Spis treści
- Przepisy uwalniające dane - koniec z opłatami
- Jak sprawdzić ceny w RCN?
- Rządowy Geoportal - funkcjonalny, ale z problemami technicznymi
- Lokalne inicjatywy - Warszawa już udostępniła swój RCN
- Mojgeoportal.pl - prywatna alternatywa od byłego Głównego Geodety Kraju
- Wpływ na rynek nieruchomości - korzyści dla biznesu i konsumentów
Nie ma jeszcze pełnej udostępnionej bazy danych. Nie wszędzie także działa to idealnie – rządowy geoportal boryka się z problemami technicznymi, a alternatywne narzędzia, jak prywatny mojgeoportal.pl, wypełniają lukę. Jak to wpływa na biznes nieruchomości?
Przepisy uwalniające dane - koniec z opłatami
Zmiana w prawie to efekt nowelizacji ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2025 r., poz. 1542), która weszła w życie 13 lutego 2026 roku. Kluczowa modyfikacja dotyczy art. 40a ust. 2, znoszącego opłaty za udostępnianie zbiorów danych z RCN. Wcześniej dostęp wymagał wniosku i płatności według cennika – od kilkudziesięciu do setek złotych za pojedyncze zapytania. Nowe przepisy usuwają te bariery, czyniąc rejestr jawny i bezpłatny, co ma stymulować rozwój narzędzi informatycznych w handlu nieruchomościami i zmniejszać asymetrię informacji na rynku. Prezydent podpisał ustawę 4 listopada 2025 roku, a jej wejście w życie po trzech miesiącach od ogłoszenia było odpowiedzią na postulaty ekspertów. Przepisy przejściowe zachowują stare zasady dla wniosków złożonych przed 13 lutego, ale dla nowych – pełna bezpłatność. Ministerstwo Rozwoju i Technologii ma do sierpnia 2026 roku dostosować rozporządzenia wykonawcze, w tym formularze wniosków.
Jak sprawdzić ceny w RCN?
Dane z RCN, pochodzące z aktów notarialnych, obejmują ceny sprzedaży, daty transakcji, typy nieruchomości (działki, mieszkania, domy, lokale usługowe) oraz parametry jak powierzchnia czy lokalizacja - bez danych osobowych. Dostęp jest możliwy online lub na wniosek w starostwach.
Główne opcje to:
- Rządowy geoportal.gov.pl: Dane z ok. 320 powiatów w modułach "Geoportal krajowy", "Geodezja i Kartografia" oraz "Rejestr Cen Nieruchomości". Użytkownicy mogą przeglądać transakcje na mapie, klikając w punkty dla szczegółów (cena brutto, typ rynku, parametry nieruchomości). Dostępne usługi WMS i WFS do integracji z oprogramowaniem, a dane do pobrania w formatach GeoParquet lub GeoPackage.
- Lokalne portale samorządowe: Warszawa oferuje interaktywną mapę na mapa.um.warszawa.pl/rcn-szukaj/, z filtrami po typie nieruchomości, wyszukiwaniem ulic i pobieraniem zestawów danych. Inne powiaty publikują w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP) lub na wnioski.
- Prywatne platformy: Mojgeoportal.pl agreguje dane z wielu powiatów w intuicyjnym interfejsie. Inne jak deweloperuch.pl czy ongeo.pl ułatwiają analizy. Dla zaawansowanych użytkowników – integracja via API lub pliki GML w ZIP na dane.gov.pl.
Rządowy Geoportal - funkcjonalny, ale z problemami technicznymi
Geoportal.gov.pl, zarządzany przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii (GUGiK), oferuje zbiorczą usługę Krajowej Integracji Cen Nieruchomości (KICN), prezentującą transakcje z powiatów zgłaszających dane do ewidencji. Warstwa "Ceny Nieruchomości" pokazuje intensywność obrotu na mapie, z szczegółami po kliknięciu. Jednak system nie działa idealnie: rozproszona infrastruktura (380 oddzielnych rejestrów) powoduje niejednolite standardy, błędy serwerów, długie ładowanie i brak danych z niektórych powiatów (np. brak geometrii uniemożliwia pełną wizualizację). Wysokie obciążenie po uwolnieniu danych (setki tysięcy zapytań) potęguje problemy, a brak intuicyjności wymaga filmów instruktażowych od GUGiK. Główny geodeta kraju planuje uzupełnienia i publikację w dane.gov.pl, ale na razie to rozwiązanie tymczasowe.
Lokalne inicjatywy - Warszawa już udostępniła swój RCN
Oprócz stolicy, gdzie RCN jest dostępny via interaktywna mapa z filtrami i analizami (np. porównywanie cen, integracja z innymi warstwami danych), inne jednostki też działają. Powiat Warszawski Zachodni zapowiada pełne udostępnienie online w ciągu tygodnia od 13 lutego. Wiele powiatów publikuje dane w BIP lub na wnioski, ale po nowelizacji rośnie liczba własnych portali - np. Poznań czy Kraków mogą śledzić warszawski model. Ogółem dane z 320 powiatów są w geoportalu, ale lokalne narzędzia zapewniają lepszą dostępność dla mieszkańców i biznesu, redukując wizyty w urzędach.
Mojgeoportal.pl - prywatna alternatywa od byłego Głównego Geodety Kraju
Stworzony przez dr hab. inż. Waldemara Izdebskiego, byłego Głównego Geodetę Kraju (2015–2019), mojgeoportal.pl to bezpłatna baza agregująca dane z RCN. Charakteryzuje się intuicyjnym interfejsem, szybkim ładowaniem warstw, wyszukiwaniem działek i transakcji oraz brakiem opłat. Portal zaczął od 380 tys. transakcji z Warszawy, szybko dodając kolejne powiaty - w weekend po uwolnieniu odwiedziło go 110 tys. użytkowników. Minor problemy, jak błędy z datami, są szybko naprawiane. Inicjatywa Izdebskiego, opartego na doświadczeniu w GIS i infrastrukturze danych przestrzennych, zwiększa presję na rządowe rozwiązania i promuje otwartość danych.
Wpływ na rynek nieruchomości - korzyści dla biznesu i konsumentów
Uwolnienie RCN stabilizuje rynek, ograniczając spekulacje i umożliwiając realistyczne wyceny. Kupujący negocjują lepiej (różnice cen ofertowych vs. transakcyjnych to nawet kilkadziesiąt tysięcy zł za 60 mkw.), inwestorzy analizują trendy, a deweloperzy – konkurencję. Od 2025 roku publikowane są analizy najmu i sprzedaży, co wspiera decyzje biznesowe. Mimo problemów technicznych, to krok ku europejskim standardom transparencji, potencjalnie obniżający koszty transakcji i zwiększający obroty na rynku wartym miliardy złotych rocznie.
Zobacz także: Osiedla domów jednorodzinnych pod Warszawą
5
