Papą były kryte przede wszystkim dwa rodzaje dachów – płaskie, głównie na budynkach typu kostka w latach 60. i 70., oraz spadziste, na domach wybudowanych w tym samym okresie i starszych. Zanim zapadnie decyzja o remoncie dachu krytego papą, konieczna jest ocena stanu istniejącego pokrycia.
Gdy wystarczy naprawa dachu
O tym, czy dach pokryty papą wymaga jedynie naprawy, czy też konieczne jest położenie nowego pokrycia, decyduje skala uszkodzeń. Gdy na dachu płaskim jest tylko kilka pęcherzy, z pewnością nie trzeba układać nowego pokrycia.
Niezbędna jest jednak likwidacja purchli. Należy w tym celu ostrożnie je przeciąć – najlepiej wtedy, gdy na dworze jest słoneczna pogoda. Trzeba też pozwolić wyschnąć podłożu pod nimi – przynajmniej przez parę godzin – a następnie nadmiar papy (powstały w wyniku jej rozciągnięcia) usunąć, a dziurę starannie zakleić, na przykład jedną warstwą zwykłej papy podkładowej. Taki zabieg może wystarczyć nawet na pięć lat.
Spękania powstające na pokryciach dachowych z papy dotyczą zarówno dachów płaskich, jak i skośnych. To wynik oddziaływania promieni UV. Słońce sprawia, że łańcuchy węglowodorów, z których zbudowana jest masa bitumiczna, ulegają skróceniu i rozbiciu na mniejsze. Na skutek tego procesu możliwe staje się odparowywanie asfaltu, w wyniku czego na papie pojawia się siatka spękań. Takie uszkodzenia można naprawić i odwlec moment układania nowego pokrycia nawet o cztery-pięć lat. Można to zrobić masą dyspersyjną (na przykład Dysperbitem), asfaltowo-gumową (Bitgumem, Gumbitem) lub emulsją (składającą się z dwóch nierozpuszczalnych cieczy: wody i asfaltu – jak Emizol). Naprawy można też dokonać, wykorzystując preparaty rozpuszczalnikowe – roztwory, lepiki i masy asfaltowe. Do tych środków należą między innymi: Abizol, Askowil, Alubit, Bitizol, Cyklolep, Dacholeum i Dachbit.
Jednak to konserwacja doraźna – brak posypki sprawia, że nawet naprawiony dach jest nadal bardzo podatny na wpływ czynników atmosferycznych – przede wszystkim promieniowania słonecznego.
Stare na nowe, czyli kiedy remont dachu jest niezbędny
Gdy na dachu płaskim jest kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt purchli, położenie nowej papy staje się koniecznością. Podobnie rzecz się ma z dachem pokrytym siatką spękań, a nie pojedynczymi rysami. Jeśli na dodatek w pęknięciach pojawiły się rośliny, świadczy to o tym, że bitum w znacznym stopniu się ulotnił i pokrycie wymaga gruntownego remontu. W miarę możliwości należy unikać zrywania starego pokrycia z papy, bo jego utylizacja jest droga i kłopotliwa. Układanie nowego pokrycia dachowego rzadko wymaga zdjęcia starego, tym bardziej że to istniejące, odpowiednio przygotowane, stanowi dobrą bazę. Przed ułożeniem nowej papy wszystkie purchle, pęknięcia i wgłębienia na starym pokryciu trzeba wyrównać – w taki sam sposób jak w przypadku doraźnej naprawy. Najpierw dach należy zagruntować. Do tego celu przeznaczone są specjalne preparaty bitumiczne, które zazwyczaj oferują producenci pap. Wskazane jest używanie produktów (środek gruntujący + papa) pochodzących od tego samego wytwórcy. Przed remontem ważne jest też ustalenie, czy dach był wcześniej pokrywany smołą, czy masą asfaltową. Te dwie substancje różnią się pochodzeniem i składem chemicznym. Smoła jest produktem uzyskiwanym z węgla, natomiast lepik – z asfaltu.
Uwaga! Produktów asfaltowych nie można układać na smołowych!