Spis treści
12 września 2026 w Tarczynie na Dolnym Śląsku podczas 10. Pikniku Flowland „Wspólne korzenie” oficjalnie została ogłoszona decyzja Jury o nominacjach do finałowego etapu edycji konkursu „Zabytek – nie zapomnij! / Denkmal – denk mal dran!”.
Sześciu finalistów - laureaci w listopadzie
Na tegoroczną edycję konkursu zgłoszenia były przyjmowane do 8 sierpnia 2026 r. Spośród zgłoszeń nominacji wybranych obiektów dokonało Jury w składzie:
- Marek Sztark – przewodniczący Jury, Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu,
- Dariusz Borkowski – Fundacja Ruinersi na Dolnym Śląsku,
- Daniel Gibski – Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków,
- dr hab. Rafał Eysymontt, prof. UWr – dyrektor Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego,
- Katarzyna Sielicka – archeolożka i konserwatorka zabytków architektury, kierowniczka Działu Muzealno-Edukacyjnego w Zamku Książ, autorka książki „Zabytkowy budynek. Poradnik dla właściciela i użytkownika”,
- Christopher Schmidt-Münzberg – architekt, przedstawiciel Verein zur Pflege schlesischer Kunst und Kultur,
- Viola Wojnowski – fundatorka OP ENHEIM i członkini Zarządu Niemiecko-Polskiej Fundacji Ochrony Zabytków Kultury,
- Julita Izabela Zaprucka – dyrektorka Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze.
Prezentację nominacji poprowadziła dziennikarka Joanna Mielewczyk – autorka audycji „Kamienice” w Radiu RAM, poświęconej historii Wrocławia, jego mieszkańcom i niezwykłym kamienicom.
W tegorocznej edycji do finału zakwalifikowanych zostało sześć obiektów:
- Dom ul. Kilińskiego 6 – Jelenia Góra
- Herbaciarnia w Kowarach
- Dolny Młyn – Wojciechów
- Zespół folwarczny – Sławnikowice
- Willa Luisenheim – Włodowice
- Dom pod Królikiem
Każdy z nich to inna historia i unikatowy sposób troski o zachowane dziedzictwo.
Na spotkaniu w Tarczynie można było bliżej poznać właścicielki i właścicieli nominowanych obiektów oraz niezwykłe historie związane z ich miejscami.
Laureatów konkursu poznamy 𝟕 𝐥𝐢𝐬𝐭𝐨𝐩𝐚𝐝𝐚 𝟐𝟎𝟐𝟔 w Lubomierzu, w wyjątkowej przestrzeni Klasztoru Sióstr Benedyktynek.
Nagroda dla tych, którzy ratują lokalne dziedzictwo
„Zabytek – nie zapomnij!/Denkmal – denk mal dran!” to polsko-niemiecki konkurs ochrony zabytków organizowany przez Stowarzyszenie na Rzecz Pielęgnowania Sztuki i Kultury Śląska (VSK) oraz Fundację OP ENHEIM, we współpracy z Niemiecko-Polską Fundacją Ochrony Zabytków Kultury. Jego celem jest wspieranie długofalowej ochrony przede wszystkim mniejszych, często mniej znanych obiektów o wartości historycznej na Dolnym Śląsku, południu województwa lubuskiego oraz w saksońskiej części Górnych Łużyc.
Konkurs ma zachęcać prywatnych właścicieli, fundacje i stowarzyszenia do ratowania historycznych budynków i innych nieruchomych obiektów, także takich, które nie są formalnie wpisane do rejestru zabytków. Ważna jest nie tylko jakość renowacji, ale również jej trwałość oraz prowadzenie prac w sposób możliwie przyjazny dla środowiska. Organizatorzy podkreślają też wspólne polsko-niemieckie dziedzictwo regionu oraz znaczenie zabytków dla zachowania charakteru lokalnych miejscowości i krajobrazu kulturowego.
Od domu przysłupowego i kuźni po willę - laureaci 2022 i 2024
W 2022 roku, podczas czwartej edycji konkursu, jury przyznało trzy równorzędne nagrody. Otrzymały je: willa przy ul. Karłowicza 5 we Wrocławiu, dom przysłupowy w Proboszczowie 89 w gminie Pielgrzymka oraz Kuźnia nad Bobrem w Przeździedzy w gminie Wleń. Przyznano również nagrodę specjalną Fundacji Anna za projekt „Ocalić od zapomnienia – cmentarz ewangelicki w Gostkowie”.
W 2024 roku pierwszą nagrodę zdobyła Willa pod Bukiem w Złotym Stoku. Drugą nagrodę ex aequo przyznano domowi w Starej Łomnicy w gminie Bystrzyca Kłodzka oraz domowi przysłupowemu w Wolimierzu w gminie Leśna. Wyniki obu edycji dobrze pokazują szerokie podejście organizatorów: wyróżniane są zarówno wille i domy mieszkalne, jak i obiekty gospodarcze czy projekty związane z ochroną miejsc pamięci.
Przeczytajcie w Muratorze
Trzy z nominowanych obiektów były szeroko prezentowane na łamach internetowego serwisu budowlanego muratordom.pl:
Cieszy nas, że jury doceniło właśnie te realizacje. Ich właściciele od lat poświęcają swój czas i fundusze, aby uratować niewielką cząstkę dolnośląskiego dziedzictwa.
Inwestycja laureata poprzedniej edycji konkursu w 2024 r. - dom przysłupowy w Wolimierzu również była prezentowana na łamach naszego serwisu, a także w miesięczniku Murator.
