Spis treści
- Rozbudowana bryła domu zwiększa koszty ogrzewania
- Złe usytuowanie domu względem stron świata podnosi rachunki
- Za duże okna mogą oznaczać większe straty ciepła
- Zbyt słaba izolacja domu oznacza wyższe koszty przez lata
- Mostki termiczne mogą mocno pogorszyć energooszczędność domu
- Wentylacja grawitacyjna czy rekuperacja? Wybór wpływa na zużycie ciepła
- Źle dobrany system ogrzewania może być drogi w eksploatacji
- Tani w ogrzewaniu dom zaczyna się od dobrego projektu
Rozbudowana bryła domu zwiększa koszty ogrzewania
Im prostsza i bardziej zwarta bryła budynku, tym łatwiej ograniczyć straty ciepła. Dom z licznymi wykuszami, lukarnami, uskokami ścian, balkonami i skomplikowanym dachem ma większą powierzchnię przegród zewnętrznych niż budynek o podobnym metrażu zaprojektowany na planie prostokąta.
Każdy dodatkowy narożnik czy załamanie konstrukcji to również miejsce, w którym łatwiej o powstanie mostka termicznego. Dlatego dwa domy o powierzchni użytkowej 150 m² mogą mieć wyraźnie różne zapotrzebowanie na energię. Pod względem kosztów eksploatacji korzystniejsza jest zazwyczaj zwarta bryła, np. dom piętrowy lub z użytkowym poddaszem, niż bardzo rozłożysty budynek parterowy.
- Dowiedz się więcej: Ocieplasz poddasze wełną? Fachowcy liczą nawet 100 zł za m². Sprawdź stawki na 2026 rok
Złe usytuowanie domu względem stron świata podnosi rachunki
Projekt powinien uwzględniać położenie działki względem stron świata. Duże przeszklenia w części dziennej warto lokalizować przede wszystkim tam, gdzie zimą można wykorzystać energię słoneczną. Tymczasem duże okna skierowane na północ mogą stać się przede wszystkim miejscem zwiększonych strat ciepła.
Znaczenie ma również rozmieszczenie pomieszczeń. Garaż, garderoba, pomieszczenia gospodarcze czy techniczne mogą pełnić rolę swoistego bufora od chłodniejszej strony budynku. Salon i inne pomieszczenia, w których domownicy spędzają dużo czasu, korzystniej jest projektować po stronie lepiej nasłonecznionej.
Za duże okna mogą oznaczać większe straty ciepła
Duże przeszklenia są jednym z najbardziej charakterystycznych elementów współczesnych domów, ale ich powierzchnię trzeba dobierać rozsądnie. Nawet bardzo dobre okno ma zazwyczaj gorsze właściwości termoizolacyjne niż prawidłowo wykonana, dobrze ocieplona ściana.
Szczególnie niekorzystne mogą być ogromne przeszklenia od północy albo okna zaprojektowane bez uwzględnienia wpływu słońca. Zimą zwiększają straty energii, a latem mogą prowadzić do przegrzewania pomieszczeń i konieczności intensywnego korzystania z klimatyzacji. Już podczas projektowania warto więc analizować nie tylko wielkość okien, lecz także ich parametry, orientację oraz sposób zacieniania.
Zbyt słaba izolacja domu oznacza wyższe koszty przez lata
Grubość ocieplenia ścian, dachu i podłogi na gruncie nie powinna być traktowana wyłącznie jako sposób na spełnienie minimalnych wymagań technicznych. Dom buduje się na dziesięciolecia, dlatego warto już podczas projektowania policzyć, jak zmiana parametrów przegród wpłynie na roczne zużycie energii.
Szczególnie istotny jest dach lub strop pod nieogrzewanym poddaszem, ponieważ ciepłe powietrze unosi się ku górze. Straty występują także przez ściany, podłogę oraz fundamenty. Oszczędność kilku tysięcy złotych na etapie budowy może oznaczać wyższe wydatki na ogrzewanie przez następnych 30 czy 40 lat.
Mostki termiczne mogą mocno pogorszyć energooszczędność domu
Dobry materiał izolacyjny nie wystarczy, jeżeli projekt nie rozwiązuje prawidłowo miejsc szczególnie narażonych na ucieczkę ciepła. Dotyczy to m.in. połączenia ścian z fundamentami i dachem, wieńców, nadproży, płyt balkonowych, ościeży oraz montażu stolarki.
Klasycznym problemem są balkony wykonane jako przedłużenie żelbetowego stropu. Jeśli detal nie zostanie odpowiednio zaprojektowany, betonowa płyta może tworzyć duży mostek termiczny. Skutkiem są nie tylko większe straty energii, lecz także wychładzanie wewnętrznych powierzchni przegród, a w skrajnych przypadkach ryzyko kondensacji wilgoci i rozwoju pleśni.
Wentylacja grawitacyjna czy rekuperacja? Wybór wpływa na zużycie ciepła
O rodzaju wentylacji najlepiej zdecydować już na początku projektowania domu. W tradycyjnej wentylacji grawitacyjnej świeże powietrze dostaje się do pomieszczeń przez nawiewniki, a ogrzane powietrze jest usuwane kominami wentylacyjnymi. Razem z nim budynek traci część dostarczonego wcześniej ciepła.
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła pozwala ograniczyć te straty, ponieważ energia z usuwanego powietrza jest częściowo wykorzystywana do ogrzewania powietrza nawiewanego. System wymaga jednak miejsca na centralę i kanały. Próba dodania rekuperacji do gotowego projektu często jest znacznie trudniejsza niż uwzględnienie jej od początku.
Źle dobrany system ogrzewania może być drogi w eksploatacji
Ostatnią decyzją jest sposób ogrzewania budynku, ale nie powinno się jej podejmować w oderwaniu od całego projektu. Najpierw trzeba określić zapotrzebowanie domu na ciepło, a dopiero potem dobrać odpowiednią moc urządzenia grzewczego.
Ma to szczególne znaczenie np. przy pompie ciepła. Jej efektywność zależy m.in. od temperatury, do jakiej musi podgrzewać wodę w instalacji. Dlatego korzystnym rozwiązaniem może być ogrzewanie płaszczyznowe pracujące z niższą temperaturą zasilania. Błędem jest natomiast kupowanie źródła ciepła „na zapas”, bez obliczeń i bez dopasowania go do charakterystyki energetycznej budynku.
Tani w ogrzewaniu dom zaczyna się od dobrego projektu
Największe oszczędności nie zawsze wynikają z zakupu drogiego urządzenia grzewczego. Często znacznie ważniejsze jest ograniczenie ilości energii, której dom będzie potrzebował. Zwarta bryła, właściwe rozmieszczenie okien, dobra izolacja, ograniczenie mostków termicznych i odpowiednio zaprojektowana wentylacja mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na ciepło przez cały okres użytkowania budynku.
Warto więc przed rozpoczęciem budowy patrzeć nie tylko na koszt realizacji projektu. Dom tańszy o kilkanaście czy kilkadziesiąt tysięcy złotych na etapie inwestycji nie zawsze będzie tańszy w perspektywie następnych kilkudziesięciu lat.
Materiał powstał przy wykorzystaniu AI.
Źródła:
https://budowlaneabc.gov.pl/charakterystyka-energetyczna-budynkow/informacje-poradnik/okreslenie-oplacalnych-sposobow-poprawy-efektywnosci-energetycznej-wlasciwych-dla-typow-budynkow/ksztalt-orientacja-i-otoczenie-budynku/
https://domy.kape.gov.pl/poradnik/okna-drzwi-dom-energooszczedny
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/efektywnosci-energetycznej-budynkow
https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2017/2285/text.html
https://www.gov.pl/web/gunb/na-co-zwracac-uwage-przy-zakupie-wyrobow-budowlanych
- Przejdź do galerii:
15
