Spis treści
Standard EU 30 może stać się ważnym narzędziem dla polskiej branży budowlanej w okresie transformacji energetycznej. To krok do sprostania przyszłym regulacjom unijnym dotyczącym budynków zeroemisyjnych i taksonomii, oferując jednocześnie realne korzyści ekonomiczne i środowiskowe zarówno dla deweloperów, jak i użytkowników. Pozwala na osiągnięcie wysokiej efektywności energetycznej, redukcję emisji i integrację odnawialnych źródeł energii. Wskazuje drogę dla nowoczesnego, energooszczędnego budownictwa, a jednocześnie sygnalizuje potrzebę weryfikacji - np. danych klimatycznych i metodologii obliczeniowej w polskim prawie - aby w pełni wykorzystać potencjał współczesnych technologii.
EU 30 – po co nam nowy standard domów?
Powstał na bazie doświadczeń z opracowanego wcześniej i wdrożonego standardu NF 40. Został opracowany przez specjalistów z różnych branż budownictwa w celu uzupełnienia Warunków Technicznych (WT2021), które bazują na nieaktualnych danych, a także nie uwzględniają wielu aspektów współczesnych technologii i ich wzajemnych powiązań. Izolacyjność i zapotrzebowanie na ciepło w WT2021 opierają się na przestarzałych danych klimatycznych. Obecna metodologia obliczeniowa opiera się na Typowym Roku Meteorologicznym (TRM) z lat 1971–2000, co skutkuje niedoszacowaniem realnych oszczędności (nawet o 25–30%) i przewymiarowaniem instalacji. Standard WT2021 nie promuje też integracji systemowej technologii (np. fotowoltaiki, pomp ciepła i magazynów energii). Nie zawiera zaleceń dotyczących kontroli szczelności budynków ani wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, co może znacznie obniżyć komfort i efektywność energetyczną. Jest to opracowanie standardu dla budynków zeroemisyjnych (ZEB), który ma obowiązywać od 2030 roku. Obejmuje cały cykl życia budynku, uwzględniając aspekty techniczne, ekonomiczne i środowiskowe. Co więcej, wytyczne EU 30 są zgodne z zasadami taksonomii zrównoważonego finansowania Unii Europejskiej oraz zasadą „nie czyń poważnej szkody” (DNSH).
Podczas konferencji na BUDMIE 2026 wytyczne nowego standardu prezentowali Paweł Lachman z Porozumienia Branżowego na rzecz Efektywności Energetycznej (POBE), Arkadiusz Węglarz i Hanna Pilzak z Krajowej Agencji Poszanowania Energii (KAPE) oraz Damian Kot z Credit Agricole.
EU 30 – parametry budynku
Współczynnik U dla przegród zewnętrznych został określony na niższym poziomie niż w wymaganiach WT2021 i wynosi:
- dla ścian zewnętrznych - 0,15 W/m²K (WT2021: 0,20),
- dla dachów, stropodachów, stropów pod nieogrzewanymi poddaszami - 0,12 W/m²K (WT2021: 0,15),
- dla stropów nad piwnicami nieogrzewanymi i podłóg na gruncie - 0,15 W/m²K (WT2021: 0,30).
Okna i drzwi balkonowe powinny mieć współczynnik U zgodny z WT2021 (0,9 W/m²K), przy jednocześnie wyższej przepuszczalności promieniowania słonecznego szyb (g szyby > 0,6) w celu maksymalizacji zysków pasywnych zimą. Zalecane jest zastosowanie elementów ochrony przeciwsłonecznej (np. żaluzji zewnętrznych) dla okien zorientowanych na wschód, południe i zachód, aby zapobiegać przegrzewaniu latem.
Drzwi zewnętrzne i garażowe - U zgodne z WT2021, czyli 0,30 W/m²K.
Obniżenie liniowych współczynników przenikania ciepła (Ψ) mostków cieplnych do poziomu poniżej 0,05 W/mK.
Obowiązkowy test szczelności z wartością godzinnej wymiany powietrza n₅₀ poniżej 0,7 h⁻¹ (obecnie WT2021 nie zawiera tego wymogu).
Obowiązkowa wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła o minimalnej sprawności cieplnej wymienników rekuperacji na poziomie 86% (dla wymienników bez odzysku wilgoci).
Wytyczne zawierają również zalecenia dotyczące zwartej bryły, buforowania temperaturowego, strefowania pomieszczeń i optymalnej orientacji okien oraz rekomendacje doboru materiałów niskoemisyjnych w kontekście przyszłego obowiązkowego ujawniania śladu węglowego.
EU 30 – systemy grzewcze i OZE
W standardzie rekomenduje się pompy ciepła (A++/A+++), najlepiej współpracujące z ogrzewaniem płaszczyznowym (35°C). W domu powinna być także zamontowana instalacja fotowoltaiczna o mocy powyżej 5 kWp a także magazyn energii elektrycznej o minimalnej pojemności 15 kWh.Zastosowanie systemów zarządzania energią w budynku (EMS/HEMS) do optymalizacji zużycia, wykorzystania taryf dynamicznych i współpracy z siecią.
Korzyści z zastosowania standardu EU 30
Wyższy komfort cieplny i lepsza jakość powietrza wewnętrznego. Znaczące obniżenie zapotrzebowania na energię do ogrzewania i chłodzenia (o 64% w porównaniu do WT2021 z wentylacją grawitacyjną), co przekłada się na roczne koszty rzędu 1 000–1 500 zł (przy uwzględnieniu taryf dynamicznych).
Budynek osiąga samowystarczalność energetyczną na poziomie 50–65% (dla ogrzewania, CWU, chłodzenia i energii elektrycznej) dzięki integracji PV i magazynów energii. Staje się też aktywnym uczestnikiem systemu elektroenergetycznego, zdolnym do świadczenia usług sieciowych. Dodatkowo dzięki wyższemu standardowi energetycznemu może uzyskać zwykle wyższą wartość rynkową.
EU 30 – łatwiejszy i niżej oprocentowany kredyt
Banki, jako część systemu transformacji energetycznej, wyznaczają cele dekarbonizacji portfeli kredytowych. Standard EU 30 jako zielone aktywo: budynki w standardzie EU 30 generują bardzo niskie emisje CO2 (np. 11 kg CO2/m²), co jest zgodne z krzywą dekarbonizacji dla Francji na rok 2039 i znacznie poniżej obecnych polskich celów. Budynki spełniające wymagania taksonomii (wskaźnik energii pierwotnej co najmniej o 10% lepszy niż wymogi techniczne) kwalifikują się do „zielonych kredytów” z niższym oprocentowaniem. EU 30 znacznie przewyższa ten próg. Nieruchomości niespełniające wysokich standardów energetycznych mogą w przyszłości napotykać problemy z finansowaniem lub sprzedażą, ponieważ banki będą ograniczały finansowanie mniej efektywnych aktywów.
