Spis treści
- Co zmieniły stawki URE na naszych rachunkach?
- Opłata mocowa w 2027 roku. Wykaz progów i ryczałtowych stawek netto
- Dlaczego płacimy opłatę mocową? Systemowe „zasilanie awaryjne” kraju
- Opłata OZE w dół o 90 groszy. Tak finansujemy zieloną transformację
- Opłata stała a opłata zmienna. Jak czytać rachunek za prąd?
Co zmieniły stawki URE na naszych rachunkach?
Wraz z publikacją oficjalnych informacji nr 51/2026 oraz 52/2026 podpisanych przez Prezes URE Renatę Mroczek, poznaliśmy parametry dwóch opłat obecnych na rachunkach za energię elektryczną w 2027 roku. Decyzje te mają bezpośrednie przełożenie na finanse każdego gospodarstwa domowego w Polsce, determinując stałe i zmienne koszty dostarczania prądu do naszych mieszkań i domów.
W nadchodzącym 2027 roku konsumenci dostrzegą dwa odmienne kierunki zmian w części dystrybucyjnej rachunku.
Obniżka stawki opłaty OZE. Od 1 stycznia 2027 roku stawka wspierająca odnawialne źródła energii wyniesie 6,40 zł/MWh (czyli 0,0064 zł za kWh). Oznacza to spadek o 90 groszy na każdej megawatogodzinie w stosunku do stawki obowiązującej w roku 2026.
Ustabilizowanie ryczałtowej opłaty mocowej. Dla budynków mieszkalnych i lokali rozliczanych ryczałtowo ustalono cztery miesięczne stawki netto, powiązane z całkowitym rocznym zużyciem energii w danym punkcie poboru.
Rozdzielenie obu tych opłat na stałe i zmienne komponenty pozwala zachować równowagę między finansowaniem zielonej transformacji a utrzymaniem sprawności technicznej całego systemu elektroenergetycznego.
- Czytaj też: Prąd na działce. Jak uzyskać warunki przyłączenia do sieci i czego może od nas zażądać operator?
Opłata mocowa w 2027 roku. Wykaz progów i ryczałtowych stawek netto
Opłata mocowa na 2027 rok została skalkulowana na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy. W przypadku odbiorców indywidualnych rozliczanych w sposób ryczałtowy (gospodarstw domowych), miesięczna opłata płacona jest za każdy punkt poboru energii elektrycznej (PPE). Oznacza to, że jej wysokość zależy wyłącznie od przynależności do jednego z czterech przedziałów rocznego zużycia:
- Zużycie poniżej 500 kWh rocznie: stawka wynosi 4,29 zł netto miesięcznie.
- Zużycie od 500 kWh do 1200 kWh rocznie: stawka wynosi 10,31 zł netto miesięcznie.
- Zużycie powyżej 1200 kWh do 2800 kWh rocznie: stawka wynosi 17,18 zł netto miesięcznie.
- Zużycie powyżej 2800 kWh rocznie: stawka wynosi 24,05 zł netto miesięcznie.
Warto podkreślić, że podane kwoty są stawkami netto i przy wystawianiu rachunku zostaną powiększone o podatek od towarów i usług (VAT).
Z kolei dla odbiorców innych niż ryczałtowi - m.in. dla małych i dużych firm rozliczanych według zużycia w 15 wybranych godzinach szczytowego zapotrzebowania w dni robocze (od 7:00 do 21:00) – stawki wyznaczono w ujęciu kwartalnym. Wynoszą one odpowiednio 0,1925 zł/kWh w I kwartale, 0,2141 zł/kWh w II kwartale, 0,1984 zł/kWh w III kwartale oraz 0,1950 zł/kWh w IV kwartale 2027 roku.
Dlaczego płacimy opłatę mocową? Systemowe „zasilanie awaryjne” kraju
Opłata mocowa, obowiązująca na polskich rachunkach od 2021 roku, służy finansowaniu tak zwanego rynku mocy. Jej głównym celem jest zagwarantowanie nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej do odbiorców oraz wyeliminowanie ryzyka wystąpienia przerw w zasilaniu (blackoutu).
Wprowadzenie mechanizmu mocowego można porównać do utrzymywania awaryjnych agregatów prądotwórczych w kluczowych obiektach infrastrukturalnych. Gdy produkcja z odnawialnych źródeł energii gwałtownie spada z powodu niesprzyjającej pogody (np. flory bezwietrznej lub długotrwałego zachmurzenia) bądź gdy dochodzi do awarii tradycyjnych bloku energetycznych, do gry muszą natychmiast wejść jednostki rezerwowe.
W ramach rynku mocy Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. organizują coroczne aukcje, w których elektrownie oferują swoją dyspozycyjność w zamian za wynagrodzenie. Środki pozyskane z opłaty mocowej dają producentom motywację finansową do utrzymywania elektrowni w gotowości technicznej oraz do inwestowania w nowe moce wytwórcze. Należy pamiętać, że Prezes URE nie ustala tych stawek w sposób dowolny, lecz wykonuje matematyczną kalkulację według ustawowego wzoru, uwzględniając koszty wygranych aukcji oraz prognozowany wolumen energii pobranej w kraju.
Co istotne, opłata mocowa ma charakter ryczałtowy dla domów. Nawet jeśli w domku letniskowym czy pustym mieszkaniu zużycie energii w całym roku wyniesie 0 kWh, właściciel nieruchomości i tak zapłaci opłatę mocową według najniższego progu do 500 kWh, czyli 4,29 zł netto miesięcznie.
Opłata OZE w dół o 90 groszy. Tak finansujemy zieloną transformację
Drugim filarem opłat dystrybucyjnych jest opłata OZE, wprowadzona na mocy ustawy o odnawialnych źródłach energii z lutego 2015 roku i pobierana od lipca 2016 roku. Jej celem jest wspieranie wytwarzania energii elektrycznej oraz biometanu ze źródeł odnawialnych, w tym z farm fotowoltaicznych, lądowych i morskich elektrowni wiatrowych, elektrowni wodnych oraz instalacji biomasowych i biogazowych.
Środki z tej opłaty gromadzone są na specjalnym rachunku prowadzonym przez Zarządcę Rozliczeń S.A. i przeznaczane na pokrycie wypłat dla wytwórców zielonej energii. Wytwórcy objęci systemami wsparcia (np. w ramach aukcji OZE, systemów FIT/FIP czy wsparcia dla morskich farm wiatrowych) otrzymują gwarancję uzyskanej ceny lub dopłatę do ujemnego salda na rynku.
Kalkulując spadek stawki opłaty OZE do poziomu 6,40 zł/MWh na 2027 rok (obniżka o 0,90 zł/MWh), Regulator wziął pod uwagę m.in. prognozowane wypłaty na pokrycie ujemnego salda, dane z aukcji i wydanych decyzji oraz średnią cenę sprzedaży energii na rynku konkurencyjnym z trzech ostatnich kwartałów.
Opłata stała a opłata zmienna. Jak czytać rachunek za prąd?
Każdy rachunek za energię elektryczną dostarczany do polskiego domu dzieli się na część sprzedażową (za zużyty prąd) oraz część dystrybucyjną (za fizyczne dostarczenie energii siecią). To właśnie w części dystrybucyjnej znajdują się omówione opłaty.
Opłata mocowa to opłata ryczałtowa (stała). Dla gospodarstw domowych jest to z góry określona kwota miesięczna zależna od przypisanego progu zużycia rocznego.
Opłata OZE to opłata zmienna. Obliczana jest na podstawie faktycznego zużycia energii elektrycznej w danym okresie rozliczeniowym. Stawka (6,40 zł/MWh) jest mnożona przez dokładną liczbę pobranych kilowatogodzin - im więcej prądu zużyjemy, tym wyższy będzie nasz wkład w wsparcie OZE.
Świadomość konstrukcji obu opłat pozwala gospodarstwom domowym lepiej zarządzać swoim budżetem. O ile na ryczałt opłaty mocowej wpływamy poprzez utrzymanie rocznego zużycia poniżej granicznych progi (np. nieprzekraczając 2800 kWh czy 1200 kWh), o tyle spadek stawki opłaty OZE przekłada się bezpośrednio na mniejszy koszt każdej zużytej kilowatogodziny.