Spis treści
Dzięki uprawie ziół w przydomowym ogródku zyskujemy znakomite źródło świeżych, zdrowych i aromatycznych przypraw. W kuchni możemy wykorzystywać je w postaci świeżej (np. tymianek, bazylia, rozmaryn), suszonej (tymianek, oregano, szałwia, mięta), a nawet mrożonej (np. natka pietruszki). Zanim jednak zdecydujemy się na uprawę ziół w ogrodzie, warto zdobyć na ich temat nieco informacji, w przeciwnym razie może się okazać, że zamiast satysfakcji z ich uprawy, spotka nas niemiłe rozczarowanie.
Przeczytaj też: Jak zaprojektować i założyć ogród ziołowy?
Podział ziół ze względu na wymagania
Zioła, podobnie jak wszystkie rośliny, mają swoje indywidualne wymagania i nie wszędzie będą dobrze rosły. Jeśli ogródek ziołowy źle zaplanujemy lub założymy go w nieodpowiednim miejscu, rośliny zielarskie będą słabo się rozwijały, marniały, chorowały i padały ofiarą szkodników. Dlatego gatunki do uprawy musimy wybierać bardzo starannie, dostosowując je do warunków panujących w naszym ogrodzie.
Rośliny ziołowe w zależności od ich wytrzymałości na warunki klimatyczne i ze względu na cykl życiowy, dzielimy na trzy podstawowe grupy:
- zioła wieloletnie zimujące w gruncie i wytrzymałe na warunki atmosferyczne, panujące w naszym kraju. Należy do nich m.in. mięta pieprzowa, melisa, szczypiorek (cebula siedmiolatka), oregano, estragon i macierzanka zwyczajna.
- zioła wieloletnie mniej wytrzymałe na niskie temperatury i wymagające ciepłych oraz osłoniętych stanowisk. Większość z nich potrzebuje zimowego okrycia lub przezimowania w doniczce w chłodnym pomieszczeniu, gdyż w gruncie mogą przemarzać. Należą do ich głównie zioła śródziemnomorskie i południowe, takie jak tymianek, szałwia lekarska, lawenda lekarska, hyzop lekarski, lubczyk ogrodowy, cząber ogrodowy, macierzanka cytrynowa oraz rozmaryn i wawrzyn szlachetny (liść laurowy), które zimują tylko w pomieszczeniu.
- zioła jednoroczne, które z zasady nie zimują w gruncie, wiec należy je każdego roku wysiewać lub wysadzać od nowa, zwykle po minięciu niebezpieczeństwa wiosennych przymrozków (czyli po 15. maja). Należą do nich m.in. bazylia, majeranek (forma jednoroczna lub uprawiany jako roślina jednoroczna) i koper ogrodowy.
Zobacz galerię zdjęć: Ogródek ziołowy w ogrodzie
6
Jakie zioła można sadzić obok siebie?
Zanim jednak posadzimy zioła w ogródku, musimy sprawdzić, czy mają podobne wymagania siedliskowe, bo tylko wtedy będzie można uprawiać je obok siebie.
Większość popularnych ziół przyprawowych to rośliny śródziemnomorskie (m.in. lawenda lekarska, rozmaryn, tymianek, cząber, szałwia lekarska), kochające słońce i ciepło oraz preferujące lekkie, przepuszczalne, niezbyt żyzne podłoża, zwykle o obojętnym lub zasadowym odczynie pH (najlepiej z dodatkiem wapnia). Można sadzić je obok siebie, ale pod ich uprawę należy przeznaczyć ciepłe, przepuszczane, dobrze nagrzewające się i stosunkowo suche gleby oraz słoneczne, osłonięte od wiatru stanowiska.
Przeczytaj też: Przyprawy z własnego ogrodu - rośliny przyprawowe do uprawy w ogródku ziołowym
Dużo bardziej wymagająca i oczekująca żyźniejszych, bardziej próchniczych i wilgotniejszych gleb jest mięta pieprzowa, bazylia, melisa i pietruszka na natkę (roślina dwuletnia), dlatego te gatunki nie będą dobrze rosły obok ziół preferujących suche i przepuszczalne gleby.
Istotnym czynnikiem przy planowaniu ogródka ziołowego jest też wysokość oraz charakter wzrostu poszczególnych roślin. Niektóre z nich mocno się rozrastają i są dość ekspansywne (np. mięta pieprzowa), przez co zabierają przestrzeń delikatniejszym roślinom, inne natomiast osiągają znaczną wysokość (szałwia lekarska), zacieniając niższe gatunki. Z tego względu rośliny na rabacie powinniśmy sadzić piętrowo:
- w centrum lub z tyłu umieszczając te najwyższe, np. szałwię lekarską, rozmaryn, melisę,
- w środku niższe, np. tymianek, lebiodkę, bazylię, cebulkę siedmiolatkę,
- z przodu najniższe, np. macierzankę.
Gatunki mocno rozrastające się za pomocą podziemnych rozłogów (np. mięta pieprzowa), najlepiej uprawiać w dużej, wkopanej w ziemię donicy bez dna, która spowoduje, że rozłogi nie będą mogły kolonizować otaczającej je przestrzeni.
Planując nasadzenia trzeba też pamiętać, że niektóre zioła wzajemnie się nie lubią, dlatego lepiej nie sadzić ich obok siebie. Przykładem może być majeranek i bazylia.
Przeczytaj też: Zioła - nawożenie. Czym nawozić zioła rosnące w ogrodzie?
Rośliny przyprawowe łączmy z roślinami leczniczymi i warzywami
W ogródku ziołowym obok klasycznych ziół przyprawowych, warto posadzić też kilka roślin leczniczych. Nie zawsze sprawdzą się w kuchni, ale mogą służyć do celów leczniczych, kosmetycznych lub jako rośliny ozdobne. Są to np. nagietek lekarski, kocanka piaskowa, dziewanna wielkokwiatowa, rumian szlachetny czy krwawnik pospolity.
Zioła doskonale nadają się też do uprawy współrzędnej z warzywami, gdyż wiele z nich ma korzystny wpływ na ich wzrost i rozwój, a często też chroni je przed atakiem szkodników. Na przykład szałwię lekarską warto sadzić obok fasoli lub marchwi, a bazylię obok ogórka.
Przeczytaj też: Warzywnik może być elegancki. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę i jak go przygotować
i
