Spis treści
Technologia wytwarzania kostki narodziła się ponad 70 lat temu w Niemczech. Nawierzchnie z nich wykonane są niezwykle wytrzymałe, trwałe, funkcjonalne i estetyczne. Ułożone, mogą nie zmieniać swoich parametrów użytkowych przez dziesiątki lat i wciąż spełniać swoją rolę.
Układanie kostki w obiegu zamkniętym
Oprócz wytrzymałości i walorów estetycznych kostka brukowa ma tę zaletę, że w każdej chwili można ją zdjąć i położyć od nowa bez obawy o zniszczenie materiału. Ciekawe jest, że przy wymianie starej kostki betonowej na nową, co spowodowane jest nie zniszczeniem czy uszkodzeniem, a chęcią zastosowania nowych, bardziej estetycznych wzorów, zawsze znajdują się chętni do kupna materiału ze starej nawierzchni. Zdjęta kostka ułożona może ponownie cieszyć oko nowych właścicieli przez następne lata. Dobrą, niezużytą, nieuszkodzoną lub uszkodzoną tylko nieznacznie kostkę nawet trzeba użyć gdzie indziej. Dotyczy to również innych materiałów, np. nawierzchni z klinkieru lub kamienia naturalnego.
Kostka brukowa – cement, kruszywo i dodatki
Do produkcji kostek brukowych stosuje się:
- cement portlandzki (szary) o wysokiej wytrzymałości,
- kruszywo o grubości 2–8 mm, 2–16 mm o krępym kształcie ziarna,
- piasek o uziarnieniu 0-2 mm, 0–4 mm,
- dodatki mineralne,
- domieszki chemiczne,
- pigmenty barwiące (tlenki metali).
Cement do produkcji kostki musi być najwyższej jakości. Dobierany jest nie tylko z punktu widzenia klasy, ale też krótkiego czasu uzyskiwania odpowiedniej wytrzymałości co ułatwia składowanie oraz uzyskiwanie jasnoszarej barwy po związaniu, co pozwala na otrzymanie czystych i nasyconych lub pastelowych barw po dodaniu barwnika.
Dodatki uszlachetniające do betonu decydują o wzroście wytrzymałości, skróceniu lub opóźnieniu czasu wiązania, zwiększeniu odporności na działanie niskich temperatur, zmniejszeniu pochłaniania wody i szczelności warstwy powierzchniowej, zmniejszeniu skurczu i związanej z nim tendencji do wewnętrznego pękania, ułatwieniu urabialności masy betonowej i ułatwieniu oddzielania się ukształtowanych elementów od form. Niektóre z dodatków wzmacniają również działanie pigmentów, pogłębiając barwę kostki.
Kostka betonowa - produkcja
Kostki produkowane są na urządzeniach wibroprasujących wyposażone w stół wibracyjny oraz wymienne formy. Dzięki formom możliwe jest wytwarzanie kostki o różnych wzorach, wielkościach i grubościach. W formie wydrążone są gniazda o kształcie, jaki ma posiadać kostka. Gniazda wypełnia się betonem. Dzięki wibrowaniu formy na stole wibracyjnym składniki betonu rozkładają się równomiernie, dokładnie wypełniając gniazda. W ostatniej fazie wibrowania w gniazda wchodzą stopki stempli i poprzez dociśnięcie ostatecznie formują kostkę. Gniazda formy i stopki stempli są wykonane z niezwykłą dokładnością wymiarową. Są współpracującym ze sobą zespołem obliczonym na określoną liczbę zaformowań. Przekroczenie tej liczby prowadzi do obniżenia jakości i estetyki kostki.
Demontaż – zrób to dobrze
Wysoka wytrzymałość materiału i drobne wymiary mają decydujący wpływ na fakt, że kostka jest materiałem, który naprawdę trudno jest zniszczyć. Częściej, choć i do tego nie powinno dochodzić przy dobrze uformowanej kostce, mogą ulegać drobnym uszkodzeniom krawędzie. Wyszczerbione po latach użytkowania mogą nie wyglądać już estetycznie, szczególnie na reprezentacyjnym podejściu lub podjeździe do domu. Jeśli podejmiemy decyzję o wymianie, to stara nawierzchnia jest bardzo prosto usuwalna. Trzeba jednak użyć profesjonalnych narzędzi, szczególnie na początkowym etapie. Wystarczy wyjąć specjalnymi kleszczami kilka sąsiednich kostek, aby później usunąć resztę. Można przystąpić do oczyszczenia, naprawy i wyrównania podbudowy i rozpocząć układanie nowej nawierzchni z innej kostki (jeśli będzie miała taką samą grubość). W wielu przypadkach naprawy lub wymiany wymagają też obrzeża. Często jednak kostkę zastępuje inny materiał, co może wiązać się ze zmianami warstwy podbudowy.
Kostkę, która została zdemontowana powinno się oczyścić i zapaletować, tak, aby łatwo można było ją przenieść lub przewieźć, a przy tym nie narazić na uszkodzenia. Pamiętać trzeba przy tym, żeby warstw kostki na palecie nie było zbyt dużo, bo zwiększa to nacisk na te najniższe, a poza tym znacznie zwiększa ciężar. Trzy do pięciu warstw to wystarczająca liczba. W takim stanie kostka powinna trafić pod zadaszenie, gdzie nawet przez dłuższy czas może oczekiwać na dalsze losy – odsprzedaż lub zastosowanie w innym miejscu. Kostkę betonową możemy użyć ponownie, np. do ułożenia alejek w ogrodzie, opaski wokół domu czy miejsca na grilla. Jeśli chcemy wymienić kostkę, pomyślmy od razu, do czego można użyć ten materiał.
- Dowiedz się również: Naprawa czy wymiana kostki brukowej? Kiedy lepiej zdecydować się na nową nawierzchnię
Kostka z drugiej ręki
Rynek materiałów budowlanych z drugiej ręki jest już w Polsce dosyć dobrze rozwinięty. Kostki brukowe należą do bardziej popularnych. Sprzedający zyskują dodatkowe fundusze na remont, a kupujący w pełni wartościowy produkt po znacznie niższej cenie niż w hurtowni. Czasami na platformach ogłoszeniowych, np. OLX pojawiają się nawet ogłoszenia o oddaniu za darmo.
Dobry brukarz potrafi docenić kostkę, która już leżała na nawierzchni. Przed ułożeniem przejrzy partię i dobierze elementy tak, aby na nowo ułożonej płaszczyźnie prezentowały się jak najlepiej. Trzeba mieć na uwadze, że kostki z drugiej ręki, choć w pełni użyteczne, mogą się różnić odcieniami, które wynikają choćby ze stopnia ekspozycji na promienie słoneczne lub oddziaływania spływających wód opadowych.
Kostka na tłuczeń lub żwir
Materiały budowlane, które zostały wyprodukowane z udziałem produktów poddanych recyclingowi zyskują na wartości dzięki wdrożeniu i popularyzacji gospodarki obiegu zamkniętego. Procesy odzyskiwania i wykorzystania na nowo zmniejszają znacznie ślad węglowy. Betonowa kostka brukowa może zostać przerobiona i użyta w innej formie lub poddana odzyskowi materiałów, z jakich została wyprodukowana.
Zużytą i mocno zniszczoną kostkę betonową można wykorzystać jako frakcję pod podbudowę. Sprawdza się doskonale jako stabilny zamiennik naturalnego kruszywa łamanego, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania. Kostka musi zostać rozdrobniona (np. przy użyciu kruszarki) na odpowiednią frakcję, najlepiej w przedziale 0-31,5 mm, 0 – 63 mm (tzw. klińce i tłuczeń). Uzyskany w ten sposób tzw. destrukt betonowy (kruszywo z recyklingu) jest odporny na warunki atmosferyczne i ma doskonałe właściwości nośne. Z powodzeniem stosuje się go jako dolną lub górną warstwę podbudowy pod:
- podjazdy dla samochodów osobowych,
- chodniki i ścieżki ogrodowe.
Kostka brukowa może także zostać poddana procesom odzysku kruszywa oraz zaprawy cementowej. Pierwszy etap przebiega podobnie jak poprzednio na kruszarce. Proces ten pozwala odzyskać kruszywo o granulacji 0-4 mm, 4-16 mm i 16-32 mm. Kruszywo to podlega kontroli jakości przed ponownym użyciem. W nowoczesnych metodach gruz betonowy poddaje się prażeniu w 650 stopniach Celsjusza, po czym mechanicznie oddziela się kruszywo od od zaprawy.
Kruszywo z recyklingu jest 30-50% tańsze od pozyskiwanego naturalnie, a dodatkowo ma nieco niższą wagę wynikającą z niższej gęstości.
Oddanie betonowej kostki brukowej do recyklingu
Jeśli betonowa kostka brukowa nadaje się już do wymiany, warto skierować ją do ponownego wykorzystania lub recyklingu. Przed wywozem należy ją możliwie dobrze oczyścić z ziemi, resztek zaprawy, asfaltu i innych zanieczyszczeń, a także oddzielić od odpadów zmieszanych. Tak przygotowany materiał można przekazać do punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK), do firmy odbierającej odpady budowlane lub do zakładu zajmującego się odzyskiem i kruszeniem gruzu. Zgłoszenie wywozu najlepiej kierować do lokalnego urzędu gminy albo bezpośrednio do operatora odbierającego odpady w danej miejscowości. W przypadku większej ilości kostki zwykle konieczne jest zamówienie kontenera lub ustalenie indywidualnego odbioru.
Zobacz także: Piękna strefa podejścia do domu. Przykłady
16
