Nie musisz być siłaczem, by przekopać ogródek. Wystarczy, że masz te narzędzia

Choć na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że do większości prac ogrodowych wystarczy zwykła łopata, w praktyce wybór właściwego sprzętu może znacząco przyspieszyć pracę, zmniejszyć wysiłek i ułatwić uzyskanie oczekiwanego efektu. Narzędzia do kopania w ogrodzie różnią się konstrukcją, rozmiarem, przeznaczeniem oraz materiałami, z których zostały wykonane. Warto więc wiedzieć, które z nich sprawdzą się najlepiej podczas konkretnych prac.

Szpadel – podstawowe narzędzie do przekopywania ziemi

Jednym z najważniejszych narzędzi ogrodniczych jest szpadel. To właśnie po niego najczęściej sięga się podczas przekopywania gleby, przygotowywania nowych grządek oraz sadzenia roślin. Charakterystyczną cechą szpadla jest stosunkowo płaskie, ostre ostrze, które można łatwo wbić w ziemię za pomocą nacisku stopy.

Szpadel dobrze sprawdza się podczas przekopywania ziemi jesienią lub wiosną. Pozwala odcinać zwarte fragmenty gleby, podważać je i obracać. Dzięki temu można spulchnić podłoże, wymieszać je z kompostem, obornikiem albo innym nawozem organicznym. Szpadel przydaje się również przy wycinaniu fragmentów darni oraz przygotowywaniu miejsca pod nowe rabaty.

Na rynku dostępne są modele z prostą oraz lekko zaokrągloną krawędzią roboczą. Szpadle ostro zakończone są szczególnie przydatne na ciężkich i zbitych glebach, ponieważ łatwiej przebijają się przez podłoże. Z kolei szerokie modele o bardziej płaskiej krawędzi mogą być wygodne podczas pracy w glebie już wcześniej uprawianej.

Przy wyborze szpadla warto zwrócić uwagę na długość trzonka. Zbyt krótki może wymuszać częste pochylanie się, co podczas dłuższej pracy nadmiernie obciąża plecy. 

Łopata – niezastąpiona przy przenoszeniu ziemi

Łopata bywa często mylona ze szpadlem, jednak jej podstawowe zastosowanie jest nieco inne. Szpadel służy przede wszystkim do przecinania i przekopywania gleby, natomiast łopata najlepiej sprawdza się podczas nabierania i przenoszenia materiałów sypkich. W ogrodzie można jej używać do przesypywania ziemi, kompostu, piasku, żwiru, kory czy nawozów. Przydaje się także podczas usuwania ziemi z wykopu lub rozprowadzania świeżego podłoża na rabatach.

Część robocza łopaty jest zazwyczaj szersza i bardziej wyprofilowana niż w przypadku szpadla. Dzięki lekko uniesionym krawędziom ziemia nie zsuwa się tak łatwo podczas przenoszenia. Do cięższych materiałów warto wybierać łopaty o stosunkowo niewielkiej powierzchni roboczej, ponieważ jednorazowe nabranie zbyt dużej ilości mokrej ziemi lub żwiru może powodować szybkie zmęczenie.

W większych ogrodach przydatne może być posiadanie zarówno klasycznego szpadla, jak i łopaty. Narzędzia te wzajemnie się uzupełniają i razem pozwalają wykonać większość podstawowych prac ziemnych.

Widły ogrodowe do spulchniania gleby

Widły ogrodowe są jednym z najbardziej uniwersalnych narzędzi do pracy z ziemią. Zamiast pełnego ostrza mają kilka mocnych zębów, które można wbić głęboko w podłoże. Dzięki temu bardzo dobrze nadają się do spulchniania gleby bez konieczności jej intensywnego odwracania.

Szczególnie dobrze sprawdzają się na glebach ciężkich, gliniastych i zbitych. Po wbiciu zębów w ziemię wystarczy lekko poruszyć trzonkiem, aby rozluźnić strukturę podłoża. Takie działanie poprawia dostęp powietrza i wody do głębszych warstw gleby.

Widły są również pomocne podczas wykopywania roślin. W przeciwieństwie do ostrego szpadla zmniejszają ryzyko przecięcia większych korzeni. Dlatego często wykorzystuje się je przy dzieleniu bylin, wykopywaniu ziemniaków oraz przesadzaniu niektórych roślin wieloletnich.  Widły ogrodowe przydają się również podczas pracy z kompostem. Można nimi przerzucać i napowietrzać zawartość kompostownika, co sprzyja równomiernemu rozkładowi materii organicznej.

Przeczytaj też: Jak i kiedy wykopać dalie, by przezimowały w doskonałej formie?

Łopatka ogrodnicza do drobniejszych prac

Nie wszystkie prace wymagają używania dużych narzędzi. Podczas sadzenia kwiatów, ziół, cebul oraz niewielkich sadzonek znacznie wygodniejsza będzie ręczna łopatka ogrodnicza. Jej niewielkie rozmiary pozwalają precyzyjnie wykonać otwór nawet między już rosnącymi roślinami. Łopatką można również nakładać ziemię do doniczek, uzupełniać podłoże w skrzynkach balkonowych czy mieszać niewielkie ilości ziemi z nawozem.

Dobre łopatki wykonuje się najczęściej ze stali nierdzewnej lub odpowiednio zabezpieczonej stali węglowej. Warto zwrócić uwagę na sposób połączenia rękojeści z częścią roboczą. Tanie narzędzia wykonane z cienkiej blachy mogą wyginać się przy próbie pracy w twardym podłożu.

Sadzarka do precyzyjnego sadzenia

Do wykonywania niewielkich otworów w ziemi służą także sadzarki. Mogą mieć postać wąskiego narzędzia ręcznego albo specjalnego stożka. Są szczególnie wygodne przy sadzeniu cebulek kwiatowych, rozsady i niewielkich sadzonek. Sadzarka do cebul pozwala wyjąć fragment ziemi w formie niewielkiego walca. Po umieszczeniu cebuli na odpowiedniej głębokości ziemię można ponownie wsypać do otworu. Dzięki temu sadzenie tulipanów, narcyzów czy krokusów przebiega znacznie szybciej.

Motyka ułatwia spulchnianie i odchwaszczanie

Zadaniem motyki jest przede wszystkim płytkie spulchnianie gleby oraz usuwanie chwastów. Praca motyką pozwala rozbić skorupę tworzącą się na powierzchni ziemi po intensywnych opadach. Dzięki temu woda i powietrze mogą łatwiej docierać do korzeni roślin. Jednocześnie narzędzie umożliwia podcinanie młodych chwastów, zanim zdążą się mocno ukorzenić.

Dostępne są motyki o różnych szerokościach oraz kształtach części roboczej. Wąskie modele są przydatne do pracy między rzędami roślin, natomiast szersze umożliwiają szybszą pracę na większej powierzchni.

Jak wybrać dobre narzędzia do kopania?

Przy zakupie narzędzi ogrodniczych warto zwrócić uwagę nie tylko na cenę. Duże znaczenie ma przede wszystkim jakość wykonania. Solidne narzędzie może służyć wiele sezonów, natomiast najtańsze modele często szybko się wyginają, tępią lub pękają.

Części robocze szpadli, łopat i wideł powinny być wykonane z wytrzymałej stali. Modele ze stali nierdzewnej są łatwe do utrzymania w czystości i odporne na korozję. Stal węglowa również może być bardzo trwała, ale wymaga odpowiedniej pielęgnacji.

Istotny jest także trzonek. Tradycyjne drewniane trzonki są przyjemne w użytkowaniu i stosunkowo łatwe do wymiany. Nowoczesne modele mogą być wykonywane z aluminium, tworzyw wzmacnianych włóknem szklanym lub innych lekkich materiałów. Ważniejsze od samego rodzaju materiału jest jednak to, aby narzędzie było wygodne dla konkretnego użytkownika.

Przed zakupem dobrze jest zwrócić uwagę na długość narzędzia i jego ciężar. Warto też sprawdzić kształt rękojeści. Ergonomiczny uchwyt pozwala pewniej kontrolować narzędzie i może zmniejszyć zmęczenie podczas długiej pracy.

Jak dbać o narzędzia ogrodnicze?

Wszystkie narzędzia wymagają podstawowej konserwacji. Po zakończeniu pracy należy usunąć z nich ziemię. Od czasu do czasu warto również naostrzyć krawędź szpadla lub motyki. Ostre narzędzie łatwiej przecina glebę oraz korzenie chwastów, dzięki czemu wykonanie tej samej pracy wymaga mniej siły. W narzędziach z drewnianym trzonkiem warto okresowo kontrolować stan drewna. Pęknięcia lub luźne połączenie z metalową częścią roboczą mogą stanowić zagrożenie podczas prac.

Narzędzia najlepiej przechowywać w suchym miejscu, na przykład w garażu, szopie ogrodowej albo domku narzędziowym. Nie powinno się pozostawiać ich przez długi czas na trawniku czy odkrytej rabacie, gdzie są narażone na wilgoć i opady.

Przeczytaj też: Jak zadbać o narzędzia ogrodnicze po sezonie? Jak je wyczyścić i gdzie przechować przez zimę?

Zobacz galerię zdjęć: Chałupa po liftingu. Renowacja domu z bali