzimy ząbki na głębokość około 2-3 wysokości ząbków lub tak, żeby ich wierzchołek był przykryty cienką warstwą gleby (przy sadzeniu wiosennym ząbki sadzimy nieco płycej). Jeśli sadzimy większą ilość roślin (np. w rzędzie), ząbki najlepiej umieścić w glebie w odpowiednim odstępie, np. w rozstawie 10-20 cm.

Po posadzeniu czosnku należy oczywiście obficie go podlać, a w czasie rozwoju i wzrostu nawadniamy już umiarkowanie - gdy ziemia wokół rośliny wyraźnie przeschnie (nie należy przelewać roślin, ponieważ nadmiar wilgoci powoduje gnicie).

Czosnek słoniowy - uprawa i zbiór

Jesienna uprawa czosnku jest bardziej popularna, wydajna i częściej stosowana. Dzięki temu, przed nastaniem mrozów część nadziemna osiąga już kilka centymetrów wysokości, a wiosną roślina szybciej rozpoczyna wzrost, co wpływa też na szybsze zbiory.

Wiosną czosnek słoniowy rośnie dość szybko i - podobnie jak por - tworzy szerokie liście oraz pędy kwiatostanowe, które przy uprawie czosnku na spożycie lepiej usuwać, by jak najwięcej energii kierować do części podziemnej, czyli na budowanie główek.

W przypadku okazów sadzonych jesienią, wegetacja kończy się zwykle latem (w lipcu), a najlepiej wykopywać i zbierać główki w okresie, kiedy zżółkną liście (główki zebrane później mogą się rozpadać). Po wykopaniu roślin, część nadziemną (liście) obcinamy, a główki oczyszczamy z ziemi i zewnętrznych łusek, a następnie przesuszamy i przechowujemy w suchym, chłodnym miejscu (czosnek może być przechowywany nawet kilka miesięcy).

Przeczytaj też: Terminarz zbioru warzyw: jakie warzywa zbieramy we wrześniu, październiku, listopadzie >>>

Czosnek słoniowy
Autor: GettyImages Czosnek słoniowy

Właściwości i zastosowanie czosnku słoniowego

Wykorzystywane są głównie ząbki czosnku słoniowego, których smak jest delikatniejszy (słodkawy), a zapach o wiele mniej intensywny niż zwykłego czosnku. Dzięki temu, czosnek słoniowy stosowany jest częściej jako składnik sałatek, czy kanapek oraz do grillowania. Dodatkowo, duże ząbki czosnku słoniowego łatwo się obierają i nadają się także do spożycia bezpośredniego.

Można wykorzystywać także zielone liście czosnku słoniowego (podobnie, jak por) do sałatek, czy zup itp.

Zarówno liście, jak i ząbki zwierają witaminy (A, C i E), a także wiele składników mineralnych i substancji pożytecznych dla naszego zdrowia.

Oprócz zalet kulinarnych i właściwości spożywczych, czosnek słoniowy ma także walory dekoracyjne – z powodzeniem można traktować i stosować go, jako roślinę ozdobną (ładne pojedyncze, fioletowe, kuliste kwiatostany na długich pędach).

Przeczytaj też:

Czosnek ozdobny - uprawa, sadzenie, gatunki i odmiany czosnków ozdobnych >>>

Czosnek - dlaczego warto go jeść?

To owoc czy warzywo? Zapomnij, że zdobędziesz 10 punktów

Pytanie 1 z 10
Fenkuł to:
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE