Wiszące na stelażach miski ustępowe to standard we współczesnych łazienkach. Coraz częściej stelaże instalacyjne wykorzystuje się również do montażu innych elementów łazienkowego wyposażenia, czyli umywalek, bidetów, baterii podtynkowych, szafek wiszących, na których ustawia się modne umywalki nablatowe.
Do zalet tego sposobu montażu należą przede wszystkim wytrzymałość konstrukcji i zapewnienie stabilności urządzeniom, a także estetyka i łatwość utrzymania czystości nawet w trudno dostępnych miejscach wokół sedesu, bidetu czy szafki, które nie opierają się na podłodze. Rury doprowadzające wodę wraz z zaworami odcinającymi, a także odpływy kanalizacyjne ukrywa się w przestrzeni wygrodzonej przez stelaż. W jego konstrukcji są przygotowane niezbędne podłączenia instalacyjne, takie jak elementy do podłączenia rur wodnych i kanalizacyjnych, a w przypadku stelaży do WC – także zbiornik spłukujący, a coraz częściej przewody elektryczne umożliwiające zdalne spłukiwanie czy podświetlenie przycisku spłukującego. W wielu przypadkach wykonanie połączeń do instalacji nie wymaga użycia specjalistycznych narzędzi. Po wykończeniu ścian i podłogi powierzchnie wokół zawieszonej ceramiki są równe, bez trudnych do utrzymania w czystości zakamarków i zagłębień. Nic dziwnego, że podczas remontu łazienki chcemy nimi zastąpić stare wyposażenie, najczęściej sedes z górnopłukiem lub WC-kompakt.
Co sprawdzić po demontażu starego WC
Miska ustępowa zamontowana na stelażu wymaga podobnej ilości miejsca lub niewiele większej niż stare WC, dlatego raczej nie będziemy mieli problemu ze zmieszczeniem jej w łazience. Ale zanim zaczniemy ją wybierać, przede wszystkim trzeba przyjrzeć się podejściu kanalizacyjnemu. Rura może być wyprowadzona poziomo (ze ściany) lub pionowo (z podłogi). W nowych łazienkach częściej spotyka się pierwsze rozwiązanie, w starszych może być różnie. Jest to o tyle istotne, że musimy tak dobrać głębokość stelaża, aby rura odpływowa swobodnie się zmieściła w przestrzeni zabudowy. Standardowe stelaże mają głębokość mniej więcej 20 cm, a rura kanalizacyjna 11 cm, więc teoretycznie nie powinno być problemu. Może jednak zdarzyć się tak, że podejście zmienia kierunek i jest zamontowane kolano, albo odpływ zlokalizowany jest w pewnej odległości od ściany, co zwiększy potrzebną głębokość zabudowy. W takiej sytuacji powinno się poszukać stelaża, który można ustawić w większej odległości od ściany.
Jeśli chcemy przesunąć stelaż względem starej lokalizacji sedesu, trzeba pamiętać, że podejście musi być ułożone ze spadkiem (co najmniej 2%) w kierunku pionu kanalizacyjnego, umożliwiającym grawitacyjny spływ ścieków i nie może być dalej niż metr od niego. Zapewnienie wymaganego spadku może się wiązać z koniecznością podniesienia stelaża (wraz z nim odpływu), a wtedy dobrze, gdy można regulować jego wysokość w dużym zakresie. Z instalacją wodną zwykle nie ma problemu, bo woda przepływa w niej pod ciśnieniem, a średnice rur są niewielkie. Powinna być wyprowadzona na wysokość około 80-90 cm za stelażem. Między punktem instalacji wodnej a spłuczką WC można zamontować elastyczny wężyk z fabrycznie zamontowanym śrubunkiem. Może mieć długość od 40 do ponad 100 cm. Lepiej dokupić dłuższy wężyk, niż „sztukować” dwa krótsze, bo niestety zawsze istnieje ryzyko nieszczelności połączeń. Nowoczesne stelaże mogą mieć podświetlane przyciski lub automatyczne uruchamianie spłukiwania. Jeśli planujemy wybór takiego rozwiązania, warto od razu doprowadzić kabel elektryczny w pobliże miejsca montażu stelaża. Już na tym etapie warto pomyśleć, jak chcemy zagospodarować wnękę nad stelażem. Na wygodne szafki potrzebna jest głębokość co najmniej 20 cm. Jeśli ich nie planujemy, a łazienka jest mała, można wybrać stelaż płytszy od standardowego (pod warunkiem że podejście kanalizacyjne znajduje się w ścianie).
Jak dobrać stelaż
Głębokość zabudowy to tylko jeden z wymiarów, trzeba ustalić jeszcze szerokość i wysokość. Jeśli chodzi o stelaże WC, to standardowa szerokość wynosi 50 cm, a wysokość – 100-110 cm, zwykle z możliwością regulacji w zakresie kilkudziesięciu centymetrów. Jednak w ofercie producentów znajdziemy również inne opcje: stelaże o szerokości zaledwie 32 cm albo wysokości 90 cm, a także modele narożne, dzięki którym można wygodnie ustawić sedes w rogu pomieszczenia. Dużą popularnością, z uwagi na łatwy montaż, cieszą się stelaże do zabudowy lekkiej. Stanowią one samonośne konstrukcje, które gwarantują stabilny montaż ceramiki. Można je montować nie tylko przy ścianie, ale również prostopadle do niej, a nawet jako wolno stojące. To poszerza możliwości aranżacyjne.
Dodatkowo wiele stosowanych w nich rozwiązań ma przyspieszyć i ułatwić montaż. Należą do nich: skokowa lub płynna regulacja wysokości nóżek, nóżki z hamulcami, obrotowe stopy nóżek z możliwością ustawienia prostopadle albo pod dowolnym kątem do ramy stelaża (możliwość obrotu o 360o), uchwyty dystansujące (mocowanie do ściany) z możliwością obrotu o 360o czy ustawienia w pozycji pod kątem do ściany od –45o do 45o, co pozwala na zamontowanie stelaża również w narożniku łazienki.
Zbiorniki spłukujące i przyciski
Wchodzący w skład stelaża do WC zbiornik spłukujący powinien cechować się trwałością i szczelnością. Może być umieszczony w styropianowej osłonie. Niekiedy taka obudowa wypełnia całą wolną przestrzeń wokół zbiornika w ramach stelaża. Dzięki zaizolowaniu zimna woda, która będzie napływała do zbiornika, nie wykrapla się na jego zewnętrznych ściankach. Jest to tak zwana ochrona przeciw szronieniu lub zabezpieczenie przed kondensacją pary wodnej. Innowacyjne rozwiązania stosowane przez producentów sprawiają, że przepływ wody w WC jest mało słyszalny, na przykład podczas napełniania zbiornika – na poziomie około 20 dB. Stosowane są różnego typu podkładki wygłuszające i ograniczające przenoszenie drgań na przegrody budowlane, a także specjalna konstrukcja zaworów napełniających. Warto na to zwrócić uwagę zwłaszcza wtedy, gdy łazienka sąsiaduje bezpośrednio z sypialnią.
Przyciski dobiera się do konkretnego modelu stelaża, choć zwykle dostępnych jest wiele wzorów i opcji wykończenia. Popularne są przyciski dwudzielne z możliwością wyboru: spłukiwanie mniejszą i większą ilością wody. Niekiedy na etapie montażu stelaża (a czasem też później) można dodatkowo ustawić spłukiwanie bardziej oszczędne, na przykład zamiast fabrycznie ustawionego spłukiwania trzema i sześcioma litrami wody wybrać dwoma i czterema. Inną opcją jest funkcja start/stop, która pozwala zatrzymać spłukiwanie w dowolnym momencie.
Montaż w dwóch etapach
I w nowej, i w remontowanej łazience montaż stelaża przebiega podobnie. Najważniejsze etapy montażu wykonuje się przed pracami wykończeniowymi. W przypadku remontowanej łazienki po skuciu okładzin i demontażu starego wyposażenia powinno się oczyścić i wyrównać podłoże i ściany. Stelaż musi się opierać na wytrzymałym i wyrównanym podłożu, dzięki temu będzie stabilny. Kołki rozporowe, którymi będzie zamocowany, muszą być dobrane do materiału, z którego zostały wykonane przegrody budowlane. Wykonując pod nie otwory, trzeba zwrócić uwagę na przebieg istniejących rur i kabli, aby ich przy tym nie uszkodzić. Połączenia instalacyjne muszą być wykonane starannie, a także sprawdzone pod względem szczelności. Fachowcy radzą, by przed podłączeniem instalacji do spłuczki przepłukać ją wodą. Po zamontowaniu stelaża wykonuje się obudowę, zwykle z płyt g-k. Na ten czas trzeba zabezpieczyć stelaż, aby do otworu odpływowego czy zbiornika spłukującego nie dostały się zanieczyszczenia. Kolejne prace to układanie nowych okładzin, malowanie, fugowanie. Dopiero po ich wykonaniu, czyli gdy ściany, podłogi, sufity są wykończone, wiesza się miskę ustępową i mocuje przycisk spłukujący.
Montaż stelaża krok po kroku
Wnęka nad stelażem - inspiracje
Sprawdź przed montażem WC
1. Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac, skonsultuj się z hydraulikiem z doświadczeniem, który oceni, czy i jak można zmodyfikować podejście do pionu kanalizacyjnego, aby można było zamontować WC na stelażu instalacyjnym.
2. Wybierz solidny i niezawodny model stelaża podtynkowego od sprawdzonego producenta, koniecznie z aprobatą techniczną. Sam stelaż, ale też spłuczka i zbiornik wody zostaną na stałe zabudowane w ścianie. Dostęp do mechanizmów spłukujących i podłączeń instalacyjnych będzie mocno ograniczony.
3. Sprawdź, na jak długo udzielana jest gwarancja producenta, a podczas montażu koniecznie stosuj się do wytycznych z instrukcji. Dowiedz się również, jaka jest dostępność części zamiennych. Niektórzy producenci mają je w ofercie przez wiele lat. To ważne, bo jeśli trzeba będzie z nich skorzystać, to raczej nie po roku, lecz po kilku-, a nawet kilkunastu latach użytkowania.
