Spis treści
Zmiana Prawa budowlanego, która weszła w życie 7 stycznia 2026 r., znacznie uprościła zasady budowy zbiorników przeznaczonych do gromadzenia wód opadowych i roztopowych. Do katalogu inwestycji, które można realizować bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia, wpisano bezodpływowe zbiorniki na deszczówkę o łącznej pojemności nie większej niż 5 m³. Rozwiązanie dotyczy nie tylko zabudowy zagrodowej, ale również zwykłych działek z domami jednorodzinnymi.
Zbiornik na deszczówkę do 5 m³ bez zgłoszenia
Najprostsza sytuacja dotyczy zbiornika o pojemności do 5 m³, czyli 5000 l. Jego budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonywania zgłoszenia w starostwie lub urzędzie miasta na prawach powiatu.
To spore ułatwienie dla właścicieli domów. Zbiornik o pojemności 5 m³ jest już wystarczająco duży, aby zgromadzić wodę z dachu i wykorzystywać ją między innymi do podlewania ogrodu. Dla porównania – z dachu płaskiego o powierzchni rzutu 100 m² podczas opadu wynoszącego 10 mm można teoretycznie zebrać około 1000 l wody, oczywiście ze spadzistych mniej i zależy to od kąta nachylenia połaci.
Przepisy odnoszą się do bezodpływowych zbiorników na wody opadowe lub roztopowe i nie uzależniają zwolnienia od tego, czy zbiornik jest naziemny, czy zagłębiony w gruncie. Decydujące znaczenie ma przede wszystkim jego przeznaczenie oraz pojemność.
Dwa zbiorniki? Tak, ale przekroczenie 5 m3 to formalności
Trzeba zwrócić uwagę na sformułowanie użyte w ustawie. Mowa jest o zbiornikach o łącznej pojemności nie większej niż 5 m³. Oznacza to, że limitu nie można ominąć przez podzielenie instalacji na kilka mniejszych zbiorników.
Jeśli więc na działce powstaną dwa połączone z systemem zagospodarowania deszczówki zbiorniki o pojemności 2,5 i 3 m³, ich łączna pojemność wyniesie 5,5 m³. Taka inwestycja przekracza już próg zwolnienia z formalności.
Zbiornik do 15 m3 – trzeba zgłosić
Bezodpływowy zbiornik lub zbiorniki o łącznej pojemności większej niż 5 m³, ale nie większej niż 15 m³, można wykonać bez pozwolenia na budowę, jednak wymagane jest zgłoszenie. Wynika to wprost z art. 29 ust. 1 pkt 38 Prawa budowlanego.
W zgłoszeniu trzeba określić między innymi rodzaj, zakres, miejsce i sposób prowadzenia robót oraz termin ich rozpoczęcia. Dołącza się oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz – zależnie od potrzeb – odpowiednie szkice lub rysunki. Zgłoszenie można złożyć również elektronicznie przez portal e-Budownictwo.
Urząd ma 21 dni na wniesienie sprzeciwu. Jeśli tego nie zrobi, można rozpocząć prace. Możliwe jest także wcześniejsze otrzymanie zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu – wtedy nie trzeba czekać do końca 21-dniowego terminu.
Pamiętaj:
- do 5 m³ łącznie – bez pozwolenia i bez zgłoszenia,
- powyżej 5 do 15 m³ łącznie – zgłoszenie,
- powyżej 15 m³ – pozwolenie na budowę.
A co ze zbiornikiem większym niż 15 m³?
Przy typowej działce z domem jednorodzinnym zbiornik przekraczający 15 m³ wymaga pozwolenia na budowę.
Inaczej jest w przypadku gospodarstw rolnych.
Dla obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową na istniejącej działce siedliskowej przepisy pozwalają realizować na zgłoszenie bezodpływowe zbiorniki na wodę opadową lub roztopową o pojemności większej niż 5 m³ i nie większej niż 30 m³. Nie należy więc przenosić pojawiającego się czasem w informacjach o nowych przepisach limitu 30 m³ na zwykłą działkę z domem jednorodzinnym.
Bez zgłoszenia nie znaczy gdziekolwiek
Zwolnienie z formalności budowlanych nie oznacza pełnej dowolności. Inwestycja nadal musi być zgodna z innymi obowiązującymi przepisami, a sposób posadowienia podziemnego zbiornika powinien uwzględniać warunki gruntowe, przebieg instalacji na działce oraz bezpieczeństwo fundamentów domu.
Zbiornik podziemny na deszczówkę powinien znajdować się co najmniej 5 metrów od budynku, 1,5 m od instalacji wodociągowych oraz gazowych, 0,8 m od kabli elektrycznych, 0,5 m od przewodów telefonicznych, telewizyjnych i internetowych.
Szczególną ostrożność trzeba zachować na terenach objętych ochroną konserwatorską. Prawo budowlane przewiduje, że nawet roboty normalnie zwolnione ze zgłoszenia mogą wymagać dodatkowej procedury, jeżeli są prowadzone przy obiekcie lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
Oczko wodne w ogrodzie - wlicza się do pojemności zbiorników na deszczówkę?
Nie wlicza się do oficjalnej pojemności technicznych zbiorników na deszczówkę (takich jak naziemne beczki czy podziemne zbiorniki retencyjne) w rozumieniu przepisów budowlanych lub programów dofinansowań. Oczko wodne jest klasyfikowane w prawie budowlanym jako obiekt małej architektury lub element zagospodarowania terenu (do 50 m² lustra wody bez pozwolenia), a nie bezodpływowy czy retencyjny zbiornik techniczny na wodę opadową.
Może jednak wspierać retencję wody w ogrodzie podobnie jak ogród deszczowy. Jest wiele sposobów na zbieranie wód opadowych i roztopowych. W przypadku oczka wodnego powinno się zadbać, żeby nie dostawała się do niego woda bezpośrednio z dachu, gdyż może być zanieczyszczona, np. osadami z komina czy ptasimi odchodami.
