Spis treści
Kuchnia babci z fajerkami – serce wiejskiego domu
W latach 70., 80. i nawet 90. na polskiej wsi kuchnia na fajerki nie była elementem wystroju. Była koniecznością i centrum życia rodziny. Żeliwny piec, zwany westfalką, stał w rogu, otoczony kaflową obudową. Na górze – duża płyta z 4-6 fajerkami: pierścieniami, które można było zdejmować, by garnek stał bezpośrednio nad ogniem. Niżej piekarnik, jeszcze niżej szuflada na popiół i drewutnia.
Gotowanie na fajerkach to była sztuka. Ogień trzeba było "podtrzymywać" – za dużo drewna i potrawa się przypali, za mało i pieczeń nie dojdzie. Babcie wiedziały dokładnie, na której fajerce smażyć placki (najgorętsza), a na której dusić bigos (najłagodniejsza). Zapach? Nie do podrobienia. Drewno liściaste (buk, grab, jabłoń) dawało słodką nutę, sosnowe – żywiczny aromat.
Kuchnia ogrzewała nie tylko garnek, ale cały dom. Zimą dzieci suszyły buty na blasze, babcia suszyła zioła pod sufitem, a w piekarniku zawsze stało coś na później: chleb, ciasto drożdżowe albo ziemniaki. To było miejsce spotkań – przy piecu opowiadało się historie, odpoczywało i ogrzewało.
Nowoczesny piec kuchenny
Dziś, w dobie pomp ciepła, indukcji i inteligentnych lodówek, kuchnie na fajerki mogłyby wydawać się reliktem przeszłości. A jednak wracają. Trend zaczął się już kilka lat temu, gdy projektanci wnętrz zaczęli szukać autentyczności i ciepła w zimnych, minimalistycznych aranżacjach. Piece kuchenne na węgiel i drewno przeżywają renesans. Współczesne wersje mają dużo wyższą sprawność (nawet 80–90%), systemy dopalania spalin, a niektóre modele spełniają normy EcoDesign 2022 (unijna dyrektywa obowiązująca od 1 stycznia 2022 r., która wprowadziła rygorystyczne normy emisji zanieczyszczeń i sprawności energetycznej dla urządzeń grzewczych).
Nowoczesne kuchnie na fajerki to już nie tylko czarne westfalki. Dziś kupisz:
- Emaliowane modele w kolorze bordowym, beżowym lub zielonym ze złotymi dodatkami (np. marek La Nordica, Moravia, Higher)
- Gotowe kuchnie kaflowe z piecem chlebowym
- Hybrydy: żeliwny piec na drewno + blat indukcyjny obok albo wbudowana płyta gazowa w starej obudowie
- Piece z płaszczem wodnym – grzeją dom, podgrzewają wodę i pozwalają gotować
Kuchnie kaflowe można też zamówić, rzemieślnicy wykonują takie zabudowy z wykorzystaniem ceramicznych kafli o szerokiej gamie wzorów i kolorów – od klasycznych motywów po nowoczesne, minimalistyczne formy. Postawienie kuchni kaflowej to koszt od 15-40 tys.
i
Jak wybrać piec kuchenny na drewno lub węgiel?
Zakup pieca kuchennego opalanego drewnem lub węglem warto poprzedzić analizą kilku kluczowych parametrów. Odpowiedni dobór urządzenia przełoży się na efektywność ogrzewania, komfort użytkowania oraz bezpieczeństwo.
1. Moc grzewcza: powinna być dopasowana do powierzchni, którą chcemy ogrzać. Zbyt mała nie zapewni komfortu cieplnego, zbyt duża może powodować przegrzewanie pomieszczeń i nieekonomiczną pracę.
2. Rodzaj paliwa: nie wszystkie modele są przystosowane do spalania każdego paliwa stałego. Warto sprawdzić, czy urządzenie umożliwia palenie węglem, drewnem lub brykietem – szczególnie jeśli planujemy korzystać z surowców odnawialnych.
3. Funkcje użytkowe: kuchnia może pełnić wyłącznie funkcję grzewczą albo dodatkowo umożliwiać gotowanie i pieczenie. Wielkość płyty grzewczej oraz pojemność piekarnika mają znaczenie zwłaszcza w domach użytkowanych całorocznie.
4. Płaszcz wodny: modele wyposażone w płaszcz wodny mogą współpracować z instalacją centralnego ogrzewania i podgrzewać wodę użytkową. To dobre rozwiązanie w domach, w których kuchnia ma stanowić element głównego systemu grzewczego.
5. Materiał wykonania: żeliwo zapewnia dużą trwałość i stabilność cieplną, stalowe konstrukcje są z kolei lżejsze i często bardziej nowoczesne wizualnie. Wybór wpływa zarówno na estetykę, jak i na sposób oddawania ciepła.
6. Zgodność z normami: warto upewnić się, że urządzenie spełnia aktualne wymagania środowiskowe oraz posiada odpowiednie certyfikaty.
7. Wygoda obsługi i czyszczenia: pojemny popielnik, łatwy dostęp do komory spalania czy system ograniczający osadzanie się sadzy na szybie znacząco podnoszą komfort codziennego użytkowania.
Dlaczego warto postawić na nowoczesną kuchnię z fajerkami?
Dla wielu inwestorów kluczowym argumentem jest bezpieczeństwo energetyczne. Piec kuchenny opalany drewnem lub węglem zapewnia ciepło i możliwość przygotowania posiłków nawet w przypadku awarii prądu czy braku dostępu do gazu. W domach położonych poza zwartą zabudową może stanowić podstawowe lub awaryjne źródło ogrzewania.
To także rozwiązanie sprzyjające oszczędnościom – szczególnie gdy korzystamy z drewna opałowego lub innego paliwa dostępnego lokalnie. Nowoczesne konstrukcje pozwalają ograniczyć emisję zanieczyszczeń i zużycie paliwa w porównaniu ze starszymi typami pieców.
Piec kuchenny to nie tylko urządzenie grzewcze, ale również element budujący klimat domu. Ciepło oddawane przez żeliwną płytę, zapach pieczonego chleba czy możliwość gotowania na tradycyjnej kuchni tworzą atmosferę, której nie zastąpi żadna płyta indukcyjna. W czasach, gdy coraz więcej mówi się o samowystarczalności i powrocie do sprawdzonych rozwiązań, takie urządzenie staje się praktycznym i świadomym wyborem.
i
Wady i wyzwania pieców kuchennych na paliwa stałe
Mimo swojej niezależności energetycznej i walorów użytkowych ten rodzaj pieca ma również istotne ograniczenia. Przede wszystkim wymaga regularnej obsługi – dokładania paliwa, usuwania popiołu i czyszczenia przewodów kominowych, co bywa czasochłonne i uciążliwe. Trudniej też precyzyjnie kontrolować temperaturę niż w przypadku urządzeń gazowych czy elektrycznych, co może wpływać na komfort gotowania. Konieczne jest ponadto zapewnienie odpowiedniego miejsca na składowanie opału oraz sprawnej wentylacji i komina spełniającego aktualne wymagania techniczne. Warto pamiętać również o emisji zanieczyszczeń – choć nowoczesne konstrukcje są znacznie bardziej efektywne niż starsze modele, spalanie paliw stałych nadal wiąże się z większym obciążeniem dla środowiska niż korzystanie z czystszych źródeł energii.
Ile kosztuje piec kuchenny na drewno lub węgiel?
Nowoczesne piece kuchenne opalane drewnem lub węglem to inwestycja, która może różnić się znacząco pod względem ceny w zależności od parametrów i wyposażenia.
- Proste modele o podstawowej funkcji grzewczej i kuchennej zaczynają się przeważnie od kilku tysięcy złotych
- Bardziej rozbudowane urządzenia z płaszczem wodnym do współpracy z instalacją CO, dużym piekarnikiem czy dodatkowymi funkcjami trzeba zapłacić znacznie więcej. Koszt takiego pieca zależy od mocy, jakości wykonania (np. żeliwo lub stal emaliowana), zastosowanych rozwiązań technologicznych oraz marki producent, ale należy liczyć się z wydatkiem kilkunastu tysięcy, np. kuchnia z płaszczem wodnym Termorosa Petra marki La Nordica kosztuje 14700 zł.
Do ceny samego pieca warto doliczyć również wydatki związane z profesjonalnym montażem i ewentualnymi pracami adaptacyjnymi (np. dopasowaniem komina), które wpływają na całkowity koszt inwestycji.
