Spis treści
Gatunków, które dobrze czują się w cieniu, jest bardzo dużo. W naturze byliny cieniolubne rosną pod koronami drzew, tworząc niższe piętra lasów, gdzie przenika tylko delikatne rozproszone światło. Najmniej potrzebują go rośliny tworzące runo.
Byliny cieniolubne do ogrodu - najlepsze gatunki
Dużo bylin, które można uprawiać w cienistych miejscach, to rodzime gatunki i ich bardziej dekoracyjne ogrodowe odmiany. Niektóre pięknie kwitną.
- Kwitnące wiosną
Wiosną, gdy przez bezlistne korony do runa leśnego zagląda słońce, rozwijają się łany przebiśniegów, a później także barwinków, fiołków, kokoryczy, konwalii, pierwiosnków lekarskich, przylaszczek, zawilców gajowych, sasanek.
- Kwitnące latem
Latem zakwitają dzwonki brzoskwiniolistne i szerokolistne, jarzmianki większe, naparstnice purpurowe, orliki pospolite, parzydła leśne, rutewki orlikolistne, tojady.
- Paprocie
Lekkości kompozycjom dodają bujne, soczyście zielone paprocie, np. długosz królewski, języcznik zwyczajny, nerecznice, orlica pospolita, pióropusznik strusi, wietlica samicza.
- Rośliny okrywowe
Nisko przy ziemi rozrastają się, zadarniając powierzchnię: barwinek pospolity, bluszczyk kurdybanek (w ogrodach uprawiana jest odmiana 'Variegata'), dąbrówka rozłogowa, gajowiec żółty, jasnota plamista (odmiany ogrodowe), kopytnik pospolity, miodunka plamista, podagrycznik pospolity (odmiana 'Variegatum'), przytulia wonna, tojeść rozesłana. Warto je posadzić, bo osłaniając powierzchnię gruntu, zapobiegają kiełkowaniu chwastów.
- Rośliny o dekoracyjnych liściach i kwiatach
Razem z nimi dobrze będą wyglądały rośliny, które nie są rodzime o dekoracyjnych liściach: bergenie, brunery, epimedium, funkie, rodgersje, tiarelle i żurawki oraz ładnie kwitnące delikatne serduszki, bodziszki kantabryjskie, tawułki i ułudki o kwiatach przypominających duże niezapominajki.
Byliny cieniolubne - pielęgnacja
To przede wszystkim nawadnianie, bo większość leśnych roślin nie lubi suszy. Najlepszą porą podlewania jest wczesny ranek lub popołudnie. Dobrze, żeby liście i ziemia obeschły przed nocą. Wilgoć wabi żerujące po zmierzchu ślimaki, których przysmakiem są m.in. funkie, bergenie i brunnery.
Ważnym zabiegiem jest również nawożenie – najlepiej organiczne. Dobrym nawozem jest kompost, ponieważ zwiększa zawartość próchnicy w glebie. Rozkłada się go między roślinami wiosną (ale można też jesienią) warstwą 2-3-centymetrową. W sezonie można zastosować nawóz rozpuszczalny w wodzie, np. naturalny biohumusowy, albo mineralny (zawiera wszystkie potrzebne roślinom minerały w łatwo przyswajalnej postaci). Podlewa się nimi rośliny w dawkach podanych na opakowaniach preparatów.
Jeżeli na działce rosną drzewa, warto zrobić użytek z ich liści. Jesienią można je nagarnąć na rabaty (ochronią je przed mrozem), a wiosną przenieść na kompost. Po kilku miesiącach powstanie z nich ziemia liściowa przypominająca tę, jaka tworzy się w lesie. Stosuje się ją podobnie jak zwykły kompost.
Byliny do cienia i półcienia. Zdjęcia
29
Jaka ziemia dla bylin cieniolubnych?
Rośliny wywodzące się z leśnych środowisk (większość tych, które są uprawiane w ogrodach, pochodzi z lasów liściastych) najlepiej rosną w przepuszczalnej i urodzajnej glebie o dużej zawartości próchnicy. Takie podłoże w naturze powstaje przez wiele lat, gdy opadające jesienią liście rozkładają się i zamieniają w żyzną ziemię, która łatwo chłonie i magazynuje wodę, więc jest prawie zawsze lekko wilgotna, a jednocześnie pulchna i przewiewna.
Ziemia na działce najczęściej nie przypomina tej w lesie, dlatego przed posadzeniem roślin należy ją poprawić – przekopać, usunąć chwasty i dodać nawozu organicznego. Najlepszy jest kompost, ale może też być przekompostowana kora lub odkwaszony substrat torfowy. Rozkłada się je warstwą mniej więcej 5-centymetrową i lekko miesza z podłożem (ale jeżeli ziemia jest mało urodzajna, lepiej dać więcej). Jesienią można też zastosować stary, dobrze rozłożony obornik w ilości około 5 kg/m² podłoża.
Przeczytaj też:
- Najpiękniejsze byliny wieloletnie zimujące w gruncie. Jak pielęgnować kwiaty wieloletnie?
- Byliny wieloletnie długo kwitnące. Jakie kwiaty wieloletnie kwitną najdłużej?
Rodzaje cienia w ogrodzie – jak rozpoznać idealne stanowisko?
Zanim wybierzesz rośliny, kluczowe jest właściwe rozpoznanie rodzaju cienia w twoim ogrodzie. Nie każde zacienione miejsce jest takie samo.
- Wyróżniamy pełny cień, gdzie słońce dociera bezpośrednio przez mniej niż 3 godziny dziennie, typowy dla stanowisk pod gęstymi koronami drzew lub przy północnych ścianach budynków.
- Innym rodzajem jest półcień, czyli miejsce, które otrzymuje od 3 do 6 godzin słońca, często w postaci przefiltrowanego światła. Najłagodniejszą formą jest jasny cień (tzw. świetlisty), gdzie nie ma bezpośrednich promieni słonecznych, ale dociera dużo rozproszonego światła.
Ważna jest nie tylko ilość światła, ale także jakość podłoża. Największym wyzwaniem jest tzw. suchy cień, który tworzy się pod dużymi drzewami, jak klony czy brzozy. Ich gęsty system korzeniowy intensywnie konkuruje z innymi roślinami o wodę i składniki odżywcze. Znacznie łatwiejsze w uprawie są stanowiska o wilgotnym cieniu, gdzie gleba jest zasobna w próchnicę i dobrze utrzymuje wilgoć. Warto obserwować ogród o różnych porach dnia, aby precyzyjnie określić warunki panujące na rabacie.
