Spis treści
Drzewo czy krzew?
W przypadku leszczyny warto zapoznać się z definicjami prawnymi ustawy o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r.
W myśl ustawy drzewo to wieloletnia roślina o zdrewniałym jednym pędzie głównym (pniu) albo zdrewniałych kilku pędach głównych i gałęziach tworzących koronę w jakimkolwiek okresie podczas rozwoju rośliny (art.5 pkt 26a).
Krzewem jest wieloletnia roślina rozgałęziająca się na wiele równorzędnych zdrewniałych pędów, nietworząca pnia ani korony, niebędąca pnączem (art. 5 pkt 26b.
To nie rozwiązuje problemu, bo jest wiele krzewów, które z wiekiem osiągają rozmiary i formę drzew, a zatem w myśl definicji mogą być za takie uważane, np. tuja czy cis.
Różnice w pojęciach drzewa i krzewu powodują też inne ich traktowanie w przepisach dopuszczających ich wycinkę bez pozwolenia.
Drzewo owocowe czy ozdobne?
Drzewa owocowe można wycinać bez pozwolenia, ale są ozdobne odmiany drzew owocowych, a wtedy już przepisu o wycince bez pozwolenia nie można stosować. Generalnie jeśli drzewo rodzi owoce, które nadają się do spożycia to jest to odmiana uprawna owocowa.
Właściciele nieruchomości mogą na swoim terenie wycinać drzewa owocowe uprawne bez zezwolenia. Jeśli jednak nieruchomość jest objęta nadzorem konserwatorskim lub leży na obszarze chronionym takie zezwolenie jest wymagane, a za wycięcie grozi kara. W przypadku odmian ozdobnych, np. wiśni czy jabłoni, aby uniknąć kłopotów lepiej zastosować się do przepisów, które zezwalają wyciąć bez pozwolenia jedynie, te których wymiary pnia na to zezwalają - wystarczy zgłoszenie do urzędu. Jeśli wymiar zostanie przekroczony należy wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na wycinkę do urzędu.
Leszczyna - krzew czy drzewo?
Najbardziej powszechnie występującym gatunkiem w Polsce jest leszczyna pospolita - jej liczne odmiany są uprawiane dla smacznych orzechów. Stąd też często nazywana jest po prostu orzechem laskowym. Ten gatunek leszczyny zaliczany jest do roślin krzewiastych - oprócz tych sadzonych dla orzechów, są też jej odmiany ozdobne. Inne gatunki leszczyny-krzewu także ze względu na ciekawą barwę, kształt liści i pokrój można zaklasyfikować do roślin bardziej ozdobnych niż uprawnych.
Gatunki drzewiaste to, np. leszczyna turecka, leszczyna chińska, chociaż także uprawne, mają w Polsce status drzew ozdobnych.
Kiedy leszczynę można wyciąć bez pozwolenia?
Odmiany owocowe krzewiastej leszczyny zaliczane są do krzewów owocowych i można je wyciąć na swojej nieruchomości bez pozwolenia (wyjątkiem są działki objęte ochroną konserwatorską).
Odmiany drzewiaste leszczyny (turecka, chińska i in.) nie wymagają pozwolenia na wycinkę tylko do określonego wymiaru pnia. W przypadku gdy takie drzewo na wysokości 5 cm od ziemi ma obwód mniejszy niż 50 cm można je na swojej działce wyciąć - wymagane jest jednak zgłoszenie zamiaru do urzędu. Po przekroczeniu tego wymiaru wycięcie musi być poprzedzone procedurą uzyskania pozwolenia na wycięcie, co zwykle wymaga więcej czasu i nie zawsze kończy się po myśli składającego wniosek.
Przy wycince trzeba pilnować terminu, bo usunąć drzewo można jedynie w terminie od 16 października do 28 (29) lutego, czyli poza okresem lęgowym ptaków.
Zawsze w jakiejkolwiek spornej kwestii można zwrócić się do regionalnego urzędu ochrony środowiska o opinię.
Czy wycinać leszczynę?
Na plantacjach i w ogrodach przerzedzana i przycinana leszczyna daje obfite plony, ale zaniedbana dziczeje i rozrastając się tworzy gęste zarośla. Zdziczałe leszczyny pospolite są ostoją drobnego ptactwa, więc może nie warto ich wycinać całkowicie, jeśli chcemy mieć w ogrodzie nie tylko zielono i kwieciście, ale też śpiewająco.
Warto się zastanowić nad poddaniem rośliny zabiegowi odmładzania, co polega na przycięciu jej zimą nisko nad ziemią. Nowe pędy utworzą młody krzew, a stare można po kolei usuwać. W ten sposób można na nowo spróbować uformować krzew.
Zobacz także: Kwitnąca leszczyna zwiastunem wiosny. Zdjęcia