Szybko rozwijająca się gospodarka XIX wieku oraz coraz łatwiejszy dostęp do źródeł energii pozyskiwanej z surowców kopalnych spowodowały, że stała się ona powszechnie wykorzystywana. Dziś, kiedy eksploatacja nieodnawialnych źródeł energii jest na poziomie 86,9% całkowitego zapotrzebowania na produkcję energii pierwotnej, normalną sytuacją jest wzrost cen.
Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku
Skala wykorzystania odnawialnych źródeł energii pozostawia wiele do życzenia. Obecnie kształtuje się ona na poziomie 13,1%. Zważywszy na strukturę zużycia energii w Europie, gdzie budynki pochłaniają 40% energii, istotnym elementem jest wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w budownictwie.
Zgodnie z raportem Eurimy („Skuteczna izolacja. Fakty i liczby”) to właśnie budynki dysponują największym potencjałem w zakresie ograniczenia wykorzystywania energii. Przeprowadzenie inwestycji na poczet przyszłych oszczędności sprawia, że odpowiednio zmodernizowany budynek zużywa na ogrzewanie jedynie 27% energii w porównaniu do standardowego, wybudowanego przed 1974 rokiem. Ponadto produkcja energii ze źródeł kopalnych ma negatywny wpływ na środowisko. Skutki wzrastającej od lat emisji dwutlenku węgla, metanu, freonów i ozonu można obserwować już dziś. Anomalie pogodowe, huragany i powodzie, upały i susze to tylko niektóre następstwa zmieniającego się klimatu. Z kolei inwestycje mające doprowadzić do oszczędzania energii w budynkach to potencjalnie mniejsza emisja dwutlenku węgla aż o 460 milionów ton rocznie. Tego typu działania pozwoliłyby spełnić wymogi Protokołu z Kioto.
Takim właśnie przesłaniem kierowała się Unia Europejska, uchwalając Dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, zwaną Dyrektywą EPBD (Energy Performance Buildings Directive – 2002/91/ EC). Jej podstawowym celem jest ustalenie klasyfikacji energetycznej wszystkich nowo budowanych, sprzedawanych oraz wynajmowanych budynków i lokali w Europie. Dokumentem przedstawiającym taką jakość energetyczną jest tzw. świadectwo charakterystyki energetycznej budynku. Unijna Dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynku narzuca konieczność wprowadzenia odpowiednich regulacji prawnych, mających na celu wdrożenie obowiązkowego certyfikowania budynków, najpóźniej od 1 stycznia 2009 roku. Dyrektywa nie dyktuje jednak ścisłych, uniwersalnych zasad oceny jakości energetycznej budynku – szczegółowe przepisy ustalają poszczególne kraje członkowskie. Określa ona jedynie zakres celów, które muszą być osiągnięte metodami lokalnymi. Z tego powodu zasady obliczeń są właściwe dla danego kraju.
W Polsce dyrektywę wprowadza nowelizacja ustawy Prawo budowlane z 19 września 2007 roku, w której zawarto wszelkie potrzebne informacje na temat jej implementacji. Jakość energetyczna budynku przedstawiana na świadectwie jest informacją na temat ilości energii potrzebnej do funkcjonowania budynku, z uwzględnieniem wszystkich jego elementów, czyli konstrukcji, instalacji i zastosowanych rozwiązań technicznych. Świadectwo jest częścią dokumentacji technicznej obiektu. Jego wzór określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 listopada 2008 roku w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku lub lokalu. Dokument taki mieści się na czterech stronach A4 i złożony jest w sposób uniemożliwiający jego zdekompletowanie. Ponadto świadectwo musi być również sporządzone w wersji elektronicznej, tożsamej z wersją drukowaną.
Kto wystawia świadectwo?
Zgodnie z ustawą Prawo budowlane, świadectwo charakterystyki energetycznej budynku mogą sporządzić osoby, które spełniają łącznie poniższe warunki:
- posiadają pełną zdolność do wykonywania czynności prawnych:
- są absolwentami studiów co najmniej magisterskich (na dowolnym kierunku) w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym lub też studiów inżynierskich (na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewnych);
- nie były karane za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych lub za przestępstwa skarbowe;
- posiadają uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej lub odbyły szkolenie i zdały z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, lub ukończyły studia podyplomowe na odpowiednim kierunku z programem pozytywnie zaopiniowanym przez ministra ds. budownictwa oraz ministra ds. szkolnictwa wyższego.
Ponadto osoba w jakikolwiek sposób związana z procesem budowlanym danego obiektu, czyli np. kierownik budowy lub projektant, nie może sporządzać świadectwa charakterystyki energetycznej dla tego budynku. Także właściciel ma zakaz opracowania świadectwa dla swojego budynku. Wykaz osób, mających odpowiednie uprawnienia, można znaleźć np. na stronie Ministerstwa Infrastruktury, gdzie umieszczono listę osób, które ukończyły kurs oraz zdały egzamin. Bazy z tego typu informacją znajdują się również w internecie. Jednakże warto zweryfikować każdą osobę/firmę przed złożeniem zlecenia.
Ważność świadectwa
Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, zwane również certyfikatem jakości energetycznej budynku, jest ważne 10 lat od momentu jego wystawienia. Jednak w przypadku modernizacji lub remontu, na skutek którego zmienia się charakterystyka obiektu (np. wymiana okien, kotła, ocieplenie), świadectwo charakterystyki należy sporządzić na nowo. Taki obowiązek ma w tej sytuacji inwestor lub właściciel budynku.